ପଶ୍ଚିମ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ

ପଶ୍ଚିମ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ – ରେଳବାଇ ଜେନେରାଲ ନଲେଜ୍ କ୍ୟାପ୍ସୁଲ୍

| ଜୋନ୍ ମୁଖ୍ୟାଳୟ | ମୁମ୍ବାଇ (ଚର୍ଚ୍ଚଗେଟ୍) | | ଗଠନ | ୫ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୧ (ବି.ବି.ଆଣ୍ଡ ସି.ଆଇ ରେଳବାଇର ପୁନର୍ଗଠନ ପରେ) | | ପୂର୍ବତନ | ବମ୍ବେ, ବରୋଦା ଏବଂ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଳବାଇ (ବି.ବି.ଆଇ.ସି) | | ମୋଟ ରୁଟ୍ କି.ମି. | ୪,୬୮୦ କି.ମି. (୨୦୨୩) | | ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ | ୬ – ମୁମ୍ବାଇ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର., ମୁମ୍ବାଇ ସି.ଆର., ବଡୋଦରା, ଅହମ୍ମଦାବାଦ, ରାଜକୋଟ, ଭାବନଗର* | | ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟଶାଳା | ଦାହୋଦ, ଲୋୟର ପାରେଲ, ସାବରମତୀ, ଭାବନଗର | | ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ | ୧୦୦ % (୨୦୨୨) – ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ ସମାପ୍ତ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଜୋନ୍ | | ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଟ୍ରେନ୍‌ଗୁଡ଼ିକ | ଅଗଷ୍ଟ କ୍ରାନ୍ତି ରାଜଧାନୀ, ମୁମ୍ବାଇ–ଦିଲ୍ଲୀ ଦୁରନ୍ତୋ, ଗୁଜରାଟ ସମ୍ପର୍କ କ୍ରାନ୍ତି, ଡବଲ୍ ଡେକର, ବନ୍ଦେ ଭାରତ (ମୁମ୍ବାଇ–ଗାନ୍ଧୀନଗର) |

* ଭାବନଗର ବିଭାଗ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ରାଜକୋଟ ବିଭାଗକୁ ବିଭକ୍ତ କରି ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା।


୧. ଟେକ୍ନିକାଲ୍ ସ୍ନାପସଟ୍

ପାରାମିଟର ମୂଲ୍ୟ
ଟ୍ରାକ୍ କେବଳ ବ୍ରଡ୍ ଗେଜ୍ (୧୬୭୬ ମି.ମି.)
ସର୍ବାଧିକ ଗତି ୧୬୦ କି.ମି./ଘଣ୍ଟା (ମୁମ୍ବାଇ–ଦିଲ୍ଲୀ ରାଜଧାନୀ ରୁଟ୍)
ଅଟୋମେଟିକ୍ ସିଗ୍ନାଲିଂ ମୁମ୍ବାଇ–ବଡୋଦରା–ଅହମ୍ମଦାବାଦ (୨୦୨୧)
କବାଚ୍ (ଇ.ଆର୍.ଟି.ଏମ୍.ଏସ୍-ଏଲ୍୧) ମୁମ୍ବାଇ–ଅହମ୍ମଦାବାଦ (୫୦୮ କି.ମି.) – ମେକ୍-ଇନ୍-ଇଣ୍ଡିଆ ଇ.ଟି.ସି.ଏସ୍ ପାଇଁ ଟ୍ରାଇଲ୍ କରିଡର୍
ମାଲବାହୀ କରିଡର୍ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଡି.ଏଫ୍.ସି (ରେବାଡ଼ି–ପାଲନପୁର–ବଡୋଦରା–ମୁମ୍ବାଇ) ୧,୫୦୬ କି.ମି. – ୨୦୨୩ରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ
ପ୍ରମୁଖ ୟାର୍ଡ୍ ମକରପୁରା (ବଡୋଦରା), ଅଜମେରା (କଲ୍ୟାଣ), ସାବରମତୀ
ସର୍ବଦୀର୍ଘ ସେତୁ ନର୍ମଦା ସେତୁ (୧.୪ କି.ମି.) ଭରୁଚ ନିକଟରେ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିନ୍ଦୁ ଥାଲ ଘାଟ (ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଲୋକୋ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ୧:୩୭)
ସର୍ବଗଭୀର କଟ୍ ଭୋର ଘାଟ (୧:୩୬)

୨. ବିଭାଗ ଅନୁସାରେ ତଥ୍ୟ

ବିଭାଗ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ରୁଟ୍ କି.ମି. (୨୦୨୩) ପ୍ରମୁଖ ଡିପୋ ଅନନ୍ୟ ବିଶେଷତା
ମୁମ୍ବାଇ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର. ମୁମ୍ବାଇ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ୫୩୮ ମୁମ୍ବାଇ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍, ବାନ୍ଦ୍ରା ଟି ରାଜଧାନୀ/ଶତାବ୍ଦୀ ପାଇଁ ଟର୍ମିନସ୍
ବଡୋଦରା ବଡୋଦରା ଜଙ୍କସନ୍ ୧,୧୦୪ ଦାହୋଦ ଇ.ଏଲ୍.ଏସ୍, ବଡୋଦରା ସି.ଆଣ୍ଡ୍ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ମାଲବାହୀ ଲୋଡିଂ ବିଭାଗ
ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ୮୬୩ ସାବରମତୀ ଇ.ଏଲ୍.ଏସ୍, ଆସାରବା ଡି.ଇ.ଏମ୍.ୟୁ ଶେଡ୍ ୧୦୦ % ଏ.ସି. ଇ.ଏମ୍.ୟୁ ଲୋକାଲ୍ ଚଳାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ବିଭାଗ (୨୦୨୦)
ରାଜକୋଟ ରାଜକୋଟ ୧,୧୭୬ ରାଜକୋଟ ଜଙ୍କସନ୍, ଜାମନଗର ସୌରାଷ୍ଟ୍ର ଉପଦ୍ୱୀପ, ପିପାଭାବ୍ ଏବଂ ଓଖା ବନ୍ଦର
ଭାବନଗର ଭାବନଗର ପାରା ୫୬୫ ଭାବନଗର କାର୍ଯ୍ୟଶାଳା ନୂତନ ବିଭାଗ (୨୦୨୨) – ଆଳଙ୍ଗ ଜାହାଜ ଭାଙ୍ଗିବା ଟ୍ରାଫିକ୍
ମୁମ୍ବାଇ ସି.ଆର.* କଲ୍ୟାଣ ୪୩୪ କଲ୍ୟାଣ ଇ.ଏଲ୍.ଏସ୍, ପାରେଲ କାର୍ଯ୍ୟଶାଳା ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ + ହାର୍ବର ଟ୍ରାନ୍ସ-କୋଷ୍ଟାଲ୍ ଟ୍ରାଫିକ୍ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲ୍ କରେ

*ଟେକ୍ନିକାଲି ସି.ଆର. ଅଧୀନରେ, କିନ୍ତୁ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର. ବଡୋଦରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର୍ ବାଣ୍ଟିଥାଏ।


୩. ଐତିହାସିକ ମାଇଲ୍‌ଖୁଣ୍ଟ

  • ୧୮୫୩ – ବି.ବି.ଆଇ.ସି ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଟ୍ରେନ୍ ଖୋଲିଲା (ବମ୍ବେ–ଥାନେ, ୩୪ କି.ମି.) – ତା’ପରେ ଜି.ଆଇ.ପି.ଆର୍ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ।
  • ୧୮୬୪ – ବମ୍ବେ–ବରୋଦା ବ୍ରଡ୍ ଗେଜ୍ ଲାଇନ୍ ଖୋଲାଗଲା।
  • ୧୮୭୦ – ଇନ୍ଦୋର–ଉଜ୍ଜୟିନୀ ଶାଖା – ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ପ୍ରଥମ ବି.ଜି. ଲାଇନ୍।
  • ୧୯୫୧ – ବି.ବି.ଆଇ.ସି ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ମିଶ୍ରିତ → ୫ ନଭେମ୍ବରରେ “ପଶ୍ଚିମ ରେଳବାଇ” ଭାବେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ।
  • ୧୯୬୮ – ପ୍ରଥମ ୨୫ କେଭି ଏ.ସି ଟ୍ରାକ୍ସନ୍ ମୁମ୍ବାଇ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍–ବିରାର୍ ବିଭାଗରେ ପ୍ରଚଳନ।
  • ୧୯୮୮ – ମୁମ୍ବାଇ–ଦିଲ୍ଲୀ ରାଜଧାନୀ ଫ୍ଲାଗ୍ ଅଫ୍; ହାଓଡ଼ା–ଦିଲ୍ଲୀ ବାହାରେ ପ୍ରଥମ ରାଜଧାନୀ।
  • ୨୦୦୩ – ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ-୧ (ଭର୍ସୋବା–ଅଣ୍ଡେରୀ–ଘାଟକୋପର) ମୂଳତଃ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର. ଅଧୀନରେ ଯୋଜନା କରାଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ପରେ ଏମ୍.ଏମ୍.ଆର୍.ଡି.ଏକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ।
  • ୨୦୧୮ – ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସି.ଏନ୍.ଜି. ଡି.ଇ.ଏମ୍.ୟୁ ଗୋଧ୍ରା–କେବାଡ଼ିଆ ବିଭାଗରେ ପ୍ରଚଳନ।
  • ୨୦୨୨ – ୧୦୦ % ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ ଘୋଷିତ; ଶେଷ ଡିଜେଲ୍ ବିଭାଗ ପାଲନପୁର–ସମଖିଆଲି ରୂପାନ୍ତରିତ।
  • ୨୦୨୩ – ମୁମ୍ବାଇ–ଗାନ୍ଧୀନଗର ବନ୍ଦେ ଭାରତ (୨ୟ ଜେନ୍) ୧୬୦ କି.ମି./ଘଣ୍ଟା ଟ୍ରାଇଲ୍ ରେକର୍ଡ୍।

୪. ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଅଦ୍ୟତନ (୨୦୨୩-୨୪)

  • ବନ୍ଦେ ଭାରତ ବିସ୍ତାର: ୩ୟ ରେକ୍ ସାବରମତୀ ଶେଡ୍ରେ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ; ଦିନକୁ ୪ ସେବା (ମୁମ୍ବାଇ–ଗାନ୍ଧୀନଗର, ମୁମ୍ବାଇ–ଶ୍ରୀ ମାତା ବୈଷ୍ଣୋ ଦେବୀ କାଟ୍ରା ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର୍. ମାଧ୍ୟମରେ)।
  • ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଡି.ଏଫ୍.ସି ଏକୀକରଣ: ୧,୫୦୬ କି.ମି. ପଶ୍ଚିମ ଡି.ଏଫ୍.ସି ବର୍ତ୍ତମାନ ଜୋନ୍ର ୩୫ % ମାଲବାହୀ ବହନ କରେ; ୧.୫ କି.ମି. ଲମ୍ବା ଡବଲ୍-ଷ୍ଟାକ୍ କଣ୍ଟେନର୍ (ଆଫ୍ରିକୀୟ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ଲୋଡିଂ ଗେଜ୍) ୧୦୦ କି.ମି./ଘଣ୍ଟା ବେଗରେ ଚାଲେ।
  • ଷ୍ଟେସନ୍ ପୁନର୍ବିକାଶ: ମୁମ୍ବାଇ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍, ବଡୋଦରା, ଅହମ୍ମଦାବାଦ (ଆନୁମାନିକ ₹୧୦,୦୦୦ କୋଟି) – “ରେଲୋପୋଲିସ୍” ଟ୍ରାନ୍ସିଟ୍ ହବ୍ ଭାବେ ମଡେଲ୍ କରାଯାଉଛି ୬୦ ଫ୍ଲୋର୍ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଟାୱାର୍ ସହିତ।
  • କବାଚ୍: ମୁମ୍ବାଇ–ଅହମ୍ମଦାବାଦ ବିଭାଗ (୫୦୮ କି.ମି.) ୧୬୦ କି.ମି./ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ସାର୍ଟିଫାଏଡ୍; ୨୦୨୪ ଲକ୍ଷ୍ୟ – ଦିଲ୍ଲୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାର।
  • ସବୁଜ ପଦକ୍ଷେପ: ୧୦୦ % ଏଲ୍.ଇ.ଡି., ୬୫ ଏମ୍.ଡବ୍ଲ୍ୟୁ ସୌର ଛାତ (ସାବରମତୀ, ଦାହୋଦ, ଉଦବାଡ଼ା); ୨୦୨୫ରେ ପ୍ରଥମ ଏଚ୍୨-ଇନ୍ଧନ ହାଇବ୍ରିଡ୍ ଡି.ଇ.ଏମ୍.ୟୁ ଟ୍ରାଇଲ୍ ଯୋଜନା।
  • ପିଙ୍କ୍ ଏବଂ ମହିଳା ସ୍ପେସିଆଲ୍: ଅହମ୍ମଦାବାଦ ବିଭାଗ “ତେଜସ୍ୱିନୀ” ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହିଳା କ୍ରୁ ମ୍.ଇ.ଏମ୍.ୟୁ ପ୍ରଚଳନ (୨୦୨୩)।
  • ନୂଆ ଲାଇନ୍: ସୁରେନ୍ଦ୍ରନଗର–ଧରଙ୍ଗଧ୍ରା–କୁଡା ୯୦ କି.ମି. (୨୦୨୨), ରାଜକୋଟ–ପୋରବନ୍ଦର ଡବଲିଂ (୨୦୨୪), ମୁମ୍ବାଇ–ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଏଚ୍.ଏସ୍.ଆର୍ (୫୦୮ କି.ମି.) – ନିର୍ମାଣାଧୀନ; ପ୍ରଥମ ପିଅର୍ ବାଲସାଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ସମାପ୍ତ।

୫. ରେଳବାଇ ପରୀକ୍ଷାରେ ଓଜନ

ପରୀକ୍ଷା ଆଶା କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଫୋକସ୍ ଏରିଆ
ଆର୍.ଆର୍.ବି ଏନ୍.ଟି.ପି.ସି ୧ ଏବଂ ୨ ୨–୩ ଜୋନ୍, ମୁଖ୍ୟାଳୟ, ବିଭାଗ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଟ୍ରେନ୍, ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ
ଆର୍.ଆର୍.ବି ଗ୍ରୁପ୍ ଡି ୧–୨ ରୁଟ୍ କି.ମି., କାର୍ଯ୍ୟଶାଳା, ନୂଆ ବିଭାଗ
ଆର୍.ଆର୍.ବି ଜେ.ଇ/ଟେକ୍ନିସିଆନ୍ ୩–୪ ଟ୍ରାକ୍ସନ୍, ସିଗ୍ନାଲିଂ, ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଡି.ଏଫ୍.ସି, କାର୍ଯ୍ୟଶାଳା
ଆର୍.ପି.ଏଫ୍ ଏସ୍.ଆଇ/କନ୍ଷ୍ଟେବଲ୍ ୧–୨ ଐତିହାସିକ ପ୍ରଥମ, ଟ୍ରେନ୍ ନାମ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଘଟଣା

୬. ଅଭ୍ୟାସ ଏମ୍.ସି.କ୍ୟୁ

୧. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ପଶ୍ଚିମ ରେଳବାଇର ନୂତନ ବିଭାଗ? ଉତ୍ତର: ଭାବନଗର (୨୦୨୨ରେ ଅଧିସୂଚିତ)
୨. ପଶ୍ଚିମ ରେଳବାଇର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ ଉତ୍ତର: ମୁମ୍ବାଇ (ଚର୍ଚ୍ଚଗେଟ୍)
୩. ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୩ ସୁଦ୍ଧା ପଶ୍ଚିମ ରେଳବାଇର ମୋଟ ରୁଟ୍ କିଲୋମିଟ୍ରେଜ୍ ପ୍ରାୟ ଉତ୍ତର: ୪,୬୮୦ କି.ମି.
୪. ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସି.ଏନ୍.ଜି. ଡି.ଇ.ଏମ୍.ୟୁ ଫ୍ଲାଗ୍ ଅଫ୍ ହେଲା ଉତ୍ତର: ଗୋଧ୍ରା – କେବାଡ଼ିଆ
୫. ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର.ର କେଉଁ ବିଭାଗ ପ୍ରଥମେ ୨୫ କେଭି ଏ.ସି. ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟୁତୀକୃତ ହୋଇଥିଲା? ଉତ୍ତର: ମୁମ୍ବାଇ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ – ବିରାର୍
୬. ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଡି.ଏଫ୍.ସି (ପଶ୍ଚିମ ଡି.ଏଫ୍.ସି)ର ମୋଟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର. ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼ୁଛି ଉତ୍ତର: ୧,୫୦୬ କି.ମି.
୭. ପଶ୍ଚିମ ରେଳବାଇର ସର୍ବଦୀର୍ଘ ରେଳ ସେତୁ କେଉଁ ନଦୀ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ? ଉତ୍ତର: ନର୍ମଦା
୮. ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର.ରେ କେଉଁ ବିଭାଗ ସର୍ବାଧିକ ମାଲବାହୀ ଲୋଡିଂ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲ୍ କରେ? ଉତ୍ତର: ବଡୋଦରା
୯. ହାଓଡ଼ା–ଦିଲ୍ଲୀ କରିଡର୍ ବାହାରେ ପ୍ରଚଳିତ ପ୍ରଥମ ରାଜଧାନୀ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଥିଲା ଉତ୍ତର: ମୁମ୍ବାଇ–ଦିଲ୍ଲୀ ଅଗଷ୍ଟ କ୍ରାନ୍ତି ରାଜଧାନୀ
୧୦. ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର.ରେ “ଡବଲ୍ ଡେକର” ଟ୍ରେନ୍ ଚାଲେ ଉତ୍ତର: ମୁମ୍ବାଇ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ – ଅହମ୍ମଦାବାଦ
୧୧. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଶେଡ୍ ମୁମ୍ବାଇ–ଗାନ୍ଧୀନଗର ସେବା ପାଇଁ ବନ୍ଦେ ଭାରତ ଟ୍ରେନ୍ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କରେ? ଉତ୍ତର: ସାବରମତୀ ଇ.ଏଲ୍.ଏସ୍
୧୨. ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର.ରେ ସର୍ବଶୀଘ୍ର ଘାଟ ବିଭାଗ ହେଉଛି ଉତ୍ତର: ଥାଲ ଘାଟ (୧ ରୁ ୩୭)
୧୩. ୧୦୦ % ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ ହାସଲ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଜୋନ୍ ହେଉଛି ଉତ୍ତର: ପଶ୍ଚିମ ରେଳବାଇ
୧୪. ୫୦୮ କି.ମି.ର “କବାଚ୍” ଇ.ଟି.ସି.ଏସ୍ ଟ୍ରାଇଲ୍ କରିଡର୍ କେଉଁ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର. ରୁଟ୍ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ? ଉତ୍ତର: ମୁମ୍ବାଇ – ଅହମ୍ମଦାବାଦ
୧୫. କେଉଁ ବର୍ଷରେ ପଶ୍ଚିମ ରେଳବାଇ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା? ଉତ୍ତର: ୧୯୫୧
୧୬. ଭାବନଗର ବିଭାଗ କେଉଁ ବିଦ୍ୟମାନ ବିଭାଗରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା? ଉତ୍ତର: ରାଜକୋଟ
୧୭. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ପଶ୍ଚିମ ରେଳବାଇର ଏକ କାର୍ଯ୍ୟଶାଳା ନୁହେଁ? ଉତ୍ତର: ଜମାଲପୁର (ଏହା ପୂର୍ବ ରେଳବାଇର ଅଟେ)

ଶେଷ ଅଦ୍ୟତନ: ୨୪ ଜୁନ୍ ୨୦୨୪ | ସ୍ରୋତ: ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର୍ ପିଙ୍କ୍ ବୁକ୍ ୨୦୨୩-୨୪, ରେଳବାଇ ବୋର୍ଡ, ପି.ଆଇ.ବି.