⚡ విటమిన్లు & ఖనిజాలు – 2 నిమిషాల రివిజన్
1. కొవ్వు-కరిగే విటమిన్లు (A D E K) – శరీర కొవ్వులో నిల్వ
- A: రాత్రి అంధత్వం, క్యారెట్, పాలకూర → Aర్థం సూర్యాస్తమయం తర్వాత చూడగలగడం
- D: రికెట్స్, సూర్యకాంతి, చేప నూనె → Dే సూర్యకాంతి విటమిన్
- E: వంధ్యత్వం, వెజిటబుల్ ఆయిల్ → E for Every-sperm-count
- K: గడ్డకట్టడం, ఆకుకూరలు → Koagulation
2. నీటిలో కరిగే విటమిన్లు (B-కాంప్లెక్స్ & C) – రోజూ అవసరం
| విటమిన్ |
లోపం |
మూలం |
మెమోనిక్ |
| B1 (థయామిన్) |
బేరి-బేరి |
ధాన్యాలు |
B1 = Beri |
| B2 (రిబోఫ్లావిన్) |
చీలోసిస్ |
పాలు, గుడ్డు |
B2 = 2 పెదవులు పగిలిపోవడం |
| B3 (నియాసిన్) |
పెల్లాగ్రా |
మాంసం |
Pellagra = Pasta (మక్కచోలు) |
| B5 (పాంటోథెనిక్) |
కాలిపోయే అనుభూతి |
మష్రూమ్ |
5 వేళ్లు కాలిపోతున్నాయి |
| B6 (పైరిడాక్సిన్) |
రక్తహీనత |
చేప |
6 ప్యాక్లకు రక్తం కావాలి |
| B7 (బయోటిన్) |
చర్మవ్యాధి |
గుడ్డు పచ్చసొన |
7 చర్మం మెరుస్తుంది |
| B9 (ఫోలేట్) |
మెగాలోబ్లాస్టిక్ రక్తహీనత |
ఆకుకూరలు |
9 నెలల గర్భం |
| B12 (కోబాలమిన్) |
పెర్నీషియస్ రక్తహీనత |
కాలేయం |
12 = Cobalt |
| C (అస్కార్బిక్ ఆమ్లం) |
స్కర్వీ |
సిట్రస్, ఆమ్లా |
C = Citrus |
3. ప్రధాన ఖనిజాలు
| ఖనిజం |
ముఖ్యమైన పని |
లోపం |
అగ్ర మూలం |
| కాల్షియం |
ఎముకలు & పళ్ళు |
రికెట్స్ / ఆస్టియోపోరోసిస్ |
పాలు |
| ఫాస్ఫరస్ |
ATP, ఎముకలు |
బలహీనమైన ఎముకలు |
పాలు, పప్పుధాన్యాలు |
| ఐరన్ |
హీమోగ్లోబిన్ |
అనీమియా |
ఆపిల్, పాలకూర |
| అయోడిన్ |
థైరాక్సిన్ |
గాయిటర్ |
అయోడైజ్డ్ ఉప్పు |
| ఫ్లోరిన్ |
దంత మైనం |
దంత క్యారీస్ |
ఫ్లోరిడేటెడ్ నీరు |
| సోడియం |
నర్వ్ ఇంపల్స్ |
హైపోనాట్రేమియా |
సాధారణ ఉప్పు |
| పొటాషియం |
గుండె స్పందన |
హైపోకలేమియా |
అరటిపండు |
4. సూక్ష్మ మూలకాలు (“Chicken Curry Makes Zebras Sing” అని గుర్తుంచుకోండి)
- Cu – కాపర్ → అనీమియా
- Co – కోబాల్ట్ → B12 భాగం
- Mn – మాంగనీస్ → ఎముక ఏర్పాటు
- Zn – జింక్ → గాయం మానడం, రుచి కోల్పోవడం
- Se – సెలీనియం → యాంటీఆక్సిడెంట్
5. త్వరిత జ్ఞాపక మాత్ర
- ADEK = All Dogs Eat Kibble (కొవ్వు-ద్రావణ)
- Vit C → C for Collagen & Citrus
- Fe-Ca-I = Females Carry Iron daily
🔫 10 ర్యాపిడ్-ఫైర్ MCQs
1. రాత్రి అంధత్వానికి ఏ విటమిన్ బాధ్యత వహిస్తుంది?
**ఉత్తరం:** విటమిన్ A
2. విటమిన్ D లోపం వల్ల ఏర్పడేది?
**ఉత్తరం:** పిల్లల్లో రికెట్స్ / పెద్దవారిలో ఆస్టియోమలేషియా
3. రక్తం గడ్డకట్టడానికి ఏ విటమిన్ అవసరం?
**ఉత్తరం:** విటమిన్ K
4. పెల్లాగ్రా ఏ లోపం వల్ల వస్తుంది?
**ఉత్తరం:** నియాసిన్ (విటమిన్ B3)
5. థైరాక్సిన్ సంశ్లేషణకు ఏ ఖనిజం అవసరం?
**ఉత్తరం:** అయోడిన్
6. కోబాల్ట్ ఏ విటమిన్లో భాగం?
**ఉత్తరం:** విటమిన్ B12
7. బియ్యాన్ని పదేపదే కడిగితే ఏ విటమిన్ తేలికగా కోల్పోతుంది?
**ఉత్తరం:** విటమిన్ B1 (థయామిన్)
8. B12 లోపం వల్ల కలిగే రకహీనతను ఏమంటారు?
**ఉత్తరం:** పెర్నిషియస్ అనీమియా
9. దంతాల కోసం ఫ్లూరైడ్కు ఉత్తమ మూలం ఏది?
**ఉత్తరం:** ఫ్లూరైడ్ కలిపిన తాగునీరు
10. పొటాషియంలో అత్యంత ధనికమైన పండు ఏది?
**ఉత్తరం:** అరటి పండు
BETA
