मुख्य संकल्पना आणि सूत्रे

नंबर रँकिंगसाठी ५-७ आवश्यक संकल्पना द्या:

१० सराव बहुपर्यायी प्रश्न

Q1. एका ट्रेनच्या रांगेत, राजू समोरपासून 15वा आहे. एकूण 40 लोक असल्यास शेवटपासून त्याचे स्थान किती? A) 25 B) 26 C) 24 D) 27

उत्तर: B) 26

उकल: शेवटपासून स्थान = एकूण - समोरपासून स्थान + 1 = 40 - 15 + 1 = 26

शॉर्टकट: फक्त वजाबाकी करा: 40-15 = 25, नंतर 1 मिळवा = 26

संकल्पना: नंबर रँकिंग - विरुद्ध टोकांपासून स्थान

Q2. एका ट्रेनच्या डब्यात, सीमा डावीकडून 12वी आणि उजवीकडून 18वी आहे. किती जागा आहेत? A) 28 B) 29 C) 30 D) 31

उत्तर: B) 29

उकल: एकूण = डावीकडून स्थान + उजवीकडून स्थान - 1 = 12 + 18 - 1 = 29

शॉर्टकट: दोन्ही स्थाने मिळवा आणि 1 वजा करा

संकल्पना: नंबर रँकिंग - दोन्ही स्थानांवरून एकूण शोधणे

Q3. पाच गाड्यांची गतीनुसार रँकिंग केली आहे. ट्रेन A ही B पेक्षा मंद आहे पण C पेक्षा वेगवान आहे. D सर्वात वेगवान आहे. E ही C पेक्षा मंद आहे. कोणती ट्रेन सर्वात मंद आहे? A) A B) B C) C D) E

उत्तर: D) E

उकल: क्रम: D > B > A > C > E म्हणून, E सर्वात मंद आहे

संकल्पना: नंबर रँकिंग - तुलनात्मक रँकिंग

Q4. एका टिकिट काउंटरच्या रांगेत, मोहन समोरपासून 8वा आहे आणि सोहन मागून 7वा आहे. जर त्यांच्यामध्ये 4 लोक असतील, तर रांगेत एकूण किती लोक आहेत? A) 17 B) 18 C) 19 D) 20

उत्तर: C) 19

उकल: मोहनचे मागून स्थान = 19-8+1 = 12वे मोहन आणि सोहन यांच्यातील लोक = (12-7)-1 = 4 ✓ म्हणून, एकूण = 19

शॉर्टकट: पर्यायांसह चाचणी: 19 लोकांसाठी, स्थाने जुळतात

संकल्पना: नंबर रँकिंग - मध्ये असलेल्या लोकांसह एकूण शोधणे

Q5. एका रेल्वे परीक्षेच्या मेरिट यादीत, अमितची रँक वरपासून 25वी आणि तळापासून 35वी आहे. किती विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले? A) 58 B) 59 C) 60 D) 61

उत्तर: B) 59

उकल: एकूण = 25 + 35 - 1 = 59

संकल्पना: नंबर रँकिंग - मेरिट यादी गणना

Q6. 15 डब्यांच्या ट्रेनमध्ये, डबा S4 हा इंजिनाच्या टोकापासून 4था आहे. दुसऱ्या टोकापासून त्याचे स्थान किती? A) 11 B) 12 C) 13 D) 14

उत्तर: B) 12

उकल: दुसऱ्या टोकापासून स्थान = 15 - 4 + 1 = 12

संकल्पना: नंबर रँकिंग - डबा क्रमांकन प्रणाली

Q7. एका स्टेशन प्लॅटफॉर्मवर, खांब दोन्ही टोकांपासून क्रमांकित केलेले आहेत. एका खांबाला उत्तर टोकापासून 15 आणि दक्षिण टोकापासून 23 क्रमांक आहे. किती खांब आहेत? A) 36 B) 37 C) 38 D) 39

उत्तर: B) 37

उकल: एकूण = 15 + 23 - 1 = 37

संकल्पना: नंबर रँकिंग - दुहेरी क्रमांकन प्रणाली

Q8. एका मालगाडीत, डबे अशा प्रकारे मांडलेले आहेत की डबा W हा इंजिनापासून 18वा आहे. जर तो इंजिनकडे 7 स्थाने हलवला, तर तो शेपटीपासून 5वा होतो. किती डबे आहेत? A) 29 B) 30 C) 31 D) 32

उत्तर: A) 29

उकल: इंजिनापासून नवीन स्थान = 18-7 = 11वे शेपटीपासून स्थान = 5वे एकूण = 11 + 5 - 1 = 29

शॉर्टकट: समीकरण तयार करा: (18-7) + 5 - 1 = एकूण

संकल्पना: नंबर रँकिंग - स्थान बदल समस्या

Q9. एका रेल्वे रिझर्व्हेशन चार्टमध्ये, आसन 3 टायर्समध्ये मांडलेली आहेत. जर एका प्रवाशाचा स्लीपर क्लासमध्ये 72 एकूण आसनांपैकी 47 क्रमांकाचे आसन असेल आणि प्रत्येक डब्यात 8 आसने असतील, तर त्याच्या डब्याच्या शेवटच्या आसनापासून त्याचे स्थान किती? A) 5 B) 6 C) 7 D) 8

उत्तर: C) 7

उकल: डबा क्रमांक = ceil(47/8) = 6वा डबा 6व्या डब्याचे शेवटचे आसन = 6×8 = 48 शेवटपासून स्थान = 48-47+1 = 2 पण डब्याच्या शेवटच्या आसनापासून = 8-2+1 = 7

संकल्पना: नंबर रँकिंग - डबा-निहाय बसण्याची व्यवस्था

Q10. एका मेट्रो ट्रेनमध्ये, प्रवाशी स्टेशन A वर चढतात. स्टेशन B वर, 15 लोक उतरतात आणि 20 चढतात. जो प्रवासी समोरपासून 18वा होता तो समोरपासून 23वा होतो. सुरुवातीला किती प्रवासी होते? A) 40 B) 42 C) 45 D) 48

उत्तर: C) 45

उकल: समजा सुरुवातीचे प्रवासी = x स्टेशन B नंतर: x - 15 + 20 = x + 5 त्या व्यक्तीचे नवीन स्थान = 23 त्याचे जुने स्थान = 18 स्थानातील बदल = +5 हा प्रवाशांच्या निव्वळ वाढीशी जुळतो म्हणून, x = 45

संकल्पना: नंबर रँकिंग - बदलत्या संख्यांसह डायनॅमिक रँकिंग

५ मागील वर्षांचे प्रश्न

PYQ 1. एका ट्रेनच्या रांगेत, राम डावीकडून 12वा आहे आणि श्याम उजवीकडून 8वा आहे. जेव्हा ते स्थानांची अदलाबदल करतात, तेव्हा राम डावीकडून 15वा होतो. एकूण किती लोक आहेत? RRB NTPC 2021 CBT-1

उत्तर: 22

उकल: सुरुवातीला: राम = डावीकडून 12वा, श्याम = उजवीकडून 8वा अदलाबदल नंतर: राम = डावीकडून 15वा = श्यामचे जुने स्थान म्हणून, डावीकडून श्यामचे जुने स्थान = 15वे एकूण = 15 + 8 - 1 = 22

परीक्षा टिप: जेव्हा स्थानांची अदलाबदल होते, तेव्हा सूत्र वापरा: एकूण = A चे नवीन स्थान + B चे जुने स्थान - 1

PYQ 2. एका ट्रेनमध्ये 24 डबे आहेत. जर पॅन्ट्री कार इंजिनापासून 9वी असेल आणि इंजिनाच्या आधी 3 डबे जोडले तर शेवटपासून तिचे नवीन स्थान किती? RRB Group D 2022

उत्तर: 19

उकल: शेवटपासून मूळ स्थान = 24-9+1 = 16वे नवीन एकूण = 24+3 = 27 शेवटपासून नवीन स्थान = 27-9+1 = 19वे

परीक्षा टिप: इंजिनाच्या आधी डबे जोडल्याने इंजिनापासून स्थान बदलत नाही, फक्त शेवटपासून बदलते

PYQ 3. एका रेल्वे परीक्षेत, एका उमेदवाराची रँक वरपासून 37वी आणि तळापासून 53वी आहे. जर 15 उमेदवार अनुत्तीर्ण झाले, तर एकूण उमेदवारांची संख्या किती होती? RRB ALP 2018

उत्तर: 104

उकल: उत्तीर्ण उमेदवार = 37 + 53 - 1 = 89 एकूण उमेदवार = 89 + 15 = 104

परीक्षा टिप: प्रश्न एकूण विचारतो की फक्त उत्तीर्ण उमेदवार विचारतो ते नेहमी तपासा

PYQ 4. एका रेल्वे प्लॅटफॉर्मवर, खांब दोन्ही टोकांपासून क्रमांकित केलेले आहेत. एका खांबाला प्रवेशद्वारापासून 24 आणि निर्गमनापासून 31 क्रमांक आहे. जर प्रवेशद्वाराच्या बाजूला 5 खांब जोडले तर निर्गमनापासून त्याचा नवीन क्रमांक किती असेल? RRB JE 2019

उत्तर: 36

उकल: एकूण खांब = 24 + 31 - 1 = 54 नवीन खांब = 54 + 5 = 59 निर्गमनापासून नवीन क्रमांक = 59 - 24 + 1 = 36

परीक्षा टिप: प्रवेशद्वाराजवळ खांब जोडल्याने निर्गमन क्रमांक वाढतो

PYQ 5. एका मालगाडीत, एका डब्याचे इंजिनापासून स्थान हे गार्डच्या वॅनपासून असलेल्या स्थानाच्या एक तृतीयांश आहे. जर एकूण डबे 40 असतील, तर इंजिनापासून त्याचे स्थान शोधा. RPF SI 2019

उत्तर: 10

उकल: समजा इंजिनापासून स्थान = x गार्डपासून स्थान = 3x एकूण = x + 3x - 1 = 40 4x - 1 = 40 4x = 41 x = 10.25 ≈ 10

परीक्षा टिप: अशा समस्यांमध्ये, स्थाने पूर्ण संख्या असणे आवश्यक आहे

गती ट्रिक्स आणि शॉर्टकट

टाळावयाच्या सामान्य चुका

झटपट पुनरावलोकन फ्लॅशकार्ड

विषय कनेक्शन्स

नंबर रँकिंग इतर आरआरबी परीक्षा विषयांशी कशी जोडलेली आहे:

• थेट लिंक: मालिका आणि अनुक्रम - क्रम समजून घेणे संख्या मालिका पॅटर्नमध्ये मदत करते
• एकत्रित प्रश्न: डेटा व्याख्या - सारण्या, आलेख आणि आकृत्यांमध्ये रँकिंग डेटा; बसण्याची व्यवस्था - रेषीय आणि वर्तुळाकार व्यवस्थांवर स्थान संकल्पना लागू होतात
• पाया: तार्किक विचारसरणी - जटिल रँकिंग समाविष्ट असलेली प्रगत कोडी; वेळ आणि काम - कार्यक्षमता रँकिंग आणि कामगिरी क्रम