ಅವಲೋಕನ

‘ಜನರು ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ’ ಎಂಬ ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊರೆಯಲ್ಲದೆ ಸ್ವತ್ತಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳವೆಂದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕ ಜ್ಞಾನದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.

‘ಜನರು ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ’ ಎಂಬುದು ಒಂದು ದೇಶದ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಜನರನ್ನು ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ಪಾದಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಈ ಉತ್ಪಾದಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡುವುದರಿಂದ, ಅದು ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಂತೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಒಂದು ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದೆ - ‘ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ’. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಧನಾತ್ಮಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ನಾವು ಕೇವಲ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡುವಾಗ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಆಹಾರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ‘ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ’ವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಂತರಾಗುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದಾಗ, ನಾವು ಅದನ್ನು ‘ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳ ರಚನೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ, ಅದು ‘ಭೌತಿಕ ಬಂಡವಾಳ ರಚನೆ’ಗೆ ಹೋಲುವಂತೆ ದೇಶದ ಉತ್ಪಾದಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ (ಶಿಕ್ಷಣ, ತರಬೇತಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ) ಭೌತಿಕ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯಂತೆಯೇ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಿತ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಜನರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು.

ಭಾರತದ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯು ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನದ ಆದಾನವು ವಿರಳ ಭೂ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಐಟಿ ಕ್ರಾಂಂತಿಯು ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ವಸ್ತು, ಕಾರ್ಖಾನೆ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದರ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.

ಮೂಲ: ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ.

ಚಿತ್ರ 2.1

ಚರ್ಚಿಸೋಣ

• ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ವೈದ್ಯರು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ದರ್ಜಿಗಳು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೇಗೆ ಸ್ವತ್ತಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀವು ವಿವರಿಸಬಹುದೇ?

ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದ ಮೂಲಕ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವುದಲ್ಲದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಿತ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ತಮಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡದವರಿಗೂ ಹರಡುವುದರಿಂದ ಸಮಾಜವು ಇತರ ಪರೋಕ್ಷ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದಲೂ ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಬಂಡವಾಳದಂತಹ ಇತರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ: ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳವು ಸ್ವತಃ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ!

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ, ದೊಡ್ಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ವತ್ತಿಗಿಂತ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದು, ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ತರಬೇತಿ, ಉಪಯುಕ್ತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರವು) ಅದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಕ ಸ್ವತ್ತಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು.

ಕೆಳಗಿನ ಎರಡು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಜನರು ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ:

ಸಕಲನ ಕಥೆ
ಒಂದೇ ಗ್ರಾಮವಾದ ಸೇಮಾಪುರದಲ್ಲಿ ವಿಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಸಕಲ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸ್ನೇಹಿತರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಕಲ್ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷದ ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ತಾಯಿ ಶೀಲಾ ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವನ ತಂದೆ ಬುಟಾ ಚೌಧರಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಕಲ್ ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜೀತು ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿ ಸೀತು ಅವರನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ಮಾವ ಶ್ಯಾಮ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸ್ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ, ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಇಲ್ಲದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಬುಟಾ ಮತ್ತು ಶೀಲಾ ಸಕಲ್ಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಅವನನ್ನು ಗ್ರಾಮದ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದನು. ಅವನು ಓದಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವನ ತಂದೆ ಅವನನ್ನು ಮುಂದೆ ಓದುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಿದರು. ಸಕಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೃತ್ತಿಪರ ಕೋರ್ಸ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅವನಿಗೆ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಸಕಲ್ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ಮೇಧಾವಿ ಮತ್ತು ಓದಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದನು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಫರ್ಮ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅವನು ಒಂದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದನು. ಈ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಫರ್ಮ್ನ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಅವನ ಬಾಸ್ ಅವನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದನು.

ಚಿತ್ರ 2.2 ವಿಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಸಕಲ್ನ ಕಥೆಗಳು

ವಿಲಾಸ್ನ ಕಥೆ
ವಿಲಾಸ್ ಸಕಲ್ನಂತೆಯೇ ಅದೇ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷದ ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದನು. ವಿಲಾಸ್ನ ತಂದೆ ಮಹೇಶ್ ಮೀನುಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಕೇವಲ ಎರಡು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವನ ತಂದೆ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಅವನ ತಾಯಿ ಗೀತಾ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಜಮೀನ್ದಾರರ ಕೊಳದಿಂದ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರದ ಮಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮೀನು ಮಾರುವುದರಿಂದ ಅವಳು ದಿನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ರೂ. 150 ಮಾತ್ರ ಸಂಪಾದಿಸಬಲ್ಲಳು. ವಿಲಾಸ್ ಗಂಟಲಿಯ ರೋಗಿಯಾದನು. ಅವನ ತಾಯಿಯು ಅವನನ್ನು ವೈದ್ಯರ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮೋಹನ್ ಅವರನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಅವನ ತಾಯಿ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವವರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಿಲಾಸ್ ಕೂಡ ಅದೇ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮೀನು ಮಾರಲು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತನಾದನು. ಅವನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಂತೆಯೇ ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ಆದಾಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಚರ್ಚಿಸೋಣ

• ನೀವು ಇಬ್ಬರು ಸ್ನೇಹಿತರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತೀರಾ? ಅವು ಯಾವುವು?

ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ
ಹತ್ತಿರದ ಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ಜನವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮತ್ತು ವಿಲಾಸ್ ಅಥವಾ ಸಕಲ್ನಂತೆಯೇ ಅದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿಮ್ಮ ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗ ಅಥವಾ ಹುಡುಗಿಯ ಪ್ರಕರಣ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.

ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಪ್ರಕರಣ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕಲ್ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದನು ಮತ್ತು ವಿಲಾಸ್ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಸಕಲ್ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಂತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಪದೇ ಪದೇ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿಲಾಸ್ ಗಂಟಲಿಯ ರೋಗಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಕಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದನು. ಸಕಲ್ ಖಾಸಗಿ ಫರ್ಮ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಪಡೆದನು ಆದರೆ ವಿಲಾಸ್ ತನ್ನ ತಾಯಿಯಂತೆಯೇ ಅದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಂತೆಯೇ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ಅಲ್ಪ ಆದಾಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದನು.

ಸಕಲ್ನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. ಇದು ಅವನ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಳ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಲಾಸ್ನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಜೀವನದ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಂತೆಯೇ ಮೀನು ಮಾರುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಂತೆಯೇ ನಿಪುಣತೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾರ್ಮಿಕನ ಅದೇ ಸಂಬಳವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ (ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ) ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಫಲದ ದರಗಳನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಜನರ ಮೇಲಿನ ಈ ಹೂಡಿಕೆಯು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಮಗುವೂ ಸಹ, ಅವಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಶಿಕ್ಷಿತ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಗುವಿನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಅವರು ತಮಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸರಿಯಾದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅದರಂತೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸದ್ಗುಣ ಚಕ್ರವು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಅನನುಕೂಲ ಪೋಷಕರು, ತಾವೇ ಶಿಕ್ಷಣರಹಿತರು ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಕೊರತೆಯುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಅನನುಕೂಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ದುರ್ಗುಣ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.

ಜಪಾನ್ನಂತಹ ದೇಶಗಳು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿವೆ. ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ದೇಶಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ/ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೇಗೆ ಶ್ರೀಮಂತ/ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಾದರು? ಅವರು ಜನರ ಮೇಲೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಜನರು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದಂತಹ ಇತರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಜನರಿಂದ ವಿಕಸಿತವಾದ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಈ ದೇಶಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತ/ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು

ವಿಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಸಕಲ್ನಂತೆಯೇ, ಜನರು ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಲಾಸ್ ಮೀನು ಮಾರಿದನು ಮತ್ತು ಸಕಲ್ ಫರ್ಮ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಪಡೆದನು ಎಂದು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ವಲಯಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ದ್ವಿತೀಯಕ ಮತ್ತು ತೃತೀಯಕ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ, ಅರಣ್ಯ, ಪಶುಪಾಲನೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ, ಗಣಿ ಮತ್ತು ಖನಿಖನನ ಸೇರಿವೆ. ತಯಾರಿಕೆಯು ದ್ವಿತೀಯಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಾರಿಗೆ, ಸಂಪರ್ಕ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸೇವೆಗಳು, ವಿಮಾ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ತೃತೀಯಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಈ ವಲಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ - ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಯಾರಾದರೂ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಅಂದರೆ, ಪಾವತಿ ಅಥವಾ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಸೇರಿವೆ. ಅಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸ್ವಯಂ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿವೆ. ಇವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಖಾತೆಯ ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿರಬಹುದು.

ಚಿತ್ರ 2.3 ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀವು ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಲಯಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದೇ?

ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ
ನಿಮ್ಮ ನಿವಾಸ ಪ್ರದೇಶದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮತ್ತು ಆ ಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಟ್ ಮಾಡಿ.
ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯವರನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಯಾವುದು? ಮೂರು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ನೀವು ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತೀರಿ?
ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಅಥವಾ ಅನಾರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೇ ಎಂದು ಹೇಳಿ:
ವಿಲಾಸ್ ಗ್ರಾಮದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನು ಮಾರುತ್ತಾನೆ. ವಿಲಾಸ್ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಕಲ್ ಖಾಸಗಿ ಫರ್ಮ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸಕಲ್ ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಯರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ವಿಭಜನೆ ಇದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಕಲ್ನ ತಾಯಿ ಶೀಲಾ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಾಳೆ, ಮನೆಯನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಸಕಲ್ನ ತಂದೆ ಬುಟಾ ಹೊಲವನ್ನು ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕುಟುಂಬದ ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ ನೀಡಿದ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಶೀಲಾಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬುಟಾ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸೇವೆಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾಡುವ ಮನೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿಲಾಸ್ನ ತಾಯಿ ಗೀತಾ ಮೀನು ಮಾರುವ ಮೂಲಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದಳು. ಹೀಗಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪಾವತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಸಂಪಾದನೆಯು ಅವರ ಪುರುಷ ಸಮಾನರಂತೆಯೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣವು ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಕಗಳಾಗಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಲ್ಪ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕೌಶಲ್ಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪುರುಷರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲದ ಕಡೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಅಲ್ಪವಾಗಿವೆ. ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವು ಅನಿಯಮಿತ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದಿಂದ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸೂತಿ ರಜೆ, ಮಗು ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಇದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಘಟಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯವು ಅವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಸಹಪಾಠಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವರು ಯಾವ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ?

ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಗು