രാജധാനി കോച്ചുകൾ
രാജധാനി കോച്ചുകൾ – സമ്പൂർണ റെയിൽവേ ജി.കെ. കാപ്സ്യൂൾ
1. ആമുഖം
ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ പ്രീമിയം എയർകണ്ടീഷൻ ട്രെയിൻ സേവനമായ രാജധാനി എക്സ്പ്രസ്, 1969 മാർച്ച് 1-ന് ന്യൂ ഡൽഹി-ഹൗറ എന്നിടയിൽ ആരംഭിച്ചു. ഈ സേവനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന കോച്ചുകൾ, എൽ.എച്ച്.ബി. (ലിങ്കെ ഹോഫ്മാൻ ബുഷ്) ഡിസൈൻ തത്ത്വചിന്ത അതിന്റെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ തലത്തിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു വ്യത്യസ്ത റോളിംഗ് സ്റ്റോക്ക് ക്ലാസായി വികസിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2. കോച്ച് വർഗ്ഗീകരണ കോഡുകൾ (ഐ.സി.എഫ്. യുഗം vs എൽ.എച്ച്.ബി. യുഗം)
| പാരാമീറ്റർ | ഐ.സി.എഫ്. രാജധാനി (1969-2003) | എൽ.എച്ച്.ബി. രാജധാനി (2003-നിലവിൽ) |
|---|---|---|
| കോച്ച് ഷെൽ | ഐ.സി.എഫ്. സ്റ്റെയിൻലെസ്-സ്റ്റീൽ | എൽ.എച്ച്.ബി. അലുമിനിയം, 160 kmph സർട്ടിഫൈഡ് |
| ഉള്ളിലെ നീളം | 23.5 m | 25.5 m |
| ഉള്ളിലെ വീതി | 3.24 m | 3.45 m |
| ടെയർ ഭാരം | 48–52 t | 39–43 t |
| പരമാവധി വേഗത | 130 kmph | 160 kmph (സേവനം 130-140) |
| കപ്ലർ | സ്ക്രൂ / സി.ബി.സി. പരിവർത്തനം | എ.എ.ആർ. സി.ബി.സി. ടൈറ്റ്-ലോക്ക് ഉപയോഗിച്ച് |
| സസ്പെൻഷൻ | കോയിൽ & ലാമിനേറ്റഡ് | സ്വിംഗ്-ആം എയർ സസ്പെൻഷൻ |
| ബ്രേക്ക് | വാക്വം → എയർ ട്വിൻ പൈപ്പ് | ഇ.പി./കെ.ഇ. ഉള്ള എയർ ട്വിൻ പൈപ്പ് |
3. എൽ.എച്ച്.ബി. രാജധാനി കോച്ച് സാങ്കേതിക സവിശേഷതകൾ
- ഷെൽ: സ്വയം-പ്രൊപ്പൽഡ് അലുമിനിയം ഡബിൾ-സ്കിൻ, തുരുമ്പ്-രഹിത ആയുസ്സ് 35 വർഷം
- ക്രാഷ്-വർത്തി: ബഫർ-ക്യാബിനുകൾ 2000 kJ ഇംപാക്റ്റ് ഊർജ്ജം ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു (EN 15227 അനുസൃതം)
- വാതിലുകൾ: ഓരോ വശത്തും 2 പ്ലഗ്-സ്ലൈഡിംഗ് വാതിലുകൾ, 1300 mm ക്ളിയർ ഓപ്പണിംഗ്, മൈക്രോപ്രൊസസർ-നിയന്ത്രിതം
- ജാലകങ്ങൾ: ഡബിൾ-ഗ്ലേസ്ഡ് 24 mm, യു.വി.-കട്ട്, എസ്.ടി.സി. 35 dB ശബ്ദ ശോഷണം
- സീറ്റുകൾ: 52 (എ.സി.-3), 46 (എ.സി.-2), 22 (എ.സി.-1); റീക്ലൈൻ 15°; ഫാബ്രിക് ആർ.ഡി.എസ്.ഒ. സ്പെക്. സി-കെ 208 പ്രകാരം
- എ.സി. പാക്കേജ്: റൂഫ്-മൗണ്ടഡ് 17.5 kW ആർ-407സി വി.ആർ.എഫ്. യൂണിറ്റുകൾ, ഓരോ കോച്ചിലും 2, താപനില പരിധി 22–26 °C ±1 °C
- വൈദ്യുതി വിതരണം: 750 V DC കോച്ച് ബസ് → 415 V 3-ഫേസ് 50 Hz സ്റ്റാറ്റിക് ഇൻവെർട്ടർ വഴി (110 kVA)
- ലൈറ്റിംഗ്: എൽ.ഇ.ഡി. ക്ലസ്റ്റർ, തറനിരപ്പിൽ 150 lux, പവർ ഡ്രോ 0.9 kW vs 3.2 kW (ഫ്ലൂറസെന്റ്)
- ടോയ്ലറ്റുകൾ: 4 വാക്വം-റിടെൻഷൻ തരം, 250 L എസ്.എസ്. ടാങ്ക്, 0.35 L ഫ്ലഷ്, ബയോ-ടോയ്ലറ്റ് അനുയോജ്യം
- തീ സുരക്ഷ: ഇൻഫ്രാറെഡ് ലീനിയർ ഹീറ്റ് സെൻസറുകൾ, 5 kg സീസ്ഫയർ ഓട്ടോ-ക്വെഞ്ച് സിലിണ്ടറുകൾ, ലോ-സ്മോക്ക് സീറോ-ഹാലോജൻ കേബിളുകൾ
- ജി.പി.എസ്.-ആധാരിത പാസഞ്ചർ വിവരം: കോച്ച് ഡിസ്പ്ലേ + 8-ഭാഷ പി.എ. സിസ്റ്റം
- വീൽ-ഓൺ-റെയിൽ: 920 mm വ്യാസം, മോണോബ്ലോക്ക്, 260 mm ഡിസ്ക് ബ്രേക്കുകൾ, ട്രെഡ്-ക്ലീനർ ഫിറ്റഡ്
- ആക്സിൽ-ലോഡ്: 16.25 t പരമാവധി, 13.1 t ടെയർ-ഇക്വിവാലന്റ് (ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിൽ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞത്)
4. കോച്ച് നാമകരണവും നമ്പറിങും
-
പ്രിഫിക്സ് അക്ഷരങ്ങൾ:
- A: എ.സി.-1 ടയർ (22 കിടക്കകൾ)
- B: എ.സി.-2 ടയർ (46 കിടക്കകൾ)
- C: എ.സി.-3 ടയർ (എക്കണോമിയിൽ 64, സ്റ്റാൻഡേർഡ് രാജധാനിയിൽ 52)
- E: എൻഡ്-ഓൺ-ജനറേറ്റർ (ഇ.ഒ.ജി.)
- H: ഹൈ-കപ്പാസിറ്റി പാർസൽ (ദുർലഭം)
- PC: പാന്റി കാർ (ഹോട്ട് ബുഫെ)
- SLR: സെൽഫ്-ജനറേറ്റിംഗ് ലഗ്ഗേജ് & ബ്രേക്ക് (പഴയ റേക്കുകളിൽ മാത്രം)
-
റണ്ണിംഗ് നമ്പറുകൾ: 5-അക്ക; രാജധാനി റേക്കുകൾക്കായി 090xx സീരീസ് സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു (ഉദാ., 09009 മുംബൈ രാജധാനി)
-
നിറ കോഡ്: ചുവപ്പ്-ചാരം-ചുവപ്പ് സ്ട്രൈപ്പ് (2018 മുതൽ “ഭാരത്” ലിവറി)
5. ചരിത്രപരമായ നാഴികക്കല്ലുകൾ
| വർഷം | സംഭവം |
|---|---|
| 1969 | ആദ്യ രാജധാനി (ഹൗറ–ന്യൂ ഡൽഹി) ഐ.സി.എഫ്. സ്റ്റെയിൻലെസ് കോച്ചുകളോടെ; 17 മണിക്കൂർ 20 മിനിറ്റ് |
| 1988 | ആദ്യ എ.സി.-2 ടയർ കോച്ചുകൾ അവതരിപ്പിച്ചു (മുമ്പ് എ.സി.-1 മാത്രം) |
| 1992 | മുംബൈ രാജധാനി ആരംഭിച്ചു; 130 kmph സർട്ടിഫിക്കേഷൻ ലഭിച്ച ആദ്യത്തേത് |
| 2003 | എൽ.എച്ച്.ബി. ഡിസൈനിലേക്ക് മാറ്റം; ഹൗറ രാജധാനിയിൽ ട്രയൽ റേക്ക് |
| 2007 | എല്ലാ രാജധാനി ട്രെയിനുകളും എൽ.എച്ച്.ബി.യിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തു; അവസാന ഐ.സി.എഫ്. റേക്ക് നിരോധിച്ചു |
| 2014 | വൈദ്യുതീകരിച്ച വിഭാഗങ്ങളിൽ ഇ.ഒ.ജി.യ്ക്ക് പകരം എച്ച്.ഒ.ജി. (ഹെഡ്-ഓൺ-ജനറേഷൻ) |
| 2018 | പുതിയ “ഭാരത്” ലിവറി; എൽ.ഇ.ഡി. ലൈറ്റിംഗ്; വൈ-ഫൈ ഹോട്ട്സ്പോട്ട് ട്രയലുകൾ |
| 2020 | തേജസ്-രാജധാനി ഹൈബ്രിഡ് പി.സി. അവതരിപ്പിച്ചു (ഇൻഡക്ഷൻ ഓവൻ, ആർ.ഒ. വാട്ടർ) |
| 2022 | 100 % എൽ.ഇ.ഡി. & എച്ച്.ഒ.ജി.-അനുയോജ്യം; 75 വേൾഡ്-ക്ലാസ് കോച്ചുകൾ കവാച്-റെഡി ഇ.ടി.സി.എസ്. എൽ1 ആന്റിനകളുമായി റെട്രോഫിറ്റ് ചെയ്തു |
| 2023 | തുഗ്ലകാബാദ്–ആഗ്ര എന്നിടയിൽ ആദ്യ 160 kmph ട്രയൽ; സെമി-പെർമാനന്റ് കപ്ലറുകളും ക്രാഷ്-എനർജി മാനേജ്മെന്റ് ഫ്രെയിമുകളും ഫിറ്റ് ചെയ്ത കോച്ചുകൾ |
6. നിലവിലെ നില (31 മാർച്ച് 2024 പ്രകാരം)
- മൊത്തം രാജധാനി എൽ.എച്ച്.ബി. കോച്ചുകൾ ഹോൾഡിംഗ്: 2,046 (സ്പെയർ ഉൾപ്പെടെ)
- റേക്കിന്റെ ശരാശരി പ്രായം: 9.4 വർഷം (ഇ.എം.യു. അല്ലാത്ത സ്റ്റോക്കിൽ ഏറ്റവും ഇളയത്)
- പരിപാലന ഡിപ്പോകൾ:
- ന്യൂ ഡൽഹി (ഡി.എസ്.ജെ.) – 19 റേക്കുകൾ
- മുംബൈ സെൻട്രൽ – 6 റേക്കുകൾ
- സീൽദ – 5 റേക്കുകൾ
- ചെന്നൈ – 2 റേക്കുകൾ
- ബാംഗ്ലൂർ – 1 റേക്ക്
- ടേൺ-അറൗണ്ട് സമയം: 6 മണിക്കൂർ (പ്രാഥമിക); 2 മണിക്കൂർ (ദ്വിതീയ)
- സമയപാലനം FY 23-24: 94.8 % (മെയിൽ/എക്സ്പ്രസ് ട്രെയിനുകളിൽ മികച്ചത്)
- ഊർജ്ജ സംരക്ഷണം: ഇ.ഒ.ജി.യുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ 18 % കുറവ് എച്ച്.ഒ.ജി. കാരണം
- കാർബൺ ഫൂട്ട്പ്രിന്റ്: 0.047 kg CO₂ / pkm (ഐ.ആർ. പരമ്പരാഗത ഫ്ലീറ്റിൽ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞത്)
7. സമീപകാല നവീകരണങ്ങൾ 2023-24
- കവാച് (ഇ.ടി.സി.എസ്. ലെവൽ-1) – 100 % കോച്ചുകൾ ടാഗ് ചെയ്തു; ഡബ്ല്യു.എ.പി.-7എച്ച്.എസിൽ 160 kmph ട്രയൽ റൺ
- വന്ദേ ഭാരത് തരം സീറ്റുകൾ – 200 കോച്ചുകൾ എ.സി.-1-ൽ 180° റൊട്ടേറ്റിംഗ് പ്ലഷ് സീറ്റുകളുമായി റെട്രോഫിറ്റ് ചെയ്തു
- സ്മാർട്ട് വിൻഡോകൾ: ഇലക്ട്രോ-ക്രോമാറ്റിക് ഗ്ലാസ് (സൗരതീവ്രതയിൽ ഇരുണ്ടുപോകുന്നു) – 50 കോച്ചുകൾ ആർ.ഡി.എസ്.ഒ. പൈലറ്റിൽ
- റെയിൽടെൽ വൈ-ഫൈ 5: ഓരോ കോച്ചിലും 100 Mbps; 32 രാജധാനി റേക്കുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി
- ഡിസ്പോസബിൾ ബെഡ്-റോൾ നയം: ക്യു.ആർ.-കോഡഡ് പേപ്പർ ബാഗ്, ഓരോ റേക്കിനും ദിവസം 120 kg പ്ലാസ്റ്റിക് ലാഭിക്കുന്നു
8. കോച്ച് ഡയഗ്രം (ടോപ്പ് വ്യൂ – എൽ.എച്ച്.ബി. എ.സി.-3 ടയർ)
[Buffer]–[Door1]–[Side lower]–[Side upper]–[Door2]–[Toilets x2]–[Buffer]
0 m 2.5 m 12.8 m 23.5 m
- കിടക്ക ഓറിയന്റേഷൻ: വാതിൽപ്രദേശത്ത് ലോംഗിറ്റ്യൂഡിനൽ, മിഡ്-സെക്ഷനിൽ ട്രാൻസ്വേഴ്സ് റൈഡ് കംഫർട്ടിനായി
- ലഗ്ഗേജ് റാക്ക്: 225 kg യു.ഡി.എൽ. 1 m ഉയരത്തിൽ
9. ഭാരവും ശേഷിയും സംഗ്രഹം
| കോച്ച് തരം | ടെയർ (t) | പേലോഡ് (t) | പാസഞ്ചർമാർ | പേലോഡ് + ടെയർ (t) |
|---|---|---|---|---|
| എ.സി.-1 | 39.2 | 6.6 | 22 | 45.8 |
| എ.സി.-2 | 40.1 | 10.4 | 46 | 50.5 |
| എ.സി.-3 | 40.8 | 13.5 | 64 | 54.3 |
| പി.സി | 43.0 | 5.0 | – | 48.0 |
| ഇ.ഒ.ജി | 41.5 | 9.0 (ഇന്ധനം) | – | 50.5 |
10. എം.സി.ക്യു.ക്കുള്ള ദ്രുത-തീ അവസ്ഥകൾ
- വേഗതയേറിയ രാജധാനി: മുംബൈ രാജധാനി – 89 kmph ശരാശരി (140 പരമാവധി)
- ഏറ്റവും നീളമുള്ള രാജധാനി: തിരുവനന്തപുരം രാജധാനി – 3,131 km
- എച്ച്.ഒ.ജി. ലഭിച്ച ആദ്യ രാജധാനി: 12952 മുംബൈ രാജധാനി (ഫെബ്രുവരി 2018)
- ഇ.ഒ.ജി. പവർ കപ്പാസിറ്റി: 2 × 480 kVA ഡി.ജി. സെറ്റ്; ഇന്ധനം 2,400 L (മുമ്പ്)
- എച്ച്.ഒ.ജി. ടാപ്പ് വോൾട്ടേജ്: 25 kV AC, ഓൺ-ബോർഡ് ട്രാൻസ്ഫോർമർ 860 kVA
- ബഫർ-ക്യാബിനുകൾക്ക് 2000 kJ ആഗിരണം ചെയ്യാൻ കഴിയും (50 t ന് 80 g ന് തുല്യം)
- കോച്ച് ഷെൽ ഡിസൈൻ ചെയ്തത് ആൽസ്റ്റോം-എൽ.എച്ച്.ബി., ജർമ്മനി; ആർ.സി.എഫ്. കപൂർത്തലയിൽ 2000-02-ൽ സാങ്കേതികവിദ്യ കൈമാറി
ബഹുവികല്പ ചോദ്യങ്ങൾ (15 + 5 അധികം)
Q1. ആദ്യ രാജധാനി എക്സ്പ്രസ് ഏത് തരം കോച്ചുകളോടെയാണ് പ്രവർത്തിച്ചത്?
A. എൽ.എച്ച്.ബി. അലുമിനിയം
B. ഐ.സി.എഫ്. സ്റ്റെയിൻലെസ്-സ്റ്റീൽ
C. ഇന്റഗ്രൽ സ്റ്റീൽ
D. ജർമ്മൻ ഷീനെൻബസ്
Q2. ഇന്നത്തെ എൽ.എച്ച്.ബി. രാജധാനി കോച്ചുകളുടെ പരമാവധി അനുവദനീയ വേഗത എത്രയാണ്?
A. 130 kmph
B. 140 kmph
C. 160 kmph
D. 180 kmph
Q3. ഒരു എൽ.എച്ച്.ബി. എ.സി.-3 ടയർ കോച്ചിന്റെ ശരിയായ ടെയർ ഭാര പരിധി ഇനിപ്പറയുന്നവയിൽ ഏതാണ്?
A. 48–52 t
B. 55–60 t
C. 39–43 t
D. 35–38 t
Q4. എൽ.എച്ച്.ബി. രാജധാനി കോച്ചുകളിലെ പ്ലഗ്-ടൈപ്പ് വാതിലുകളുടെ ക്ളിയർ ഓപ്പണിംഗ്
A. 1100 mm
B. 1300 mm
C. 1500 mm
D. 1700 mm
Q5. രാജധാനി കോച്ചുകൾ ഹോട്ടൽ പവർ എച്ച്.ഒ.ജി. വഴി വലിച്ചെടുക്കുന്നത്
A. 750 V DC
B. 1100 V AC
C. 25 kV AC
D. 1500 V DC
Q6. ഒരു രാജധാനി റേക്കിൽ “പി.സി” എന്ന കോഡ് വഹിക്കുന്ന കോച്ച് ഏതാണ്?
A. പവർ കാർ
B. പാന്റി കാർ
C. പാർസൽ കാർ
D. ബ്രേക്ക് കാർ
Q7. “ഭാരത്” ലിവറി കീഴിൽ രാജധാനി കോച്ചുകളിൽ അവതരിപ്പിച്ച നിറ ബാൻഡ്
A. നീല-ചാരം-നീല
B. ചുവപ്പ്-ചാരം-ചുവപ്പ്
C. പച്ച-മഞ്ഞ-പച്ച
D. ഓറഞ്ച്-ചാരം-ഓറഞ്ച്
Q8. രാജധാനി കോച്ചുകളിലെ വാക്വം-റിടെൻഷൻ ടോയ്ലറ്റുകൾ ഒരു ഫ്ലഷിന് എത്ര വെള്ളം ഉപയോഗിക്കുന്നു?
A. 0.15 L
B. 0.35 L
C. 0.5 L
D. 1 L
Q9. ഏത് ഡിപ്പോയാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ രാജധാനി റേക്കുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്?
A. മുംബൈ സെൻട്രൽ
B. സീൽദ
C. ന്യൂ ഡൽഹി (ഡി.എസ്.ജെ.)
D. ചെന്നൈ സെൻട്രൽ
Q10. എൽ.എച്ച്.ബി. ബഫർ-ക്യാബിനുകളുടെ ഊർജ്ജ ആഗിരണ ശേഷി
A. 1000 kJ
B. 1500 kJ
C. 2000 kJ
D. 2500 kJ
Q11. രാജധാനി കോച്ചുകൾ ഏത് ക്രാഷ്-വർത്തി മാനദണ്ഡത്തിന് സർട്ടിഫൈഡ് ആണ്?
A. UIC 566
B. EN 15227
C. IRS-RCF-05
D. GMRT 2130
Q12. എൽ.എച്ച്.ബി. രാജധാനി കോച്ചുകളിലെ റൂഫ്-മൗണ്ടഡ് എ.സി. യൂണിറ്റുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന റഫ്രിജറന്റ് ഏതാണ്?
A. R-22
B. R-134a
C. R-407C
D. R-410A
Q13. 31 മാർച്ച് 2024 ന് രാജധാനി എൽ.എച്ച്.ബി. റേക്കുകളുടെ ശരാശരി പ്രായം
A. 6.2 വർഷം
B. 9.4 വർഷം
C. 12.1 വർഷം
D. 15.0 വർഷം
Q14. ഇനിപ്പറയുന്നവയിൽ ഏതാണ് രാജധാനി എൽ.എച്ച്.ബി. കോച്ചുകളുടെ ഒരു സവിശേഷത അല്ലാത്തത്?
A. സ്വിംഗ്-ആം എയർ സസ്പെൻഷൻ
B. മോണോബ്ലോക്ക് വീലുകൾ
C. സ്ക്രൂ കപ്ലറുകൾ
D. ട്വിൻ-പൈപ്പ് എയർ ബ്രേക്കുകൾ
Q15. എച്ച്.ഒ.ജി. പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്ത ആദ്യ രാജധാനി ട്രെയിൻ
A. ഹൗറ രാജധാനി
B. മുംബൈ രാജധാനി
C. ബാംഗ്ലൂർ രാജധാനി
D. പട്ന രാജധാനി
ഉത്തരങ്ങൾ
1-B | 2-C | 3-C | 4-B | 5-C | 6-B | 7-B | 8-B | 9-C | 10-C | 11-B | 12-C | 13-B | 14-C | 15-Bഅധിക Q16-Q20 (റിവിഷനായി)
Q16. ഒരു എൽ.എച്ച്.ബി. കോച്ച് ഷെല്ലിന്റെ നീളം 25.5 m നോട് അടുത്താണ് (ശരി/തെറ്റ്) → ശരി
Q17. രാജധാനി കോച്ചുകൾ മോൺട്രിയൽ പ്രോട്ടോക്കോൾ അനുസരിക്കാൻ ആർ-22 അല്ല, ആർ-407സി ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത് (ശരി/തെറ്റ്) → ശരി
Q18. ഇ.ഒ.ജി. കോച്ചുകളിൽ 2 × 380 kVA ഡി.ജി. സെറ്റുകൾ ഉണ്ട് (ശരി/തെറ്റ്) → തെറ്റ് (2 × 480 kVA)
Q19. കവാച് ഉപകരണങ്ങൾ ലോക്കോമോട്ടീവുകളിൽ മാത്രം ഫിറ്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്, കോച്ചുകളിൽ അല്ല (ശരി/തെറ്റ്) → തെറ്റ് (കോച്ചുകളിലും)
Q20. 2023-24-ൽ രാജധാനി ട്രെയിനുകളുടെ സമയപാലനം 90 % താഴെയായിരുന്നു (ശരി/തെറ്റ്) → തെറ്റ് (94.8 %)