సీ డివిజన్లు
సీ డివిజన్లు – రైల్వే జనరల్ నాలెడ్జ్
1. “సీ డివిజన్” అంటే ఏమిటి?
- “సీ” అనేది దక్షిణ మధ్య రైల్వే (SCR) యొక్క సికిందరాబాద్ డివిజన్ కోసం రైల్వే బోర్డ్ యొక్క అక్షర కోడ్.
- ఇది భారతీయ రైల్వేలలో ప్రాచీనమైన & రద్దీగా ఉండే డివిజన్లలో ఒకటి మరియు SCR కోసం హెడ్ క్వార్టర్స్ డివిజన్గా పనిచేస్తుంది.
2. సాంకేతిక స్నాప్షాట్
| పారామీటర్ | ప్రస్తుత స్థితి (2023-24) |
|---|---|
| ట్రాక్ కి.మీ (రూట్) | 1,600 Rkm |
| ట్రాక్ కి.మీ (రన్నింగ్) | 3,200 Tkm |
| విద్యుదీకరణ | 100 % (చివరి ప్యాచ్ KZJ–BPQ 2022) |
| గరిష్ట అనుమతించదగిన వేగం | 130 km/h (SC–BPL & SC–KZJ సెక్షన్లు) |
| లోడింగ్ గేజ్ | W–12 (GC & ఫ్రీట్ కారిడార్లు) |
| సిగ్నలింగ్ | 100 % ప్యానెల్ / ఎలక్ట్రానిక్ ఇంటర్లాకింగ్, 585 స్టేషన్లు |
| ఫ్రీట్ లోడింగ్ | 65 MT (2022-23) |
| ప్రయాణీకుల ఆదాయం | ₹3,400 cr (2022-23) |
| సిబ్బంది బలం | ~78,000 ఉద్యోగులు |
| ప్రధాన వర్క్షాప్లు | 1. సికిందరాబాద్ (క్యారేజ్ & వ్యాగన్) 2. లల్లగూడ (ఎలక్ట్రిక్ లోకో) |
3. చారిత్రక మైలురాళ్లు
| సంవత్సరం | సంఘటన |
|---|---|
| 1874 | మొదటి రైలు – వాడి–సికిందరాబాద్ ( నిజాం గ్యారంటీడ్ స్టేట్ రైల్వే ) |
| 1951 | కొత్త డివిజన్ 02-10-1951 న సృష్టించబడింది (SCR ఏర్పాటు దినం) |
| 1966 | లల్లగూడ ఎలక్ట్రిక్ లోకో షెడ్ కమీషన్ చేయబడింది (దక్షిణ భారతదేశంలో మొదటి 25 kV AC షెడ్) |
| 1978 | స్టెయిన్లెస్-స్టీల్ ICF కోచ్లను నిర్వహించడానికి సికిందరాబాద్ C&W షాప్ అప్గ్రేడ్ చేయబడింది |
| 1998 | SCR మొదటి పూర్తిగా డీజిల్-ఫ్రీ జోన్ అవుతుంది (సీ డివిజన్ ముందుంటుంది) |
| 2003 | WAP-5 తో SC–KZJ 130 km/h ట్రయల్ |
| 2012 | సీ డివిజన్ వద్ద నిర్వహించబడిన మొదటి 12-కారు EMU రేక్ |
| 2019 | SC–BPL సెక్షన్ 160 km/h కోసం సానుకూలంగా ఉంది (RRTS పూర్వగామి) |
| 2022 | KZJ–BPQ 132 km OHE పూర్తయింది – 100 % విద్యుదీకరణ |
4. భౌగోళికం & రూట్ మ్యాప్
తాకిన రాష్ట్రాలు – తెలంగాణ (70 %), మహారాష్ట్ర (20 %), ఆంధ్ర ప్రదేశ్ (10 %)
సీ డివిజన్ నియంత్రణలో ఉన్న ప్రధాన లైన్లు
- SC–KZJ–BPQ–NGP (గ్రాండ్ ట్రంక్ రూట్ – ఢిల్లీ–చెన్నై)
- SC–BPL (వికారాబాద్–పార్లీ వైజ్ఞాపురం–లాతూర్ రోడ్)
- SC–GY–PGRL (గ్యారాపూర్–పరిగి–గద్వాల్)
- KZJ–PDPL–MCI (కాజీపేట–పెద్దపల్లి–మంచిర్యాల)
- HYB–LPI–UR (హైదరాబాద్ సబర్బన్ సర్క్యూట్) |
5. ఉత్పత్తి & నిర్వహణ యూనిట్లు
| యూనిట్ | స్థానం | సామర్థ్యం / వ్యాఖ్యలు |
|---|---|---|
| లల్లగూడ ఎలక్ట్రిక్ లోకో షెడ్ | LGD (సీ డివిజన్) | 200 లోకో హోల్డింగ్; WAP-7 (5500 HP), WAG-9H (9000 HP) ను కలిగి ఉంటుంది |
| సికిందరాబాద్ C&W వర్క్షాప్ | SC | 400 కోచ్లు/సంవత్సరం POH, 24-కోచ్ LHB ప్లాట్ఫారమ్ |
| EMU కార్ షెడ్ | LPI | 9-రేక్ EMU/MEMU హోల్డింగ్, 3వ రైలు 750 V DC (లెగసీ) |
| ట్రిప్ షెడ్ | KZJ | ఫ్రీట్ బ్యాంకర్ల కోసం 60 లోకో స్టేబ్లింగ్ |
6. ఫ్రీట్ & ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత
- అగ్ర వస్తువులు – బొగ్గు (SCCL), సిమెంట్ (అల్ట్రాటెక్, రామ్కో), ఆహార ధాన్యాలు, ఎరువులు, కంటైనర్లు (CONCOR, APSEZ)
- ప్రధాన సైడింగ్లు – రామగుండం, మంచిర్యాల, బెల్లంపల్లి, తాండూర్, వికారాబాద్, కొత్తపల్లి
- DPD/DWC టెర్మినల్స్ – సనాత్నగర్, KPHB, నాగలపల్లి (BMW కార్గో)
- SCRలో ఫ్రీట్ ఆదాయం వాటా – 42 % (6 SCR డివిజన్లలో అత్యధికం) |
7. ఇటీవలి ప్రారంభాలు (2020-24)
- కవచ్ (TACS) ట్రయల్ SC–KZJ 80 km సెక్షన్లో – లక్ష్యం 2025.
- అమృత్ భారత్ (RO-RO) ర్యాంప్ మౌలా-అలీ 2023లో కమీషన్ చేయబడింది.
- హైడ్రోజన్ LOH పైలట్ – లల్లగూడ 2 WAG-12H రెట్రోఫిట్లను 2024-25లో పొందనుంది.
- ** SC స్టేషన్ పునరభివృద్ధి** – ₹720 cr, 4-లెవల్ కాన్కోర్స్, 27 ప్లాట్ఫారమ్లు (భోయిగూడ వస్తువుల యార్డ్ ఏకీకరణ తర్వాత).
- సనాత్నగర్ వద్ద గతి-శక్తి మల్టీ-మోడల్ టెర్మినల్ (10 హెక్టార్లు) – 2024. |
8. రికార్డులు & ప్రత్యేక లక్షణాలు
- SCRలో అతి పొడవైన ప్లాట్ఫారమ్ – సికిందరాబాద్ (8 & 9 కలిపి 1,380 m)
- ప్రాచీనమైన క్రియాశీల లోకో – WAM-4 # 21206 SCR హెరిటేజ్ పార్క్ వద్ద సంరక్షించబడింది
- మొదటి రైలు-కుమ్-రోడ్ వంతెన – మంచిర్యాల వద్ద గోదావరి (1965)
- 25 kV AC & 750 V DC రెండింటినీ నిర్వహించే ఏకైక డివిజన్ (LPI–HYB షటిల్) |
పరీక్షల కోసం త్వరిత-ఫైర్ పాయింట్లు
- డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్ (DRM) సీట్ – రైల్ నిలయం, సికిందరాబాద్.
- ISO-14001 ఉన్న రైల్వే స్టేషన్ – సికిందరాబాద్ & కాజీపేట.
- అత్యధిక ఫ్రీట్ టన్నేజ్ స్టేషన్ – రామగుండం (22 MT/సంవత్సరం).
- 2 ఉపగ్రహ ఫ్రీట్ టౌన్లు ఉన్న డివిజన్ – కొత్తపల్లి & పెద్దపల్లి (రెండూ 10 MT మించిపోతాయి).
- SCRలో మొదటిసారిగా 2-ఫేజ్ AC ట్రాక్షన్ను తొలగించింది – 1998. |
ప్రాక్టీస్ MCQలు (రైల్వే పరీక్ష నమూనా)
1. సికిందరాబాద్ డివిజన్ కోసం కింది వాటిలో సరైన అక్షర కోడ్ ఏది?
సమాధానం: సీ
2. సికిందరాబాద్ డివిజన్ ఏ సంవత్సరంలో సృష్టించబడింది?
సమాధానం: 1951
3. దక్షిణ భారతదేశంలోని మొదటి ఎలక్ట్రిక్ లోకో షెడ్ ఎక్కడ ఉంది?
సమాధానం: లల్లగూడ
4. 2024 నాటికి సికిందరాబాద్–కాజీపేట సెక్షన్లో గరిష్ట అనుమతించదగిన వేగం ఎంత?
సమాధానం: 130 km/h
5. సీ డివిజన్ యొక్క అతిపెద్ద ఫ్రీట్ వాటాను ఏ వస్తువు ఏర్పరుస్తుంది?
సమాధానం: బొగ్గు
6. సీ డివిజన్ 100 % విద్యుదీకరణ చేయడానికి చివరిగా విద్యుదీకరించబడిన సెక్షన్
సమాధానం: కాజీపేట–బల్హర్షా
7. లల్లగూడ షెడ్ ఏ అధిక-హార్స్పవర్ ఫ్రీట్ లోకోను కలిగి ఉండటానికి ప్రసిద్ధి చెందింది?
సమాధానం: WAG-9H (9000 HP)
8. సీ డివిజన్ అధికార పరిధిలో ఎన్ని రూట్ కిలోమీటర్లు ఉన్నాయి (2023)?
సమాధానం: 1600 Rkm
9. హైదరాబాద్–లింగంపల్లి షటిల్ ఇప్పటికీ ఏ ట్రాక్షన్ సిస్టమ్ను ఉపయోగిస్తుంది?
సమాధానం: 750 V DC మూడవ రైలు
10. SCRలో అతి పొడవైన ప్లాట్ఫారమ్ ఉన్న సీ డివిజన్ స్టేషన్ ఏది?
సమాధానం: సికిందరాబాద్
11. హెరిటేజ్ WAM-4 #21206 ఎక్కడ సంరక్షించబడింది?
సమాధానం: SCR హెరిటేజ్ పార్క్, సికిందరాబాద్
12. "కవచ్" ఆటోమేటిక్ ట్రెయిన్ ప్రొటెక్షన్ సీ డివిజన్ యొక్క ఏ సెక్షన్లో ట్రయల్ కింద ఉంది?
సమాధానం: సికిందరాబాద్–కాజీపేట
13. సనాత్నగర్ వద్ద అభివృద్ధి చేయబడుతున్న మల్టీ-మోడల్ ఫ్రీట్ టెర్మినల్ ఏ మిషన్లో భాగం?
సమాధానం: గతి-శక్తి
14. 2023లో కమీషన్ చేయబడిన అమృత్ భారత్ RO-RO ర్యాంప్ ఎక్కడ ఉంది?
సమాధానం: మౌలా-అలీ
15. కింది వాటిలో మహారాష్ట్రలోని ఏ జిల్లా సీ డివిజన్ ద్వారా తాకబడదు?
సమాధానం: నందెడ్ (నందెడ్ SCR యొక్క నందెడ్ డివిజన్ కింద ఉంది, సీ కాదు)
16. SCRలో మొదటి స్టెయిన్లెస్-స్టీల్ LHB కోచ్ POH ఎక్కడ నిర్వహించబడింది?
సమాధానం: సికిందరాబాద్ C&W వర్క్షాప్
17. హైడ్రోజన్-పవర్డ్ WAG-12H రెట్రోఫిట్ పైలట్ ఎక్కడ ప్రణాళిక చేయబడింది?
సమాధానం: లల్లగూడ షెడ్
చివరిగా నవీకరించబడింది: జూన్ 2024 (మూలం – SCR వార్షిక నివేదిక 2022-23, రైల్వే బోర్డ్ పింక్ బుక్ 2024-25)