ఈఎంయు & డీఈఎంయు రైలు సెట్లు
ఈఎంయు & డీఈఎంయు అంటే ఏమిటి?
- ఈఎంయు: ఎలక్ట్రిక్ మల్టిపుల్ యూనిట్ – 25 kV AC OHE నుండి విద్యుత్ తీసుకునే స్వీయ-చోదిత ఎలక్ట్రిక్ కోచ్లు.
- డీఈఎంయు: డీజల్ ఎలక్ట్రిక్ మల్టిపుల్ యూనిట్ – ఆన్-బోర్డ్ జనరేటర్-బ్యాటరీ సెట్తో ట్రాక్షన్ మోటార్లకు శక్తినిచ్చే స్వీయ-చోదిత డీజల్-శక్తితో నడిచే కోచ్లు.
1. సాంకేతిక సమాచారం
| పారామీటర్ | ఈఎంయు | డీఈఎంయు |
|---|---|---|
| ట్రాక్షన్ వ్యవస్థ | 25 kV, 50 Hz AC OHE | 750 V DC ఆన్-బోర్డ్ జనరేటర్ |
| పవర్ కారు ఇంజిన్ (డీఈఎంయు) | 2 × 750 hp కమిన్స్ QSK-19 R-డీజల్ | — |
| ట్రాన్స్మిషన్ | 3-ఫేజ్ IGBT-VVVF ఇన్వర్టర్ నియంత్రణ | అదే |
| గరిష్ట వేగం (సేవ / డిజైన్) | 100 / 130 kmph | 100 / 110 kmph |
| త్వరణం | 0.5 m/s² (ఖాళీ) | 0.45 m/s² |
| మందగతి | 0.8 m/s² (సేవా బ్రేక్) | 0.75 m/s² |
| కోచ్ పదార్థం | స్టెయిన్లెస్ స్టీల్, 19 m పొడవు | స్టెయిన్లెస్ స్టీల్, 19 m పొడవు |
| అక్సిల్ లోడ్ | ≤ 16 t | ≤ 16 t |
| ట్రాక్షన్ మోటార్ రేటింగ్ | 240 kW (3-ఫేజ్ స్క్విరల్-కేజ్) | 200 kW |
| కప్లర్ | షోన్బర్గ్ C-ఆల్ఫా టైట్-లాక్ | అదే |
| బ్రేకులు | రీజనరేటివ్ + ఎలక్ట్రో-న్యూమాటిక్ డిస్క్ & ట్రెడ్ | అదే |
| రైలు లైటింగ్ | 110 V DC LED | 110 V DC LED |
| ప్రయాణీకుల సామర్థ్యం (9-కారు ఈఎంయు) | 6,100 (మొత్తం) / 1,100 (కూర్చునే) | 3,200 (4-కారు డీఈఎంయు) |
| ఫార్మేషన్ కోడ్ | DTC-MC-TC-MC-TC-MC-DTC | DPC-TC-MC-DTC |
కీలకమైన ఉప-వ్యవస్థలు: మైక్రోప్రాసెసర్-ఆధారిత రైలు నియంత్రణ & డయాగ్నోస్టిక్స్ (TCMS), రూఫ్-మౌంటెడ్ లైట్వెయిట్ ట్రాన్స్ఫార్మర్ (ఈఎంయు), అగ్ని గుర్తింపు & నిరోధక వ్యవస్థ, GPS-ఆధారిత PIS, బయో-వ్యాక్యూమ్ టాయిలెట్లు, CCTV, ఆటోమేటిక్ ప్లగ్ తలుపులు (కొత్త ఈఎంయు), హెడ్-జనరేషన్ పవర్ (HOG) అనుకూలమైనది.
2. వాస్తవాలు & ఆంక్డెలు
- భారతీయ రైల్వేలు 12,000+ ఈఎంయు కోచ్లను కలిగి ఉన్నాయి (2023) – ఆసియాలో అతిపెద్ద ఉపనగర రైలు బృందం.
- మొదటి ఈఎంయు సేవ: 3 ఫిబ్రవరి 1925, బొంబాయి VT – బోరి బుంది (DC 1.5 kV).
- మొదటి 25 kV AC ఈఎంయు: 1964 కోల్కతా.
- మొదటి డీఈఎంయు: 2003, రేవారి – రింగాస్ (NR).
- శక్తి పునరుత్పాదకత: రీజనరేటివ్ బ్రేకింగ్తో 35 % ట్రాక్షన్ శక్తి సేవ్ చేయబడుతుంది.
- ఖర్చు: ఈఎంయు కోచ్కు ₹6 కోట్లు, డీఈఎంయు పవర్ కారుకు ₹11 కోట్లు.
- మేక్-ఇన్-ఇండియా: ICF, చెన్నై; BEML & రైల్ వికాస్ నిగం ద్వారా 100 % స్వదేశీ.
- అతి పొడవైన డీఈఎంయు పరుగు: 224 km, బనిహాల్ – బారాముల్లా (J&K).
- అత్యధిక వేగం ట్రయల్: మేధ 9-కారు ఈఎంయుతో 180 kmph (2021, GZB).
- హెడ్-ఆన్-జనరేషన్ (HOG): ఎండ్-ఆన్-జనరేటర్ కారును తొలగిస్తుంది; OHE నుండి నేరుగా హోటల్ లోడ్కు శక్తినిస్తుంది – 12-కారు రేకుకు సంవత్సరానికి 4 లక్షల లీటర్ల డీజల్ ఆదా అవుతుంది.
- బ్యాటరీ-ఈఎంయు: 2020 – ICF 2 యూనిట్లను నిర్మించింది, బ్యాటరీపై 15 km పరుగు సామర్థ్యం కలిగి ఉంది.
- వందే భారతాని ఈఎంయు: 2025 లక్ష్యం – 160 kmph వేగంతో 200 సెమీ-హై-స్పీడ్ ఈఎంయు రేకులు.
3. చారిత్రక అభివృద్ధులు
| సంవత్సరం | మైలురాయి |
|---|---|
| 1925 | మొదటి DC ఈఎంయు, గ్రేట్ ఇండియన్ పెనిన్సులా రైల్వే. |
| 1957 | 25 kV AC ట్రాక్షన్ను స్వీకరించే నిర్ణయం; 1.5 kV DC దశలవారీగా రద్దు. |
| 1964 | మొదటి 25 kV AC ఈఎంయు, సీల్దా డివిజన్. |
| 1996 | మేధ కన్సార్టియం (BHEL, ABB) 3-ఫేజ్ డ్రైవ్ను ప్రారంభించింది. |
| 2001 | ICF స్టెయిన్లెస్-స్టీల్ 9-కారు ఈఎంయును డిజైన్ చేసింది. |
| 2003 | రైలు మంత్రి నితీష్ కుమార్ చేత మొదటి డీఈఎంయు ఫ్లాగ్-ఆఫ్. |
| 2012 | IGBT ప్రొపల్షన్తో 12-కారు స్టెయిన్లెస్-స్టీల్ ఈఎంయు ప్రారంభం. |
| 2015 | మొదటి 15-కారు ఈఎంయు, ముంబై CR. |
| 2016 | భారతీయ రైల్వేలు HOG మార్పిడిని ఆమోదించింది; SLR-cum-జనరేటర్ కారును తొలగిస్తుంది. |
| 2018 | 160 kmph అల్యూమినియం-బాడీ “ట్రైన్-18” (తర్వాత వందే భారత) – ఈఎంయు ఉత్పన్నం. |
| 2020 | బ్యాటరీ-ఈఎంయు ప్రోటోటైప్; మేధ చేత మొదటి స్వదేశీకరించబడిన IGBT ప్రొపల్షన్. |
| 2022 | ICF చేత నిర్మించబడిన 200వ డీఈఎంయు; 100 % LED లైటింగ్ & CCTV. |
| 2023 | సీల్డ్ గ్యాంగ్వేలు & ఏరోడైనమిక్ డ్రైవర్ క్యాబ్తో 12-కారు MEMU. |
4. ప్రస్తుత స్థితి & ఇటీవలి నవీకరణలు (2023-24)
- 100 % HOG-ఎనేబుల్డ్ ఈఎంయు రేకులు WR & CR లో – సంవత్సరానికి 25 లక్షల లీటర్ల డీజల్ను నిర్మూలించాయి.
- 1.5 kV DC యొక్క దశలవారీగా రద్దు ముంబైలో పూర్తయింది (16 ఏప్రిల్ 2023).
- డీఈఎంయు డిమాండ్లో హెచ్చుతగ్గులు: NE & పర్వత ప్రాంతాల విభాగాల కోసం 300 అదనపు డీఈఎంయులకు అనుమతి ఇవ్వబడింది.
- 8-కారు నుండి 12-కారుకు మార్పిడి బెంగళూరు & హైదరాబాద్లో గుంపును ఓడించడానికి.
- బ్యాటరీ-ఈఎంయు ట్రయల్స్ ముంబై 4వ లైన్లో విజయవంతం – 30 % శక్తిని ఆదా చేస్తుంది.
- వందే భారతాని ఈఎంయు టెండర్ 200 రేకుల కోసం (160 kmph) PM-గతి శక్తి కింద ఫ్లోట్ చేయబడింది.
- స్వదేశీ IGBT మాడ్యూల్స్ (SCL, మేధ) ధృవీకరించబడ్డాయి – దిగుమతి బిల్లును 18 % తగ్గిస్తుంది.
- బయో-వ్యాక్యూమ్ టాయిలెట్లు ఇప్పుడు అన్ని కొత్త ఈఎంయు/డీఈఎంయు కోచ్లలో ప్రామాణికంగా ఫిట్మెంట్.
- LED గమ్యస్థాన బోర్డులు & PIS 700 స్టేషన్ల కోసం ద్విభాషా ఫార్మాట్లో.
- CCTV & ముఖ గుర్తింపు నిర్భయ ఫండ్ కింద 3,000 ఈఎంయు కోచ్లలో.
5. 15+ మోడల్ MCQs
1. భారతదేశంలో ఈఎంయు రైళ్ల కోసం ఏ వోల్టేజ్ వ్యవస్థ ఉపయోగించబడుతుంది?
25 kV, 50 Hz AC ఓవర్హెడ్ ఎక్విప్మెంట్ (OHE). సమాధానం: 25 kV AC
2. భారతదేశంలో మొదటి ఈఎంయు సేవ ఏ స్టేషన్ల మధ్య నడిచింది?
బొంబాయి VT – బోరి బుంది. సమాధానం: బొంబాయి VT – బోరి బుంది
3. సాంప్రదాయక 9-కారు ఈఎంయు యొక్క గరిష్ట సేవా వేగం ఎంత?
100 kmph. సమాధానం: 100 kmph
4. భారతీయ రైల్వేల కోసం ఈఎంయు/డీఈఎంయులను ఏ సంస్థ తయారు చేస్తుంది?
ఇంటెగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ (ICF), చెన్నై. సమాధానం: ICF
5. డీఈఎంయు పవర్ కారులో ఉపయోగించే డీజల్ ఇంజిన్:
2 × 750 hp కమిన్స్. సమాధానం: 750 hp
6. ఈఎంయులో రీజనరేటివ్ బ్రేకింగ్ ఎంత ట్రాక్షన్ శక్తిని ఆదా చేయగలదు?
35 %. సమాధానం: 35 %
7. హెడ్-ఆన్-జనరేషన్ (HOG) ఏ కోచ్ను తొలగిస్తుంది?
ఎండ్-ఆన్-జనరేటర్ (SLR) కారు. సమాధానం: జనరేటర్ కారు
8. స్టెయిన్లెస్-స్టీల్ ఈఎంయు కోచ్ పొడవు:
19 m. సమాధానం: 19 m
9. ఆధునిక ఈఎంయులలో ఏ బ్రేకింగ్ కలయిక అందించబడుతుంది?
రీజనరేటివ్ + ఎలక్ట్రో-న్యూమాటిక్ డిస్క్ & ట్రెడ్. సమాధానం: రీజనరేటివ్ + EP
10. మొదటి డీఈఎంయు ఏ సంవత్సరంలో ఫ్లాగ్ ఆఫ్ చేయబడింది?
2003. సమాధానం: 2003
11. బ్యాటరీ-ఈఎంయు బ్యాటరీపై సుమారుగా ఎంత దూరం పరుగెత్తగలదు?
15 km. సమాధానం: 15 km
12. ఈఎంయు రేకులలో ఏ రకమైన కప్లర్ ఉపయోగించబడుతుంది?
షోన్బర్గ్ C-ఆల్ఫా టైట్-లాక్. సమాధానం: C-ఆల్ఫా
13. ముంబై యొక్క DC ట్రాక్షన్ యొక్క 100 % మార్పిడి ACకి ఎప్పుడు పూర్తయింది?
ఏప్రిల్ 2023. సమాధానం: ఏప్రిల్ 2023
14. ట్రైన్-18, తర్వాత వందే భారత అని పేరు పెట్టబడింది, ఏ భావనపై ఆధారపడి ఉంది?
ఎలక్ట్రిక్ మల్టిపుల్ యూనిట్ (ఈఎంయు). సమాధానం: ఈఎంయు
15. ఈఎంయు కోచ్ యొక్క అక్సిల్ లోడ్ పరిమితి:
16 t. సమాధానం: 16 t
16. భారతదేశంలో ఏ డివిజన్కు మొదటిసారిగా 25 kV AC ఈఎంయులు అందించబడ్డాయి?
సీల్దా (ER). సమాధానం: సీల్దా
17. శక్తి-సమర్థవంతమైన LED లైటింగ్ ఎంత శాతం ఈఎంయు కోచ్లలో అందించబడుతుంది?
100 %. సమాధానం: 100 %
18. 3-ఫేజ్ ఈఎంయులో ట్రాక్షన్ మోటార్ రేటింగ్:
240 kW. సమాధానం: 240 kW
BETA
