ఎకానమీ బ్యాంకింగ్ నిబంధనల పదకోశం
బ్యాంకింగ్ పదాల గ్లోసరీ – RRB త్వరిత పునశ్చరణ
🏦 కోర్ బ్యాంకింగ్ పదాలు
- రెపో రేటు – RBI బ్యాంకులకు 1 రోజు కోసం రుణం ఇచ్చే రేటు ↔️ ↑ రేటు = రుణాలు ఖరీదవుతాయి
- రివర్స్ రెపో – బ్యాంకులు RBI వద్ద అధిక నిధులు ఉంచే రేటు ↔️ ↑ రేటు = లిక్విడిటీ తొలగించబడుతుంది
- CRR – NDTLలో 4% నగదుగా RBI వద్ద ఉంచాలి (వడ్డీ లేదు)
- SLR – NDTLలో 18% ద్రవ ఆస్తుల్లో (ప్రభుత్వ భద్రపత్రాలు, బంగారం)
- బ్యాంక్ రేటు – 6.75% (మే-24) → దీర్ఘకాల రుణాలు, బ్యాకప్ లేదు
- MSF – మార్జినల్ స్టాండింగ్ ఫెసిలిటీ; రెపో+0.25% → SLR అయిపోయిన తర్వాత మాత్రమే బ్యాంకులు రుణం తీసుకుంటాయి
- బేస్ రేటు ≤ MCLR ≤ రెపో-లింక్డ్ → రుణ రేటు హైరార్కీ
💰 డిపాజిట్ & రుణ జార్గాన్
- NDTL – నెట్ డిమాండ్ & టైం లయబిలిటీలు (కోర్ డిపాజిట్ బేస్)
- CASBA – కరెంట్, సేవింగ్స్, టర్మ్ డిపాజిట్లు; C=0% వడ్డీ, S=3-4%, T=ఫిక్స్డ్
- NPA – వడ్డీ/ప్రధాన మొత్తం 90 రోజులకు పైగా ఆలస్యం
- SMA – స్పెషల్ మెన్షన్ అకౌంట్ (1-90 రోజుల ఆలస్యం)
- రైట్-ఆఫ్ ≠ మాఫీ; పుస్తకాలు మాత్రమే శుభ్రం చేస్తారు; రికవరీ ఇంకా ప్రయత్నిస్తారు
🏛️ RBI & పాలసీ రేట్ల స్నాప్షాట్ (మే-24)
| సాధనం | % | మార్పు విండో | మెమోనిక్ |
|---|---|---|---|
| రెపో | 6.50 | ద్వైమాసిక MPC | R=6.5 గుర్తుంచుకో |
| రివర్స్ రెపో | 3.35 | ఆటోమేటిక్ కారిడార్ | 3.35 < 6.50 |
| CRR | 4.00 | RBI చట్టం | 4 వేళ్లు |
| SLR | 18.0 | RBI చట్టం | 18 = పెద్దవయసు |
| బ్యాంక్ రేట్ | 6.75 | MSFకు లింక్ | 675 = 6.75 |
| MSF | 6.75 | రెపో + 0.25% | MSF = మోస్ట్-సిక్స్-ఫైవ్ |
📊 మూలధనం & రిస్క్ పదాలు
- CRAR / CAR – కనిష్ఠ 9% (బేసెల్ III) → టియర్-I 7%, టియర్-II 2%
- టియర్-I – ఈక్విటీ; టియర్-II – రీవాల్యుయేషన్ రిజర్వులు, సబార్డినేటెడ్ డెబ్ట్
- LCR – లిక్విడిటీ కవరేజ్ రేషియో ≥ 100% (30-రోజుల స్ట్రెస్)
- NSFR – నెట్ స్టేబుల్ ఫండింగ్ రేషియో ≥ 100% (1-సంవత్సరం)
- లివరేజ్ రేషియో – టియర్-I మూలధనం / మొత్తం ఎక్స్పోజర్ ≥ 3.5%
🏦 కీ బ్యాంకింగ్ చట్టాలు & తేదీలు
| చట్టం / సంస్కరణ | సంవత్సరం | 1-లైనర్ |
|---|---|---|
| RBI చట్టం | 1935 | కేంద్ర బ్యాంక్ జన్మ |
| బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ చట్టం | 1949 | బ్యాంక్ జాతీయ ఫ్రేమ్వర్క్ |
| బ్యాంక్ జాతీయకరణ | 1969 | 14 బ్యాంకులు; 1980: 6 మరిన్ని |
| నరసింహం-I | 1991 | CRAR భావన, ఆదాయ గుర్తింపు |
| నరసింహం-II | 1998 | బలమైన NPA నిబంధనలు |
| FRBM | 2003 | ప్రభుత్వానికి ఆర్థిక వివేకం |
🧠 మెమరీ ట్రిక్స్
- CRR-SLR 4-18 → CRR=4 చక్రాలు, SLR=18 ఓటు హక్కు వయస్సు
- Repo>Rev-Repo → “రివర్స్ ఎప్పుడూ తక్కువ”
- CAR 9% → క్రికెట్లో 9 ఫీల్డర్లు తప్పనిసరి
- NPA 90 రోజులు – 90 = 3 నెలలు = 1 పూర్తి క్వార్టర్
📌 డిజిటల్ & న్యూ-ఏజ్ పదాలు
- UPI – రియల్-టైం మొబైల్ పుష్; ₹1 = గరిష్ట ఉచిత P2P
- IMPS – 24×7; ₹5 లక్షల లిమిట్; IFS లేని వాటికి MMID
- NEFT – అరగంటకోసారి బ్యాచ్లు; లిమిట్ లేదు
- RTGS – ≥ ₹2 లక్షలు; రియల్-టైం గ్రాస్
- CBDC (e₹) – పైలట్ నవంబర్-22; ఫియట్లా కానీ డిజిటల్
🏦 డెవలప్మెంట్ బ్యాంకులు & మారుపేర్లు
- NABARD – గ్రామీణ కో-ఆప్స్కు 3% వద్ద రీఫైనాన్స్
- SIDBI – MSMEలు; బ్యాంకుల ద్వారా రీఫైనాన్స్
- EXIM – ఎగుమతి రుణం; ₹₹ విదేశీ వాణిజ్యం
- MUDRA – శిశు ₹50k, కిశోర్ ₹5L, తరుణ్ ₹10L
🔟 ఎక్కువగా RRB పరీక్ష MCQs
-
RBI ప్రకారం ప్రస్తుత SLR ___ % NDTL.
A) 3.0 B) 4.0 C) 18.0 D) 9.0 → C -
భారత్లో బాసెల్ III కింద కనిష్ట CRAR:
A) 8% B) 9% C) 10% D) 11% → B -
RBI బ్యాంకులకు రాత్రి పూట రుణానికి ఏ రేటు వాడతారు?
A) బ్యాంక్ రేట్ B) రెపో C) MSF D) LAF → B -
NPA వర్గీకరణ ఎంత రోజుల తర్వాత ప్రారంభమవుతుంది?
A) 30 B) 60 C) 90 D) 120 → C -
రోజువారీ P2P UPI లావాదేవీ గరిష్ట పరిమితి:
A) ₹50k B) ₹1 లక్ష C) ₹2 లక్ష D) ₹5 లక్ష → B -
కింది వాటిలో NDTL భాగం కాదు?
A) డిమాండ్ డిపాజిట్లు B) టైం డిపాజిట్లు C) ఇంటర్-బ్యాంక్ డిపాజిట్లు D) సర్టిఫికెట్ ఆఫ్ డిపాజిట్ → C -
ముద్రా కింద “కిశోర్” వర్గం వరకు రుణాలు:
A) ₹50k B) ₹5 లక్షలు C) ₹10 లక్షలు D) ₹20 లక్షలు → B -
టియర్-I మూలధనానికి మొత్తం ఎక్స్పోజర్కు ఉన్న నిష్పత్తిని అంటారు:
A) CAR B) లివరేజ్ రేషియో C) LCR D) SLR → B -
మొదటి 14 బ్యాంకులు జాతీయకరణ చేయబడిన సంవత్సరం ఏది?
A) 1949 B) 1955 C) 1969 D) 1980 → C -
CBDC పూర్తి రూపం:
A) Central Bank Digital Currency B) Core Banking Digital Credit
C) Commercial Bank Digital Cash D) Currency & Bank Deposits Certificate → A
చివరి రోజు మంత్రం: 4-18-9-90-1L → CRR-SLR-CAR-NPA-UPI పరిమితులను పునఃశ్చరణ చేయండి.
BETA
