ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ

• ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਲੇਖਕ, ਵਿਕਰਮ ਸੇਥ, ਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ, ‘ਹੈਵਨ ਲੇਕ’ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਚੀਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
• ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਜਮੇਰ ਸ਼ਰੀਫ, ਮਦੁਰੈ, ਸਾਂਚੀ, ਵਾਰਾਣਸੀ, ਸਾਰਨਾਥ, ਜਾਂ ਹਲੇਬਿਡ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ?
• ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਵਿਕਰਮ ਸੇਥ ਦੇ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ।

1. ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਸਤਾ ਕਮਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਘੰਟੇ ਸੌਂਦਾ ਹਾਂ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ, ਮਿਸਟਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਭਤੀਜੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੰਦਿਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਬੋਧੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ।

2. ਪਸ਼ੂਪਤੀਨਾਥ (ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਸਾਈਨ ‘ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਵੇਸ਼’ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ ‘ਬੁਖਾਰੀ ਉਲਝਣ’ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। ਪੁਜਾਰੀ, ਫੇਰੀਵਾਲੇ, ਭਗਤ, ਸੈਲਾਨੀ, ਗਾਵਾਂ, ਬਾਂਦਰ, ਕਬੂਤਰ ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਜੋ ਪੁਜਾਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਧੱਕੇ ਖਾ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਨੇਪਾਲੀ ਰਾਜਘਰਾਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਹਰ ਕੋਈ ਝੁਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ, ਕੇਸਰੀ ਵਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪੱਛਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮੰਨਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ‘ਹਿੰਦੂ’ ਹਨ (ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਦੂ ਹੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ)। ਦੋ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਛਿੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ‘ਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਨਦੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਗਮਤੀ,

proclaim: ਜਨਤਕ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ

febrile confusion: ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲੀ ਗਤੀਵਿਧੀ; ਪੂਰੀ ਉਲਝਣ

ਪਸ਼ੂਪਤੀਨਾਥ ਮੰਦਰ, ਕਾਠਮੰਡੂ

ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕੰਢੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਦਾਹ-ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਧੋਬਣਾਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ‘ਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਬਾਲਕੋਨੀ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੋਕਰੀ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਹੁਣ ਮੁਰਝਾ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮੰਦਰ ਅੱਧਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰ ਆਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਬਚ ਨਿਕਲੇਗੀ, ਅਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦਾ ਦੁਸ਼ਟ ਕਾਲ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

shrine: ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਥਾਨ

3. ਬੌਧਨਾਥ ਸਤੂਪ, ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਬੋਧੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਫੇਦ ਗੁੰਬਦ ਇੱਕ ਸੜਕ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਹਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ‘ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿੱਬਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਫੈਲਟ ਬੈਗ, ਤਿੱਬਤੀ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਭੀੜ ਨਹੀਂ ਹੈ: ਇਹ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਰੁੱਝੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਆਸਰਾ ਹੈ।

haven: ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ

4. ਕਾਠਮੰਡੂ ਜੀਵੰਤ, ਧਨ-ਲੋਲੁਪ, ਧਾਰਮਿਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੰਗ ਅਤੇ ਰੁੱਝੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਮੰਦਰ ਹਨ; ਫਲ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ, ਬੰਸਰੀ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ, ਪੋਸਟਕਾਰਡਾਂ ਦੇ ਫੇਰੀਵਾਲੇ; ਪੱਛਮੀ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ, ਫਿਲਮ ਰੋਲ ਅਤੇ ਚਾਕਲੇਟ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ; ਜਾਂ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ। ਰੇਡੀਓ ਤੋਂ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹਾਰਨ ਬਜਦੇ ਹਨ, ਸਾਈਕਲਾਂ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਵੱਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਵਾਰਾ ਗਾਵਾਂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ ‘ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਿਕਰੇਤਾ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਬੇਵਕੂਫ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਇੱਕ ਬਾਰ ਮਾਰਜ਼ੀਪੈਨ, ਫੁੱਟਪਾਥ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਕੋਲੇ ਦੇ ਅੰਗੀਠੀ ‘ਤੇ ਭੁੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਭੁੱਟਾ (ਨਮਕ, ਮਿਰਚ ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਨਾਲ ਰਗੜਿਆ ਹੋਇਆ); ਕੁਝ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇੱਕ ਰੀਡਰਜ਼ ਡਾਈਜੈਸਟ ਵੀ ਖਰੀਦਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਤਲੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਤਰੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਧੋ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

marzipan: ਕਦੂਕਸ ਕੀਤੇ ਬਦਾਮ ਨਾਲ ਬਣੀ ਇੱਕ ਮਿੱਠੀ ਵਸਤੂ

brazier: ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਅੰਗੀਠੀ

nauseating: ਮਤਲੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ

5. ਮੈਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਯਾਤਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੱਸ ਅਤੇ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੁਆਰਾ ਪਟਨਾ ਜਾਂਦਾ, ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਪਾਰ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਤੱਕ, ਫਿਰ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ, ਆਗਰਾ ਦੇ ਪਾਰ ਦਿੱਲੀ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਰਹੀ ਹੈ; ਅੱਜ 31 ਅਗਸਤ ਦਾ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਘਰ ਜਾਓ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਸਿੱਧੇ ਘਰ ਵੱਲ ਵਧੋ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਨੇਪਾਲ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਉਡਾਣ ਲਈ ਟਿਕਟ ਖਰੀਦਦਾ ਹਾਂ।

per-se: ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ

6. ਮੈਂ ਹੋਟਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚੌਕ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਬੰਸਰੀ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੜੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਜੋੜ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪੰਜਾਹ ਜਾਂ ਸੱਠ ਬੰਸਰੀਆਂ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੇਹ ਦੇ ਕੰਡੇ। ਉਹ ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਹਨ: ਇੱਥੇ ਕ੍ਰਾਸਫਲੂਟ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਰ ਹਨ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਉਹ ਛੜੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਬੰਸਰੀ ਚੁਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਆਵਾਜ਼ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਅਤੇ ਫੇਰੀਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੁਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਅਤਿ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਨਹੀਂ ਪੁਕਾਰਦਾ। ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਉਹ ਵਿਕਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੇ ਉੱਦਮ ਲਈ ਗੌਣ ਹੋਵੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਫਲ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਡਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪੈਟਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।

meditatively: ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ ਢੰਗ ਨਾਲ

offhanded: ਆਮ; ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਰੁਚੀ ਨਾ ਦਿਖਾਉਣਾ

7. ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੌਕ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਬੰਸਰੀ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਹੈ। ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਸਭਿਅਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਆਪਣੀ ਬੰਸਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ - ਈਖ ਦੀ ਨੇਹ, ਰਿਕਾਰਡਰ, ਜਾਪਾਨੀ ਸ਼ਕੁਹਾਚੀ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਬੰਸਰੀ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਜਾਂ ਸਾਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੰਸਰੀਆਂ, ਉੱਚੀ ਸੁਰ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਨੀ ਬੰਸਰੀਆਂ। ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਂਗਲੀ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਬੁਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੰਸਰੀ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ, ਮੇਰੇ ਲਈ, ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸਾਂਝ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਾਕਾਂ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਜੀਵਿਤ ਸਾਹ ਹੈ: ਇਸਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਕਣ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

fingering: ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਰਾਂ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਉਂਗਲਾਂ ਰੱਖਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ

compass: ਇੱਥੇ, ਰੇਂਜ [ਹੈਵਨ ਲੇਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅੰਸ਼]

8. ਇਹ ਕਿ ਮੈਂ ਬੰਸਰੀ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਵਾਕਾਂ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸਥਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਮਹੱਤਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਪਾਠ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ

ਗਤੀਵਿਧੀ

1. ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਉਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਲੇਖਕ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ।

2. ਕਾਠਮੰਡੂ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ਮੁੰਬਈ/ਕੋਲਕਾਤਾ/ਚੇਨਈ ਤੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਰਸਤੇ (ਰੇਲ, ਸੜਕ ਜਾਂ ਹਵਾਈ ਮਾਰਗ ਦੁਆਰਾ) ਪਤਾ ਕਰੋ।

I. ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਓ।

1. ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖੇ ਗਏ ਦੋ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸੋ।

2. ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਨਾਲ ਧੋ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।” ‘ਇਹ ਸਭ’ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ?

3. ਵਿਕਰਮ ਸੇਥ ਕਿਸਨੂੰ ਸੇਹ ਦੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ?

4. ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਬੰਸਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸੋ।

II. ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਤਰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਦਿਓ।

1. ਬੰਸਰੀ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੇਰੀਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੇਖਕ ਕੀ ਅੰਤਰ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ?

2. ਪਸ਼ੂਪਤੀਨਾਥ ਵਿਖੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਬਾਰੇ ਕੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ?

3. ਲੇਖਕ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਚੁਣੋ

(i) ਪਸ਼ੂਪਤੀਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ‘ਬੁਖਾਰੀ ਉਲਝਣ’ ਦਾ ਮਾਹੌਲ (ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ: ਕੁਝ ਲੋਕ ਪੁਜਾਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੂਹਣੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ…)

(ii) ਉਹ ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ

(iii) ਉਹ ਜੋ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ

III. ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ 100-150 ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਹੋਣ।

1. ਬੌਧਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦੀ ਪਸ਼ੂਪਤੀਨਾਥ ਮੰਦਰ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰੋ।

2. ਲੇਖਕ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਰੁੱਝੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ?

3. “ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੰਸਰੀ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸਾਂਝ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣਾ ਹੈ।” ਲੇਖਕ ਇਹ ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?

ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ

I. ਤਿਰਛੇ ਵਾਕਾਂਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ। ਫਿਰ ਕਾਲਮ A ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੇਜ਼ਲ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਮ B ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ।

1. ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲੈਣ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਜੰਗ ਛਿੜ ਗਈ।

2. ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਦੁਰਘਟਨਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਕਾਕਪਿਟ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ।

3. ਕਾਰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿ ਗਏ।

4. ਡਕੈਤ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ।

5. ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਰਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਛੜ ਗਏ।

6. ਚੋਰ ਨੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੇਧ ਮਾਰੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬਾਹਰ ਸੀ।

II . 1. ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਸੰਜਾ -ion ਜਾਂ -tion ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨਾਂਵ ਬਣਾਓ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸਪੈਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰੋ।

ਉਦਾਹਰਣ: proclaim - proclamation

2. ਹੁਣ ਖਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਬਣਾਏ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਢੁਕਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ।

(i) ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ __________ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਾਖਰਤਾ ਸੰਭਵ ਹੋਈ।

(ii) ਰਮੇਸ਼ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ __________ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ।

(iii) ਮੈਂ ਚਿੱਠੀ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ __________ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।

(iv) ਕਠਿਨ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ __________ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਚਾਬੀਆਂ ਹਨ।

(v) ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚੇ __________ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।

III. ਵਿਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਵੱਡੇ ਅੱਖਰ, ਪੂਰਨ ਵਿਰਾਮ, ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਕਾਮੇ ਅਤੇ ਉਲਟੇ ਕਾਮੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।

ਇੱਕ ਘਮੰਡੀ ਸ਼ੇਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਸਨੇ ਬਾਘ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੌਣ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਹੇ ਸ਼ੇਰ ਬਾਘ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਚੀਤੇ ਤੋਂ ਕੌਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂੰਖਾਰ ਹੈ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤੁਸੀਂ ਸਾਹਿਬ ਚੀਤੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਉਹ ਹਾਥੀ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹਾਥੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁੰਡ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਝੂਲਿਆ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਦੇਖੋ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ

IV. ਸਧਾਰਨ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ

ਪਾਠ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ।

• ਦੋ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲ