సాధారణ & చక్రవడ్డీ

కీలక అంశాలు & సూత్రాలు

సాధారణ & చక్రవడ్డీకి 5-7 ముఖ్యమైన అంశాలను అందించండి:

# అంశం త్వరిత వివరణ
1 అసలు (P) పెట్టుబడి పెట్టబడిన లేదా అప్పు తీసుకున్న ప్రారంభ మొత్తం
2 రేటు (R) శాతంగా వ్యక్తీకరించబడిన వార్షిక వడ్డీ రేటు
3 కాలం (T) డబ్బు పెట్టుబడి పెట్టబడిన/అప్పు తీసుకున్న వ్యవధి (సంవత్సరాలలో)
4 మొత్తం (A) వడ్డీ తర్వాత అందుకున్న మొత్తం డబ్బు (అసలు + వడ్డీ)
5 చక్రవడ్డీ పౌనఃపున్యం వడ్డీ ఎంత తరచుగా లెక్కించబడుతుంది - వార్షిక, అర్ధ-వార్షిక, త్రైమాసిక
6 ప్రభావవంతమైన రేటు సంవత్సరానికి బహుళ సార్లు చక్రవడ్డీ జరిగినప్పుడు వాస్తవ వార్షిక రేటు
7 తేడా సూత్రం CI - SI = P(R/100)² 2 సంవత్సరాలకు (ఉపయోగకరమైన షార్ట్కట్)
ముఖ్యమైన సూత్రాలు
సూత్రం ఉపయోగం
SI = PRT/100 [ఎప్పుడు ఉపయోగించాలి] అసలు, రేటు మరియు కాలం తెలిసినప్పుడు సాధారణ వడ్డీని లెక్కించండి
A = P(1+R/100)^T [ఎప్పుడు ఉపయోగించాలి] వార్షికంగా చక్రవడ్డీ జరిగినప్పుడు చక్రవడ్డీ మొత్తాన్ని కనుగొనండి
CI = A - P [ఎప్పుడు ఉపయోగించాలి] మొత్తం కనుగొన్న తర్వాత చక్రవడ్డీని లెక్కించండి
A = P(1+R/200)^(2T) [ఎప్పుడు ఉపయోగించాలి] అర్ధ-వార్షికంగా చక్రవడ్డీ జరిగినప్పుడు చక్రవడ్డీ
A = P(1+R/400)^(4T) [ఎప్పుడు ఉపయోగించాలి] త్రైమాసికంగా చక్రవడ్డీ జరిగినప్పుడు చక్రవడ్డీ

10 ప్రాక్టీస్ MCQలు

Q1. ఒక రైల్వే ఉద్యోగి ₹15,000 ని 3 సంవత్సరాల పాటు సంవత్సరానికి 8% సాధారణ వడ్డీ రేటుతో ఒక పొదుపు పథకంలో జమ చేస్తాడు. అతను సంపాదించిన మొత్తం వడ్డీ ఎంత? A) ₹3,200 B) ₹3,600 C) ₹3,800 D) ₹4,000

సమాధానం: B) ₹3,600

పరిష్కారం: SI = PRT/100 = 15000 × 8 × 3 / 100 = ₹3,600

షార్ట్కట్: 15000 లో 8% = 1200, తర్వాత 3 సంవత్సరాలతో గుణించండి = 3600

అంశం: సాధారణ & చక్రవడ్డీ - సాధారణ వడ్డీ లెక్కింపు

Q2. ₹20,000 పై 2 సంవత్సరాలకు సంవత్సరానికి 10% చొప్పున వార్షికంగా కలిపిన చక్రవడ్డీని కనుగొనండి. A) ₹4,000 B) ₹4,200 C) ₹4,400 D) ₹4,600

సమాధానం: B) ₹4,200

పరిష్కారం: A = P(1+R/100)^T = 20000(1+10/100)² = 20000 × 1.21 = ₹24,200 CI = A - P = 24,200 - 20,000 = ₹4,200

షార్ట్కట్: 2 సంవత్సరాలకు 10% చక్రవడ్డీ కారకం = అసలులో 21%

అంశం: సాధారణ & చక్రవడ్డీ - చక్రవడ్డీ లెక్కింపు

Q3. ఒక నిర్దిష్ట మొత్తంపై 2 సంవత్సరాలకు సంవత్సరానికి 5% చొప్పున చక్రవడ్డీ మరియు సాధారణ వడ్డీ మధ్య వ్యత్యాసం ₹50. అసలును కనుగొనండి. A) ₹10,000 B) ₹15,000 C) ₹20,000 D) ₹25,000

సమాధానం: C) ₹20,000

పరిష్కారం: CI - SI = P(R/100)² 50 = P(5/100)² = P(25/10000) P = 50 × 10000/25 = ₹20,000

షార్ట్కట్: ప్రత్యక్ష సూత్రం అనువర్తనం

అంశం: సాధారణ & చక్రవడ్డీ - తేడా సూత్రం

Q4. ఒక రైలు టికెట్ ధర ₹1,200. 30 రోజుల ముందస్తుగా బుక్ చేస్తే 2% సాధారణ వడ్డీ రాయితీ ఇస్తే, చెల్లించే తుది మొత్తం ఎంత? A) ₹1,176 B) ₹1,180 C) ₹1,184 D) ₹1,192

సమాధానం: A) ₹1,176

పరిష్కారం: రాయితీ = S.I. = PRT/100 = 1200 × 2 × 1/12 / 100 = ₹24 (1 నెల = 1/12 సంవత్సరం) తుది మొత్తం = 1200 - 24 = ₹1,176

షార్ట్కట్: నెలవారీ మొత్తంలో 2% = 1200 లో 0.166% లెక్కించండి

అంశం: సాధారణ & చక్రవడ్డీ - కాలం మార్పిడి

Q5. ఒక రైల్వే వర్క్షాప్ ₹50,000 ని 12% చక్రవడ్డీ రేటుతో అర్ధ-వార్షికంగా కలిపి 1 సంవత్సరం పాటు పెట్టుబడి పెడుతుంది. మెచ్యూరిటీ మొత్తాన్ని కనుగొనండి. A) ₹56,000 B) ₹56,180 C) ₹56,360 D) ₹56,720

సమాధానం: B) ₹56,180

పరిష్కారం: అర్ధ-వార్షికం కోసం: R = 12/2 = 6%, T = 1 × 2 = 2 కాలాలు A = P(1+R/100)^T = 50000(1+6/100)² = 50000 × 1.1236 = ₹56,180

షార్ట్కట్: 2 కాలాలకు 6% చక్రవడ్డీ ≈ 12.36% ప్రభావవంతమైన రేటు

అంశం: సాధారణ & చక్రవడ్డీ - అర్ధ-వార్షిక చక్రవడ్డీ

Q6. ఒక మొత్తంపై 3 సంవత్సరాలకు 8% చొప్పున సాధారణ వడ్డీ ₹3,600. అదే మొత్తం మరియు రేటుకు 2 సంవత్సరాలకు చక్రవడ్డీ ఎంత ఉంటుంది? A) ₹2,496 B) ₹2,596 C) ₹2,696 D) ₹2,796

సమాధానం: A) ₹2,496

పరిష్కారం: ముందుగా P ని కనుగొనండి: 3600 = P × 8 × 3 / 100 → P = ₹15,000 తర్వాత CI: A = 15000(1+8/100)² = 15000 × 1.1664 = ₹17,496 CI = 17,496 - 15,000 = ₹2,496

షార్ట్కట్: SI ఉపయోగించి P ని కనుగొనండి, తర్వాత చక్రవడ్డీ సూత్రం

అంశం: సాధారణ & చక్రవడ్డీ - మిశ్రమ లెక్కలు

Q7. ఒక మొత్తం సాధారణ వడ్డీలో 15 సంవత్సరాలలో దానికి 3 రెట్లు అవుతుంది. ఎన్ని సంవత్సరాలలో అది 5 రెట్లు అవుతుంది? A) 25 B) 30 C) 35 D) 40

సమాధానం: B) 30

పరిష్కారం: 3P = P + SI → SI = 2P 2P = P × R × 15 / 100 → R = 40/3% 5 రెట్లు కోసం: 4P = P × 40/3 × T / 100 → T = 30 సంవత్సరాలు

షార్ట్కట్: రేటు స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు కాలం గుణకానికి నేరుగా అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది

అంశం: సాధారణ & చక్రవడ్డీ - అనులోమానుపాతం

Q8. 3 సంవత్సరాలకు 10% చొప్పున CI మరియు SI మధ్య వ్యత్యాసం ₹1,550 అయితే, అసలును కనుగొనండి. A) ₹40,000 B) ₹45,000 C) ₹50,000 D) ₹55,000

సమాధానం: C) ₹50,000

పరిష్కారం: 3 సంవత్సరాలకు: CI - SI = P[(1+R/100)³ - 1 - 3R/100] 1550 = P[(1.1)³ - 1 - 0.3] = P[1.331 - 1.3] = P × 0.031 P = 1550/0.031 = ₹50,000

షార్ట్కట్: 3 సంవత్సరాలకు చక్రవడ్డీ తేడా సూత్రాన్ని ఉపయోగించండి

అంశం: సాధారణ & చక్రవడ్డీ - అధునాతన తేడా సూత్రం

Q9. ఒక రైల్వే ఉద్యోగి ₹1,00,000 ని 12% చక్రవడ్డీ రేటుతో 2 సంవత్సరాలకు అప్పు తీసుకుంటాడు, కానీ మొదటి సంవత్సరానికి సాధారణ వడ్డీని మరియు రెండవ సంవత్సరానికి చక్రవడ్డీని చెల్లిస్తాడు. మొత్తం వడ్డీని కనుగొనండి. A) ₹25,440 B) ₹26,400 C) ₹27,200 D) ₹28,160

సమాధానం: A) ₹25,440

పరిష్కారం: సంవత్సరం 1 SI: 100000 × 12 × 1 / 100 = ₹12,000 సంవత్సరం 2 కోసం అసలు: ₹100,000 సంవత్సరం 2 CI: 100000 × 12/100 = ₹12,000 కానీ ₹112,000 పై: 112000 × 12/100 = ₹13,440 మొత్తం = 12,000 + 13,440 = ₹25,440

షార్ట్కట్: సంవత్సరం వారీగా విడిగా లెక్కించండి

అంశం: సాధారణ & చక్రవడ్డీ - మిశ్రమ వడ్డీ రకం

Q10. రెండు సమాన మొత్తాలు 10% సాధారణ వడ్డీ మరియు 10% చక్రవడ్డీలో పెట్టుబడి పెట్టబడ్డాయి. 2 సంవత్సరాల తర్వాత, చక్రవడ్డీ సాధారణ వడ్డీని ₹100 తో మించిపోయింది. ప్రతి మొత్తాన్ని కనుగొనండి. A) ₹8,000 B) ₹10,000 C) ₹12,000 D) ₹15,000

సమాధానం: B) ₹10,000

పరిష్కారం: CI - SI = P(R/100)² 100 = P(10/100)² = P/100 P = ₹10,000

షార్ట్కట్: తేడా సూత్రం యొక్క ప్రత్యక్ష అనువర్తనం

అంశం: సాధారణ & చక్రవడ్డీ - పోలిక విశ్లేషణ

5 మునుపటి సంవత్సర ప్రశ్నలు

PYQ 1. ఒక మొత్తం సాధారణ వడ్డీలో 8 సంవత్సరాలలో దానికి రెట్టింపు అవుతుంది. వడ్డీ రేటు ఎంత? [RRB NTPC 2021 CBT-1]

సమాధానం: C) 12.5%

పరిష్కారం: P = SI → P = P × R × 8 / 100 → R = 100/8 = 12.5%

పరీక్ష చిట్కా: డబ్బు రెట్టింపు అయినప్పుడు, SI అసలుకు సమానం. ఈ సంబంధాన్ని ఉపయోగించండి.

PYQ 2. ₹8,000 పై 2 సంవత్సరాలకు సంవత్సరానికి 5% చొప్పున చక్రవడ్డీ: [RRB Group D 2022]

సమాధానం: B) ₹820

పరిష్కారం: A = 8000(1+5/100)² = 8000 × 1.1025 = ₹8,820 CI = 8820 - 8000 = ₹820

పరీక్ష చిట్కా: CI ని పొందడానికి ఎల్లప్పుడూ మొత్తం నుండి అసలును తీసివేయండి.

PYQ 3. ఒక నిర్దిష్ట మొత్తం సాధారణ వడ్డీలో 4 సంవత్సరాలలో ₹6,600 మరియు 5 సంవత్సరాలలో ₹7,200 అవుతుంది. వడ్డీ రేటును కనుగొనండి. [RRB ALP 2018]

సమాధానం: A) 10%

పరిష్కారం: 1 సంవత్సరానికి SI = 7200 - 6600 = ₹600 4 సంవత్సరాలకు SI = 600 × 4 = ₹2,400 అసలు = 6600 - 2400 = ₹4,200 రేటు = (600 × 100)/(4200 × 1) = 10%

పరీక్ష చిట్కా: వరుస సంవత్సరాల మధ్య వ్యత్యాసం వార్షిక SI ని ఇస్తుంది.

PYQ 4. ఒక నిర్దిష్ట మొత్తంపై 2 సంవత్సరాలకు 4% చొప్పున చక్రవడ్డీ ₹1,632 అయితే, రెట్టింపు కాలం మరియు సగం రేటుకు సాధారణ వడ్డీని కనుగొనండి. [RRB JE 2019]

సమాధానం: D) ₹3,200

పరిష్కారం: ముందుగా P ని కనుగొనండి: 1632 = P[(1.04)² - 1] → P = ₹20,000 కొత్త షరతులు: T = 4 సంవత్సరాలు, R = 2% SI = 20000 × 2 × 4 / 100 = ₹1,600

పరీక్ష చిట్కా: ముందుగా అసలును కనుగొనండి, తర్వాత కొత్త షరతులను వర్తింపజేయండి.

PYQ 5. ఒక రైలు టికెట్ ధర ₹1,500. 3 నెలల తర్వాత చెల్లించడానికి 10% సాధారణ వడ్డీ వసూలు చేస్తే, చెల్లించాల్సిన మొత్తం మొత్తం ఎంత? [RPF SI 2019]

సమాధానం: B) ₹1,537.50

పరిష్కారం: SI = 1500 × 10 × 3/12 / 100 = ₹37.50 మొత్తం = 1500 + 37.50 = ₹1,537.50

పరీక్ష చిట్కా: నెలలను సంవత్సరాలుగా మార్చండి (3 నెలలు = 0.25 సంవత్సరాలు).

స్పీడ్ ట్రిక్స్ & షార్ట్కట్లు

పరిస్థితి షార్ట్కట్ ఉదాహరణ
SI లో డబ్బు రెట్టింపు రేటు = 100/కాలం 8 సంవత్సరాలు → రేటు = 12.5%
10% చొప్పున 2 సంవత్సరాలకు CI 0.21 తో గుణించండి ₹5000 → CI = 5000 × 0.21 = ₹1050
అర్ధ-వార్షిక చక్రవడ్డీ కాలాన్ని రెట్టింపు చేయండి, రేటును సగం చేయండి 12% వార్షిక → 6% అర్ధ-వార్షిక
త్రైమాసిక చక్రవడ్డీ కాలాన్ని 4× చేయండి, రేటును ¼ చేయండి 12% వార్షిక → 3% త్రైమాసిక
SI నుండి CI మార్పిడి కారక పట్టికలను ఉపయోగించండి (1.1)²=1.21, (1.2)²=1.44 ను గుర్తుంచుకోండి

తప్పులు చేయకుండా ఉండటానికి సాధారణ తప్పులు

తప్పు విద్యార్థులు ఎందుకు చేస్తారు సరైన విధానం
కాలం యూనిట్లను మార్చకపోవడం ఇవ్వబడిన కాలం అన్నీ సంవత్సరాలలో ఉన్నాయని ఊహించడం నెలలు/రోజులు ఇవ్వబడినప్పుడు ఎల్లప్పుడూ తనిఖీ చేయండి
తప్పు చక్రవడ్డీ సూత్రాన్ని ఉపయోగించడం వార్షికాన్ని అర్ధ-వార్షికంతో గందరగోళం చేయడం పౌనఃపున్యం ప్రకారం రేటు మరియు కాలాన్ని సర్దుబాటు చేయండి
CI ని నేరుగా లెక్కించడం మొత్తం కనుగొనకుండా CI ని కనుగొనడానికి ప్రయత్నించడం ఎల్లప్పుడూ A = P(1+R/100)^T ని ముందుగా కనుగొనండి
ఇంటర్మీడియట్ విలువలను రౌండ్ చేయడం తుది సమాధానానికి ముందు రౌండింగ్ చేయడం తుది దశ వరకు పూర్తి ఖచ్చితత్వాన్ని ఉంచండి
లీపు సంవత్సరాలను విస్మరించడం ఖచ్చితమైన రోజులను పరిగణనలోకి తీసుకోకపోవడం అవసరమైనప్పుడు ఖచ్చితత్వం కోసం 365 రోజులను ఉపయోగించండి

త్వరిత రివిజన్ ఫ్లాష్ కార్డులు

ముందు (ప్రశ్న/పదం) వెనుక (సమాధానం)
SI సూత్రం PRT/100
CI సూత్రం P(1+R/100)^T - P
కాలం మార్పిడి 1 నెల = 1/12 సంవత్సరం
అర్ధ-వార్షిక రేటు వార్షిక రేటు ÷ 2
త్రైమాసిక రేటు వార్షిక రేటు ÷ 4
డబ్బు రెట్టింపు SI రేటు × కాలం = 100
CI-SI తేడా (2 సంవత్సరాలు) P(R/100)²
ప్రభావవంతమైన వార్షిక రేటు చక్రవడ్డీతో నామమాత్రపు కంటే ఎక్కువ
చక్రవడ్డీ కారకం (1+R/100)^T
సాధారణ వడ్డీ కారకం RT/100

అంశం కనెక్షన్లు

సాధారణ & చక్రవడ్డీ ఇతర ఆర్ఆర్బీ పరీక్ష అంశాలతో ఎలా కనెక్ట్ అవుతుంది:

  • ప్రత్యక్ష లింక్: శాతాలు - వడ్డీ రేట్లు శాతాలు; శాతం లెక్కల ప్రావీణ్యం అత్యవసరం
  • కలిపిన ప్రశ్నలు: నిష్పత్తి & అనుపాతం - తరచుగా భాగస్వామ్య సమస్యలు మరియు పెట్టుబడి నిష్పత్తులతో కలిపి ఉంటాయి
  • ఫౌండేషన్ ఫర్: డేటా ఇంటర్ప్రిటేషన్ - DI సెట్లలో బ్యాంక్ వడ్డీ పట్టికలు, పెట్టుబడి వృద్ధి చార్ట్లు
  • సాధారణ నమూనా: సమయం & పని - రేటు × సమయం = పూర్తి చేసిన పని యొక్క సారూప్య భావన
  • విస్తరణ: లాభం & నష్టం - ఆర్థిక గణితం యొక్క ఆధారాన్ని వడ్డీ లెక్కలు ఏర్పరుస్తాయి