ਮੁੱਖ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਸੂਤਰ

10 ਅਭਿਆਸ MCQs

Q1. ਇੱਕ ਰੇਲਗੱਡੀ 5 ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਸੱਜੇ ਮੁੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 3 ਕਿ.ਮੀ. ਚਲਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਅੰਤਿਮ ਦਿਸ਼ਾ ਕੀ ਹੈ? A) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ B) ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ C) ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ D) ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ

ਉੱਤਰ: A) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ

ਹੱਲ:

• ਪੜਾਅ 1: ਰੇਲਗੱਡੀ 5 ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਲਦੀ ਹੈ (ਮੂੰਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ)
• ਪੜਾਅ 2: ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਸੱਜਾ ਮੋੜ = ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ
• ਪੜਾਅ 3: 3 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਲਦੀ ਹੈ
• ਅੰਤਿਮ ਸਥਿਤੀ: 5 ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ ਅਤੇ 3 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ = ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਸੱਜਾ ਮੋੜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਸੰਕਲਪ: ਦਿਸ਼ਾ - ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੁੱਖ ਦਿਸ਼ਾ ਗਤੀ ਅਤੇ ਸੱਜਾ ਮੋੜ

Q2. ਜੇ ਚੇਨਈ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਿੱਲੀ ਚੇਨਈ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? A) ਉੱਤਰ B) ਦੱਖਣ C) ਪੂਰਬ D) ਪੱਛਮ

ਉੱਤਰ: A) ਉੱਤਰ

ਹੱਲ:

• ਚੇਨਈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ → ਦਿੱਲੀ ਚੇਨਈ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ (ਉਲਟ ਸੰਬੰਧ)
• ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਿੱਲੀ-ਚੇਨਈ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਲਈ ਉਲਟਾਓ

ਸੰਕਲਪ: ਦਿਸ਼ਾ - ਸਾਪੇਖਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ

Q3. ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਵੇਰੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? A) ਪੂਰਬ B) ਪੱਛਮ C) ਉੱਤਰ D) ਦੱਖਣ

ਉੱਤਰ: A) ਪੂਰਬ

ਹੱਲ:

• ਸਵੇਰ ਦਾ ਸੂਰਜ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਉੱਗਦਾ ਹੈ
• ਪਰਛਾਵਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਲਟ ਪੈਂਦਾ ਹੈ = ਪੱਛਮ
• ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਰਛਾਵਾਂ = ਉਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਸਵੇਰ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ

ਸੰਕਲਪ: ਦਿਸ਼ਾ - ਪਰਛਾਵਾਂ ਨਿਯਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ

Q4. ਇੱਕ ਮਾਲ ਗੱਡੀ 8 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਖੱਬੇ ਮੁੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 6 ਕਿ.ਮੀ. ਚਲਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਦੂਰੀ ਕੀ ਹੈ? A) 10 ਕਿ.ਮੀ. B) 12 ਕਿ.ਮੀ. C) 14 ਕਿ.ਮੀ. D) 16 ਕਿ.ਮੀ.

ਉੱਤਰ: A) 10 ਕਿ.ਮੀ.

ਹੱਲ:

• 8 ਕਿ.ਮੀ. ਅਤੇ 6 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਕੋਣ ਤਿਕੋਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ
• ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਦੂਰੀ = ਹਾਈਪੋਟੇਨਿਊਜ਼ = √(8² + 6²) = √(64 + 36) = √100 = 10 ਕਿ.ਮੀ.

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: 6-8-10 ਪਾਈਥਾਗੋਰੀਅਨ ਟ੍ਰਿਪਲ ਹੈ

ਸੰਕਲਪ: ਦਿਸ਼ਾ - ਪਾਈਥਾਗੋਰਸ ਪ੍ਰਮੇਯ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਦੂਰੀ ਗਣਨਾ

Q5. ਪਲੇਟਫਾਰਮ 1, ਪਲੇਟਫਾਰਮ 2 ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ। ਪਲੇਟਫਾਰਮ 3, ਪਲੇਟਫਾਰਮ 2 ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ। ਪਲੇਟਫਾਰਮ 1, ਪਲੇਟਫਾਰਮ 3 ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? A) ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ B) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ C) ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ D) ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ

ਉੱਤਰ: A) ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ

ਹੱਲ:

• ਪਲੇਟਫਾਰਮ 1: ਪਲੇਟਫਾਰਮ 2 ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ
• ਪਲੇਟਫਾਰਮ 3: ਪਲੇਟਫਾਰਮ 2 ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ
• ਇਸ ਲਈ: ਪਲੇਟਫਾਰਮ 1, ਪਲੇਟਫਾਰਮ 3 ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਪਲੇਟਫਾਰਮ 2 ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਓ

ਸੰਕਲਪ: ਦਿਸ਼ਾ - ਕਈ ਸਾਪੇਖਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ

Q6. ਇੱਕ ਲੋਕੋ ਪਾਇਲਟ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ: 15 ਕਿ.ਮੀ. ਦੱਖਣ → 20 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ → 15 ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ? A) 0 ਕਿ.ਮੀ. B) 20 ਕਿ.ਮੀ. C) 35 ਕਿ.ਮੀ. D) 50 ਕਿ.ਮੀ.

ਉੱਤਰ: B) 20 ਕਿ.ਮੀ.

ਹੱਲ:

• ਦੱਖਣ 15 ਕਿ.ਮੀ. + ਉੱਤਰ 15 ਕਿ.ਮੀ. = 0 ਕਿ.ਮੀ. (ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ)
• ਸਿਰਫ਼ ਪੂਰਬ ਗਤੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ: 20 ਕਿ.ਮੀ.
• ਅੰਤਿਮ ਸਥਿਤੀ: ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ 20 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ

ਸੰਕਲਪ: ਦਿਸ਼ਾ - ਨੈੱਟ ਵਿਸਥਾਪਨ ਗਣਨਾ

Q7. ਜੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ 135° ਘੜੀ ਦੇ ਕਾਂਟੇ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੋੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ? A) ਦੱਖਣ B) ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ C) ਪੂਰਬ D) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ

ਉੱਤਰ: B) ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ

ਹੱਲ:

• ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ = ਉੱਤਰ ਤੋਂ 315°
• 315° + 135° = 450°
• 450° - 360° = 90° = ਪੂਰਬ… ਰੁਕੋ, ਦੁਬਾਰਾ ਗਿਣੋ
• NW ਤੋਂ N = 45°, N ਤੋਂ E = 90°, E ਤੋਂ SE = 45°
• ਕੁੱਲ: 45° + 90° + 45° = 180° NW ਤੋਂ = SE

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: NW ਤੋਂ 135° ਘੜੀ ਦੇ ਕਾਂਟੇ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ = ਸਿੱਧਾ SE ਵੱਲ

ਸੰਕਲਪ: ਦਿਸ਼ਾ - ਇੰਟਰਕਾਰਡੀਨਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੋਣੀ ਘੁੰਮਣ

Q8. ਦੋ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਇੱਕੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੇਲਗੱਡੀ A 40 ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਫਿਰ 30 ਕਿ.ਮੀ. ਪੱਛਮ। ਰੇਲਗੱਡੀ B 40 ਕਿ.ਮੀ. ਦੱਖਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਫਿਰ 30 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਕੀ ਹੈ? A) 70 ਕਿ.ਮੀ. B) 100 ਕਿ.ਮੀ. C) 140 ਕਿ.ਮੀ. D) 50 ਕਿ.ਮੀ.

ਉੱਤਰ: C) 140 ਕਿ.ਮੀ.

ਹੱਲ:

• ਰੇਲਗੱਡੀ A: ਮੂਲ ਤੋਂ 40N, 30W
• ਰੇਲਗੱਡੀ B: ਮੂਲ ਤੋਂ 40S, 30E
• ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਦਾ ਫਰਕ: 40 + 40 = 80 ਕਿ.ਮੀ.
• ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਦਾ ਫਰਕ: 30 + 30 = 60 ਕਿ.ਮੀ.
• ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ: √(80² + 60²) = √10000 = 100 ਕਿ.ਮੀ…. ਰੁਕੋ, ਦੁਬਾਰਾ ਗਿਣੋ
• ਅਸਲ ਵਿੱਚ: ਉਹ ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ 80 ਕਿ.ਮੀ. ਅਤੇ ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ 60 ਕਿ.ਮੀ. ਦੂਰ ਹਨ
• ਦੂਰੀ = √(80² + 60²) = 100 ਕਿ.ਮੀ.

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: 60-80-100 ਸਕੇਲਡ 3-4-5 ਤਿਕੋਣ ਹੈ

ਸੰਕਲਪ: ਦਿਸ਼ਾ - ਦੋ ਚਲਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ

Q9. ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ NE-SW ਚਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਕ ਰੇਲਗੱਡੀ SW ਸਿਰੇ ਤੋਂ NE ਸਿਰੇ ਵੱਲ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਲਟੀ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 1/3 ਦੂਰੀ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੱਧ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਕੀ ਹੈ? A) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ B) ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ C) ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ D) ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ

ਉੱਤਰ: A) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ

ਹੱਲ:

• ਪੂਰਾ ਟਰੈਕ: SW ਤੋਂ NE
• ਮੱਧ ਬਿੰਦੂ: ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ
• ਰੇਲਗੱਡੀ NE ਸਿਰੇ ‘ਤੇ, 1/3 ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ = ਅਜੇ ਵੀ NE ਸਿਰੇ ਤੋਂ 1/6 ਦੂਰ
• ਸਥਿਤੀ: ਮੱਧ ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ NE ਸਿਰੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ = ਮੱਧ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ NE ਦਿਸ਼ਾ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਮੱਧ ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ NE ਸਿਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਸਥਿਤੀ NE ਦਿਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਸੰਕਲਪ: ਦਿਸ਼ਾ - ਵਿਕਰਣੀ ਟਰੈਕ ‘ਤੇ ਭਿੰਨ ਦੂਰੀ

Q10. ਇੱਕ ਜੰਕਸ਼ਨ ‘ਤੇ, ਟਰੈਕ A ਪੂਰਬ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 30° ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਟਰੈਕ B ਪੱਛਮ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ 60° ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਰੈਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਣ ਕੀ ਹੈ? A) 90° B) 120° C) 150° D) 180°

ਉੱਤਰ: C) 150°

ਹੱਲ:

• ਟਰੈਕ A: ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 30° = ਪੂਰਬ ਤੋਂ 30°
• ਟਰੈਕ B: ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ 60° = ਉੱਤਰ ਤੋਂ 240°
• ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਣ: 240° - 30° = 210°, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਕੋਣ = 360° - 210° = 150°

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਕੋਣਾਂ ਦਾ ਜੋੜ: 30° + 60° + 60° = 150°

ਸੰਕਲਪ: ਦਿਸ਼ਾ - ਕੋਣੀ ਮਾਪ ਅਤੇ ਕੋਣ ਗਣਨਾ

5 ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

PYQ 1. ਇੱਕ ਆਦਮੀ 5 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 3 ਕਿ.ਮੀ. ਚਲਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 2 ਕਿ.ਮੀ. ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? RRB NTPC 2021 CBT-1

ਉੱਤਰ: B) 3.6 ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ

ਹੱਲ:

• ਪੂਰਬ: 5 ਕਿ.ਮੀ., ਪੱਛਮ: 2 ਕਿ.ਮੀ. → ਨੈੱਟ ਪੂਰਬ: 3 ਕਿ.ਮੀ.
• ਉੱਤਰ: 3 ਕਿ.ਮੀ.
• ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਦੂਰੀ: √(3² + 3²) = √18 = 3√2 ≈ 3.6 ਕਿ.ਮੀ.
• ਦਿਸ਼ਾ: ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ (ਸਮਾਨ N ਅਤੇ E ਭਾਗ)

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨੈੱਟ ਗਤੀ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰੋ

PYQ 2. ਜੇ ਸਵੇਰੇ ਇੱਕ ਖੰਭੇ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੰਭਾ ਨਿਰੀਖਕ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਕਿੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ? RRB Group D 2022

ਉੱਤਰ: C) ਨਿਰੀਖਕ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ

ਹੱਲ:

• ਸਵੇਰ: ਸੂਰਜ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਪਰਛਾਵਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
• ਨਿਰੀਖਕ ਦੇ ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਪਰਛਾਵਾਂ → ਨਿਰੀਖਕ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ
• ਖੰਭੇ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ (ਪੱਛਮ) ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਹੈ → ਖੰਭਾ ਨਿਰੀਖਕ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਰੀਖਕ ਦੀ ਮੂੰਹ ਕੀਤੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲੱਭੋ

PYQ 3. ਇੱਕ ਰੇਲਗੱਡੀ 40 ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ 30 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ, ਫਿਰ 40 ਕਿ.ਮੀ. ਦੱਖਣ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ? RRB ALP 2018

ਉੱਤਰ: A) 30 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ

ਹੱਲ:

• ਉੱਤਰ 40 + ਦੱਖਣ 40 = 0 (ਰੱਦ ਹੋ ਗਏ)
• ਸਿਰਫ਼ ਪੂਰਬ ਗਤੀ: 30 ਕਿ.ਮੀ.
• ਅੰਤਿਮ ਸਥਿਤੀ: 30 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰੱਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਆਂ ਲੱਭੋ

PYQ 4. ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ 225° ਘੜੀ ਦੇ ਕਾਂਟੇ ਦੀ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁੜਦੇ ਹੋ। ਹੁਣ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ? RRB JE 2019

ਉੱਤਰ: B) ਪੱਛਮ

ਹੱਲ:

• ਦੱਖਣ = ਉੱਤਰ ਤੋਂ 180°
• ਘੜੀ ਦੇ ਕਾਂਟੇ ਦੀ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 225°: 180° + 225° = 405°
• 405° - 360° = 45° = ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ… ਰੁਕੋ, ਦੁਬਾਰਾ ਗਿਣੋ
• ਦੱਖਣ ਤੋਂ: 180° ਘੜੀ ਦੇ ਕਾਂਟੇ ਦੀ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ = 0° (ਉੱਤਰ)
• 225° - 180° = 45° ਹੋਰ = ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ 45° = ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ
• ਅਸਲ ਵਿੱਚ: ਦੱਖਣ ਤੋਂ 225° ਘੜੀ ਦੇ ਕਾਂਟੇ ਦੀ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ = 225° - 180° = 45° ਪੱਛਮ = ਪੱਛਮ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਦੱਖਣ ਤੋਂ 180° ਘੜੀ ਦੇ ਕਾਂਟੇ ਦੀ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ = ਉੱਤਰ, ਬਾਕੀ 45° = ਪੱਛਮ

PYQ 5. ਦੋ ਸਟੇਸ਼ਨ A ਅਤੇ B. A, B ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ 50 ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। C, B ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ 50 ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। C ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ A ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ? RPF SI 2019

ਉੱਤਰ: A) 100 ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ

ਹੱਲ:

• A ਤੋਂ B: 50 ਕਿ.ਮੀ. NW
• B ਤੋਂ C: 50 ਕਿ.ਮੀ. SE
• A ਤੋਂ C: 50 ਕਿ.ਮੀ. NW + 50 ਕਿ.ਮੀ. NW = 100 ਕਿ.ਮੀ. NW
• (SE ਅਤੇ NW ਉਲਟ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ C ਤੋਂ, A NW ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਹੈ)

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: ਜਦੋਂ ਆਮ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਦੂਰੀਆਂ ਜੋੜੋ

ਗਤੀ ਟ੍ਰਿਕਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟਸ

ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ

ਤੁਰੰਤ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਫਲੈਸ਼ਕਾਰਡਸ

ਵਿਸ਼ਾ ਕਨੈਕਸ਼ਨਸ

ਸਿੱਧਾ ਲਿੰਕ:

• ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਗਤੀ: ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗਤੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਦੂਰੀ ਗਣਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
• ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਜਿਓਮੈਟਰੀ: ਗਰਿੱਡ-ਅਧਾਰਿਤ ਦਿਸ਼ਾ ਇੱਕੋ