⚡ ଭିଟାମିନ୍ ଓ ଖଣିଜ – ୨ ମିନିଟ୍ ରିଭିଜନ୍
୧. ଚର୍ବି-ଦ୍ରାବ୍ୟ ଭିଟାମିନ୍ (A D E K) – ଶରୀର ଚର୍ବିରେ ସଂଚିତ
- A: ନିଶାବନ୍ଧୁତା, ଗାଜର, ପାଳଙ୍କ → After sunset see
- D: ରିକେଟ୍ସ, ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ, ମାଛ ତେଲ → Daylight vitamin
- E: ବନ୍ଧ୍ୟତା, ଶାକ ତେଲ → E for Every-sperm-count
- K: ରକ୍ତ ଜମାଟ, ସବୁଜ ପତ୍ର → Koagulation
୨. ଜଳ-ଦ୍ରାବ୍ୟ ଭିଟାମିନ୍ (B-କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ଓ C) – ଦୈନିକ ଆବଶ୍ୟକ
| ଭିଟାମିନ୍ |
ଅଭାବ |
ଉତ୍ସ |
ମ୍ନେମୋନିକ୍ |
| B1 (ଥାଇମିନ୍) |
ବେରି-ବେରି |
ଶସ୍ୟ |
B1 = Beri |
| B2 (ରିବୋଫ୍ଲାଭିନ୍) |
ଚିଲୋସିସ୍ |
କ୍ଷୀର, ଅଣ୍ଡା |
B2 = 2 lips cracked |
| B3 (ନିଆସିନ୍) |
ପେଲାଗ୍ରା |
ମାଂସ |
Pellagra = Pasta (maize) |
| B5 (ପାଣ୍ଟୋଥେନିକ୍) |
ପାଦ ଜଳିବା |
ମସରୁମ୍ |
5 fingers burn |
| B6 (ପାଇରିଡକ୍ସିନ୍) |
ରକ୍ତହୀନତା |
ମାଛ |
6 packs need blood |
| B7 (ବାଇଓଟିନ୍) |
ଚର୍ମ ପ୍ରଦାହ |
ଅଣ୍ଡା କୁସୁମ |
7 skin glow |
| B9 (ଫୋଲେଟ୍) |
ମେଗାଲୋବ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ରକ୍ତହୀନତା |
ସବୁଜ ପତ୍ର |
9 months pregnancy |
| B12 (କୋବାଲାମିନ୍) |
ପର୍ନିସିୟସ୍ ରକ୍ତହୀନତା |
କଲିଜା |
12 = Cobalt |
| C (ଆସ୍କର୍ବିକ୍ ଅମ୍ଳ) |
ସ୍କର୍ଭି |
ସିଟ୍ରସ୍, ଆମଳା |
C = Citrus |
3. ମୁଖ୍ୟ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ
| ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ |
ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ |
ଅଭାବ |
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ସ |
| କ୍ୟାଲ୍ସିଆମ୍ |
ହାଡ଼ ଓ ଦାନ୍ତ |
ରିକେଟ୍ସ / ଅଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍ |
କ୍ଷୀର |
| ଫସ୍ଫରସ୍ |
ATP, ହାଡ଼ |
ଦୁର୍ବଳ ହାଡ଼ |
କ୍ଷୀର, ଡାଲି |
| ଆଇରନ୍ |
ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ୍ |
ରକ୍ତହୀନତା |
ସେଓ, ପାଳଙ୍ଗ |
| ଆଇଓଡିନ୍ |
ଥାଇରକ୍ସିନ୍ |
ଗଣ୍ଠି |
ଆଇଓଡାଇଜ୍ ଲବଣ |
| ଫ୍ଲୋରିନ୍ |
ଦାନ୍ତ ଏନାମେଲ୍ |
ଦାନ୍ତ କ୍ଷୟ |
ଫ୍ଲୋରିଡେଟେଡ୍ ପାଣି |
| ସୋଡିଆମ୍ |
ନର୍ଭ ଇମ୍ପଲ୍ସ୍ |
ହାଇପୋନାଟ୍ରେମିଆ |
ସାଧାରଣ ଲବଣ |
| ପୋଟାସିଆମ୍ |
ହୃଦୟ ସଂକେତ |
ହାଇପୋକାଲେମିଆ |
କଦଳୀ |
4. ଟ୍ରେସ୍ ଏଲିମେଣ୍ଟ୍ (ମନେରଖ “Chicken Curry Makes Zebras Sing”)
- Cu – କପର୍ → ରକ୍ତହୀନତା
- Co – କୋବାଲ୍ଟ୍ → B12 ର ଅଂଶ
- Mn – ମ୍ୟାଙ୍ଗାନିଜ୍ → ହାଡ଼ ଗଠନ
- Zn – ଜିଙ୍କ୍ → ଘା ନିରାମୟ, ସ୍ୱାଦ ହରାଇବା
- Se – ସେଲେନିଆମ୍ → ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ୍
5. ଦ୍ରୁତ ସ୍ମୃତି ଟିକେ
- ADEK = All Dogs Eat Kibble (ଚର୍ବି-ଦ୍ରାବ୍ୟ)
- Vit C → C ପାଇଁ Collagen ଓ Citrus
- Fe-Ca-I = Females Carry Iron daily
🔫 10 ଦ୍ରୁତ MCQs
1. କେଉଁ ଭିଟାମିନ୍ ରାତିରେ ଅନ୍ଧତା ପାଇଁ ଦାୟୀ?
**Answer:** ଭିଟାମିନ୍ A
2. ଭିଟାମିନ୍ D ର ଅଭାବ କାରଣରୁ ହୁଏ?
**Answer:** ଶିଶୁମାନେ ରିକେଟ୍ସ / ବୟସ୍କମାନେ ଅଷ୍ଟିଓମାଲେସିଆ
3. ରକ୍ତ ଜମାଇବା ପାଇଁ କେଉଁ ଭିଟାମିନ୍ ଆବଶ୍ୟକ?
**Answer:** ଭିଟାମିନ୍ K
4. ପେଲାଗ୍ରା କେଉଁ ଅଭାବ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ?
**Answer:** ନିଆସିନ୍ (ଭିଟାମିନ୍ B3)
5. ଥାଇରକ୍ସିନ୍ ସଂଶ୍ଲେଷଣ ପାଇଁ କେଉଁ ଖଣିଜ ଆବଶ୍ୟକ?
**ଉତ୍ତର:** ଆଇଓଡିନ୍
6. କୋବାଲ୍ଟ କେଉଁ ଭିଟାମିନର ଏକ ଅଂଶ?
**ଉତ୍ତର:** ଭିଟାମିନ୍ B12
7. ଚାଉଳକୁ ବାରମ୍ବାର ଧୋଇଲେ କେଉଁ ଭିଟାମିନ୍ ସହଜରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ?
**ଉତ୍ତର:** ଭିଟାମିନ୍ B1 (ଥାଇମିନ୍)
8. B12 ଅଭାବ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ରକ୍ତହୀନତାକୁ କହାଯାଏ?
**ଉତ୍ତର:** ପରନିସିଅସ୍ ରକ୍ତହୀନତା
9. ଦାନ୍ତ ପାଇଁ ଫ୍ଲୁଓରାଇଡ୍ର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉତ୍ସ କଣ?
**ଉତ୍ତର:** ଫ୍ଲୁଓରାଇଡ୍ ଯୁକ୍ତ ପିଇବା ପାଣି
10. କେଉଁ ଫଳରେ ପୋଟାସିୟମ୍ ସର୍ବାଧିକ ଥାଏ?
**ଉତ୍ତର:** କଦଳୀ
BETA
