ट्रेन्स तेजस एक्सप्रेस माहिती
तेजस एक्सप्रेस – भारतीय रेल्वेची प्रीमियम “खासगीसारखी” गाडी
(पूर्ण आरआरबी-तयार कॅप्स्यूल)
| विभाग | मुख्य मुद्दा |
|---|---|
| पहिली धाव | २४ मे २०१७ (मुंबई सीएसटी–कर्माळी) |
| ऑपरेटर | आयआर माध्यमातून झोनल रेल्वे; खासगीकृत नाही (केवळ काही सेवा आयआरसीटीसीकडे आउटसोर्स केल्या आहेत, केटरिंग आणि हाउसकीपिंगसाठी) |
| प्रमुख मार्ग | मुंबई सीएसएमटी ↔ मडगाव (गोवा) – ७२१ किमी |
| कमर्शियल कमाल वेग | १३० किमी/तास (डिझाइन २०० किमी/तास) |
| ट्रॅक्शन | एंड-ऑन-जनरेशन (ईओजी) + हेड-ऑन-जनरेशन (हॉग) रेडी |
| कोचेस | अल्स्टॉम-एलएचबी स्टेनलेस-स्टील; १४-कोच रेक |
| वर्ग | एक्झिक्युटिव्ह (ईसी) + चेअर कार (सीसी) फक्त (स्लीपर नाही) |
| भाडे नियम | “फ्लेक्सी-प्रायसिंग” – डायनॅमिक भाडे राजधानीसारखे, आरएसी नाही |
| केटरिंग | समाविष्ट टिकिट किंमतीत (ऑप्शनल केटरिंग नाही) |
| विमा | प्रत्येक प्रवाशाला मोफत ₹ १० लाख प्रवास विमा |
| मनोरंजन | वैयक्तिक ९-इंच टच एलसीडी; वाय-फाय; यूएसबी सॉकेट |
| परिचारक | प्रति कोच एक “तेजस होस्ट” (पहिल्या महिला-फक्त धावेवर केवळ महिला क्रू) |
| टर्न-अराउंड | गंतव्यस्थानी ४ तास (त्याच दिवशी परतीच्या प्रवासासाठी रेक शेअर केली जाते) |
१. तेजस एक्सप्रेस एका दृष्टीक्षेपात (आरआरबी मेमरी कोड)
| डेटा | |
|---|---|
| १ली गाडी आणि तारीख | २२४५१/५२ मुंबई सीएसएमटी–कर्माळी; २४-०५-२०१७ |
| २री गाडी | ८२५०१/०२ लखनौ–नवी दिल्ली (उद्घाटन ०४-१०-२०१९) |
| ३री गाडी | ८२५०३/०४ अहमदाबाद–मुंबई सेंट्रल (२०-०१-२०२०) |
| कोच फॅक्टरी | इंटिग्रल कोच फॅक्टरी (आयसीएफ), चेन्नई |
| रेक रचना | १४ = १ ईओजी + १० सीसी + २ ईसी + १ एसएलआर (दिव्यांग-अनुकूल) |
| आसन क्षमता | ७४६ (ईसी-५६, सीसी-६९०) |
| कमाल परवानगीयोग्य वेग | २०० किमी/तास (ऑपरेशनल १३० किमी/तास) |
| सरासरी सुरुवात-थांबा वेग | ७०–७५ किमी/तास |
| ट्रॅक्शन स्टॉक | डब्ल्यूएपी-५/डब्ल्यूएपी-७ (शुद्ध एसी) |
| ब्रेकिंग | इलेक्ट्रो-न्यूमॅटिक डिस्क ब्रेक (१०० % रिजनरेटिव्ह) |
| आग सुरक्षा | इंटिग्रेटेड धूर शोध + प्रत्येक बायो-टॉयलेटमध्ये १ आग विझवणारा यंत्र |
| बायो-टॉयलेट्स | १०० % (शून्य-डिस्चार्ज) |
| जीपीएस-आधारित डिस्प्ले | “इन्फोटेनमेंट ऑन व्हील्स” – वेग, पुढील थांबा, ईटीए दाखवते |
| वेंडिंग मशीन्स | प्रत्येक कोचमध्ये गरम पेय आणि नाश्ता वेंडिंग |
| सुरक्षा | आरपीएफ आणि “प्रशिक्षित मार्शल” बोर्डवर; कोचमध्ये सीसीटीव्ही |
| टिकिट स्टॉक | पीआरएस आणि ई-टिकिट दोन्ही; अनरिझर्व्ड प्रवास नाही |
| तात्काळ कोटा | सीसीच्या १० % आणि ईसीच्या ३० % |
| परतावा नियम | गाडी रद्द >३ तास उशीर झाल्यास ५० % परतावा (तेजससाठी अद्वितीय) |
२. इतर प्रीमियम गाड्यांपासून फरक
| वैशिष्ट्य | तेजस | शताब्दी | वंदे भारत | गतिमान |
|---|---|---|---|---|
| कमाल वेग | २०० किमी/तास (ऑप १३०) | १६० किमी/तास (ऑप १३०) | २०० किमी/तास (ऑप १६०) | १६० किमी/तास (ऑप १६०) |
| केटरिंग | अनिवार्य | ऐच्छिक | अनिवार्य | अनिवार्य |
| भाडे बँड | उच्च (फ्लेक्सी) | मध्यम | उच्च (निश्चित) | उच्च |
| कोच मेक | एलएचबी | एलएचबी | सेल्फ-प्रोपेल्ड (ट्रेन-१८) | एलएचबी |
| ऑपरेटर | आयआर/आयआरसीटीसी | आयआर | आयआर | आयआर |
| विमा | ₹ १० लाख मोफत | नाही | ₹ १० लाख मोफत | नाही |
३. मार्गानुसार क्रमांक त्वरित पुनरावलोकनासाठी
| गाडी क्र. | मार्ग | अंतर | वेळ | थांबे | दिवस |
|---|---|---|---|---|---|
| २२४५१ | सीएसएमटी → कर्माळी | ७२१ किमी | ८ ता ३० मि | ७ | दररोज |
| २२४५२ | कर्माळी → सीएसएमटी | ७२१ किमी | ८ ता ४५ मि | ७ | दररोज |
| ८२५०१ | एलकेओ → एनडीएलएस | ५१२ किमी | ६ ता १५ मि | २ | ६ दिवस (रविवार नाही) |
| ८२५०२ | एनडीएलएस → एलकेओ | ५१२ किमी | ६ ता ३० मि | २ | ६ दिवस |
| ८२५०३ | एडीआय → एमएमसीटी | ४९३ किमी | ६ ता १५ मि | ३ | ६ दिवस (शुक्रवार नाही) |
| ८२५०४ | एमएमसीटी → एडीआय | ४९३ किमी | ६ ता ३० मि | ३ | ६ दिवस |
४. आरआरबीसाठी टॉप-२५ “लक्षात ठेवण्याजोगे” तथ्य
१. पहिली तेजस धाव: २४ मे २०१७ (मुंबई-गोवा)
२. पहिली आयआरसीटीसी-व्यवस्थापित तेजस: लखनौ-नवी दिल्ली (४ ऑक्टो २०१९)
३. कोच फॅक्टरी: आयसीएफ चेन्नई (एलएचबी डिझाइन)
४. एकूण कोच: १४ (१० सीसी + २ ईसी + १ ईओजी + १ दिव्यांग-एसएलआर)
५. आसन क्षमता: ७४६ प्रवासी
६. कमाल डिझाइन वेग: २०० किमी/तास
७. ऑपरेशनल वेग: १३० किमी/तास (राज/शताब्दीसारखेच)
८. ट्रॅक्शन: डब्ल्यूएपी-५/डब्ल्यूएपी-७ (पूर्ण इलेक्ट्रिक)
९. ब्रेक: डिस्क + रिजनरेटिव्ह
१०. पूर्ण सीलबंद धूळ-प्रूफ खिडक्या (मॅन्युअल उघडणे नाही)
११. स्वयंचलित दरवाजे (पुश-बटण) – भारतीय नॉन-मेट्रो गाडीत प्रथम
१२. प्रत्येक कोचमध्ये आग आणि धूर शोध
१३. इन्फोटेनमेंट स्क्रीन: ९-इंच टच (प्रत्येक आसन)
१४. वाय-फाय रेलवायर द्वारे पुरवले
१५. बोर्डिंग केटरिंग खर्च समाविष्ट भाड्यात (ऑप्ट-आउट नाही)
१६. डायनॅमिक/फ्लेक्सी भाडे सूत्र राजधानीसारखेच
१७. मोफत प्रवास विमा: ₹ १० लाख (प्रत्येक रिझर्व्ह प्रवाशाला लागू)
१८. गाडी >३ तास उशीर आणि प्रवाशी रद्द करतो → ५० % परतावा (अद्वितीय नियम)
१९. आरएसी किंवा वेट-लिस्ट नाही; फक्त कन्फर्म्ड किंवा रिग्रेट
२०. जीपीएस-आधारित प्रवासी माहिती प्रणाली
२१. एक्झिक्युटिव्ह वर्ग भाडे ≈ १.५× एसी चेअर कार भाडे
२२. रंग योजना: पिवळा-राखाडी तेजस लोगो (स्टायलाइज्ड विंग) सह
२३. बाह्य विनाइल: कवच आर्टवर्क (वारसा आणि आधुनिक भारत दाखवणारे)
२४. गंतव्यस्थानी टर्न-अराउंड वेळ: ~४ तास (समान रेक परतते)
२५. रेक हॉग-रेडी आहे (हेड-ऑन-जनरेशन दररोज १,६०० लीटर डिझेल वाचवते)
१५ सराव बहुपर्यायी प्रश्न (आरआरबी पॅटर्न)
सर्वोत्तम पर्याय निवडा.
१. पहिली तेजस एक्सप्रेस सुरू करण्यात आली
अ) मुंबई सीएसटी – मडगाव
ब) दिल्ली – लखनौ
क) अहमदाबाद – मुंबई
ड) चेन्नई – म्हैसूर
उत्तर. अ
२. तेजस कोच कोठे तयार केले जातात?
अ) आरसीएफ कपूरथला
ब) आयसीएफ चेन्नई
क) बीईएमएल बेंगळुरू
ड) अल्स्टॉम, श्री सिटी
उत्तर. ब
३. तेजस एक्सप्रेसचा ऑपरेशनल वेग किती आहे?
अ) ११० किमी/तास
ब) १३० किमी/तास
क) १५० किमी/तास
ड) १६० किमी/तास
उत्तर. ब
४. पुढीलपैकी कोणते तेजसचे वैशिष्ट्य नाही?
अ) स्वयंचलित दरवाजे
ब) बायो-टॉयलेट
क) स्लीपर आवास
ड) वाय-फाय
उत्तर. क
५. तेजसमध्ये दिला जाणारा मोफत प्रवास विमा आहे
अ) ₹ ५ लाख
ब) ₹ ७.५ लाख
क) ₹ १० लाख
ड) ₹ २५ लाख
उत्तर. क
६. तेजस कोणत्या प्रकारची भाडे प्रणाली वापरते?
अ) निश्चित
ब) डायनॅमिक (फ्लेक्सी)
क) फक्त प्रीमियम तात्काळ
ड) पारंपारिक मेल/एक्सप्रेस
उत्तर. ब
७. पहिली आयआरसीटीसी-चालवली जाणारी तेजस सेवा जोडते
अ) मुंबई – अहमदाबाद
ब) दिल्ली – लखनौ
क) चेन्नई – मदुराई
ड) हावडा – पुरी
उत्तर. ब
८. तेजस रेक रचनेत एकूण किती कोच असतात?
अ) १२
ब) १४
क) १६
ड) २०
उत्तर. ब
९. तेजसची ट्रॅक्शन प्रणाली आधारित आहे
अ) डिझेल-जनरेटर कार
ब) एंड-ऑन-जनरेशन
क) सेल्फ-प्रोपेल्ड (ट्रेन-१८)
ड) हायब्रिड बॅटरी
उत्तर. ब
१०. तेजससाठी अद्वितीय परतावा नियम जर गाडी >३ तास उशीर झाली
अ) पूर्ण परतावा
ब) २५ % परतावा
क) ५० % परतावा
ड) परतावा नाही
उत्तर. क
११. कोणती रंग योजना तेजस कोच ओळखते?
अ) निळा-राखाडी
ब) लाल-पांढरा
क) पिवळा-राखाडी
ड) हिरवा-बेज
उत्तर. क
१२. प्रत्येक आसनावर दिलेला इन्फोटेनमेंट स्क्रीन आकार आहे
अ) ६ इंच
ब) ७ इंच
क) ९ इंच
ड) १२ इंच
उत्तर. क
१३. तेजस एक्सप्रेस सुसज्ज आहे
अ) आयसीएफ पारंपारिक कोच
ब) एलएचबी स्टेनलेस-स्टील कोच
क) अॅल्युमिनियम शेल कोच
ड) कार्बन-फायबर कोच
उत्तर. ब
१४. पुढीलपैकी कोणत्या गाडीचा तेजससारखाच ऑपरेशनल वेग आहे?
अ) वंदे भारत
ब) गतिमान
क) शताब्दी
ड) ब आणि क दोन्ही
उत्तर. क
१५. मुंबई–गोवा तेजस मार्गावरील कमाल थांब्यांची संख्या आहे
अ) ५
ब) ६
क) ७
ड) ८
उत्तर. क
शेवटच्या क्षणाची क्रॅम नोट:
तेजस = टच-स्क्रीन एंटरटेनमेंट, जपानी-शैली अटोमॅटिक दरवाजे, सुपर-फास्ट १३० किमी/तास, विमा ₹१० लाख – सर्व समाविष्ट!
BETA
