দক্ষিণৰ বিভাগসমূহ
দক্ষিণ ৰে’লৱে – এক নজৰত বিভাগসমূহ
দক্ষিণ ৰে’লৱে (SR) ভাৰতীয় ৰে’লৱেৰ ১৯টা অঞ্চলৰ ভিতৰত সৰ্বপুৰণি আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় **চেন্নাই (ৰয়াপুৰম)**ত অৱস্থিত।
ইয়াক পূৰ্বৰ **মাদ্ৰাজ আৰু দক্ষিণ মাৰাঠা ৰে’লৱে (MSMR)**ৰ পৰা ১৪ এপ্ৰিল ১৯৫১ত গঠন কৰা হৈছিল।
১. গঠনকাৰী বিভাগসমূহ
| বিভাগ | মুখ্য কাৰ্যালয় | অন্তৰ্ভুক্ত ৰাজ্য | ৰুট কিমি (২০২৩) | মুখ্য শেড আৰু কাৰখানা |
|---|---|---|---|---|
| চেন্নাই | চেন্নাই চেণ্ট্ৰেল | তামিলনাডু, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ | ৯৯২ | বেছিন ব্ৰিজ (EMU), পেৰাম্বুৰ কেৰেজ আৰু লোক’ৱৰ্কছ |
| ত্ৰিচুৰাপল্লী | গোল্ডেন ৰক | তামিলনাডু | ১ ০৬৩ | গোল্ডেন ৰক (ডিজেল), পোনমালাই (ৱেগন) |
| মাদুৰাই | মাদুৰাই | তামিলনাডু | ১ ০০৫ | ডিজেল আৰু ইলেক্ট্ৰিক ট্ৰিপ শেড |
| পালক্কাড | পালক্কাড জং. | কেৰালা, তামিলনাডু | ৫৮৮ | ডিজেল লোক’ শেড (ERS-PLKD খণ্ড) |
| চালেম | চালেম জং. | তামিলনাডু, কেৰালা, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ | ৭৯৪ | ইলেক্ট্ৰিক লোক’ শেড (২০১৮ত মুকলি) |
| তিৰুৱনন্তপুৰম | তিৰুৱনন্তপুৰম চেণ্ট্ৰেল | কেৰালা | ৬২৫ | TVC ইলেক্ট্ৰিক লোক’ শেড, কোল্লাম MEMU শেড |
SRৰ মুঠ ৰুট কিমি (সকলো বিভাগ) ≈ ৫ ০৭৭ কিমি (BG – ১০০ %; বিদ্যুতীকৰণ – ৯৮ %)
২. কাৰিকৰী আৰু কাৰ্যকৰী নিৰ্দিষ্টকৰণ
| প্ৰাচল | মান |
|---|---|
| ট্ৰেকচন মিশ্ৰণ | ১০০ % বিদ্যুতীকৰণ (শেষ খণ্ড → ২০২২) |
| সৰ্বোচ্চ খণ্ডগত গতি | ১৩০ কিমি/ঘণ্টা (চেন্নাই–বিজয়ৱাড়া আৰু চেন্নাই–গুন্টকাল) |
| সংকেত ব্যৱস্থা | চেন্নাই উপনগৰীত স্বয়ংক্ৰিয় ব্লক; মুখ্য লাইনত CBI, ইলেক্ট্ৰনিক ইণ্টাৰলকিং |
| ট্ৰেইন পৰিচালনা | TMS (ত্ৰিচুৰাপল্লী–মাদুৰাই), ACD, GPS-সক্ষম “FogPASS” |
| মালবাহীৰ পৰিসৰ | কয়লা (NTPL, NLC), চূণশিল, চিমেণ্ট, কণ্টেইনাৰ (ICD-Tondiarpet, Coimbatore), খাদ্যশস্য |
| ৰ’লিং ষ্টক ধাৰণ (২০২৩) | ১ ০৯৬টা ইলেক্ট্ৰিক লোক’, ১৮৮টা DEMU MEMU-লৈ ৰূপান্তৰিত, ৪ ৭৩১টা কোচ |
| ৰেক মেৰামতি | প্ৰতি বিভাগত গড়ে ৫০টা ট্ৰিপ শেড, ৪টা পিট লাইন |
৩. ঐতিহাসিক মাইলৰ খুটি
- ১৮৫৩ – দক্ষিণ ভাৰতত প্ৰথম বাষ্পীয় চলাচল: ৰয়াপুৰম–ৱালাজাহ ৰোড (ৰেড হিল ৰে’লৱে)
- ১৮৫৬ – মাদ্ৰাজ–আৰক্কোনম (M&SM ৰে’লৱে) – ৬৯ কিমি – SRত প্ৰথম BG লাইন
- ১৮৭৪ – মাদ্ৰাজ–তুতিকোৰিন বন্দৰ লাইন সম্পূৰ্ণ – আমেৰিকান গৃহযুদ্ধৰ সময়ত কপাহ ৰপ্তানিৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ
- ১৮৯১ – পালক্কাড–পোদানুৰ কৰ্ড মুকলি – কলিকট–মাদ্ৰাজৰ চমুতম পথ
- ১৯২৭ – পেৰাম্বুৰ কেৰেজ ৱৰ্কছ স্থাপন – SRৰ সৰ্বপুৰণি সমন্বিত কাৰখানা
- ১৯৩১ – মাদ্ৰাজ ইলেক্ট্ৰিক উপনগৰী সেৱা আৰম্ভ (মুম্বাই আৰু কলকাতাৰ পিছত তৃতীয় সৰ্বপুৰণি)
- ১৯৫৬ – পূৰ্বৰ মাদ্ৰাজ ৰে’লৱে গঠনৰ সময়ত SRৰ লগত একত্ৰিত
- ১৯৬৯ – পাম্বান দলং (২.০৬ কিমি) – ৰে’লৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰথম সাগৰীয় দলং (তেতিয়া মিটাৰ-গেজ) ২০০৭ত BG-লৈ ৰূপান্তৰিত
- ১৯৭৯ – নীলগিৰি পৰ্বতীয়া ৰে’লৱে (NMR) ইউনেস্কো তকমা (খেলনা ট্ৰেইন – ৰেক আৰু পিনিয়ন)
- ১৯৯৮ – কোংকণ ৰে’লৱে কৰ্পোৰেচন মুকলি – SRই মুম্বাই–ত্ৰিভেন্দ্ৰমৰ চমুতম পথ পায়
- ২০১৮ – চালেম ELS আৰম্ভ – SRক প্ৰথম ১২ ০০০ HP “WAG-12” লোক’ বণ্টন
- ২০২২ – ৰে’লস্প্ৰিং QR-ভিত্তিক কোচ মেৰামতি এপ বেছিন ব্ৰিজত পাইলট কৰা হৈছিল
- ২০২৩ – অমৃত ভাৰত (৮০০ কোটি টকা) ADIP আঁচনিৰ অধীনত চেন্নাই, TVC আৰু ত্ৰিচি ষ্টেচনৰ বাবে অনুমোদন
৪. বৰ্তমান স্থিতি আৰু সাম্প্ৰতিক আপডেট (২০২৩-২৪)
১. K-RIDE (কেৰালা ৰে’ল আন্তঃগাঁথনি বিকাশ নিগম)– SRই ৫৩২ কিমি “চিলভাৰ লাইন” পৰিকল্পনা চলাই আছে – আধা-উচ্চ গতি (২০০ কিমি/ঘণ্টা) – KRCLৰ সৈতে DPR।
২. ত্ৰিভেন্দ্ৰম–কাসাৰগোড় বন্দে ভাৰত এক্সপ্ৰেছ উদ্বোধন (এপ্ৰিল-২৩) – SRৰ প্ৰথম VB – ৬:১৫ ঘণ্টা বনাম ৯ ঘণ্টা শতাব্দী।
৩. চেন্নাই উপনগৰী ৪ৰ্থ লাইন কেৰুক্কুপেট–আত্তিপ্পাটুৰ মাজত (২৮ কিমি) সম্পূৰ্ণ – ১৪০টা EMU সেৱা যোগ দিয়া হৈছে।
৪. গোল্ডেন ৰকক হাইব্ৰিড LOCOTROL সুবিধা অনুমোদন – দীৰ্ঘপথৰ মালবাহীৰ বাবে দূৰৱৰ্তী লোক’ পৰিচালনা।
৫. মাদুৰাই–বোদিনায়ক্কানুৰ BG ৰূপান্তৰ (৯০ কিমি) – ৮৫ % সম্পূৰ্ণ – ২০২৫ৰ আশা।
৬. ৰামেশ্বৰম – নতুন ৰো-ৰো জেটি আৰু পাম্বান উলম্ব-উত্তোলন স্পেন (২০২৪) – ২.০ কিমি দলং – নৱযুগ ইঞ্জিনিয়াৰিং–RVNL যুটীয়া উদ্যোগ।
৭. চালেম–কাৰুৰ দ্বিগুণীকৰণ (৮৩ কিমি) – ৬০ % মাটি কাম সম্পূৰ্ণ – ইৰোডৰ গ্ৰহণী সহজ কৰিবলৈ।
৮. ত্ৰিভেন্দ্ৰম কোচিং টাৰ্মিনেল সম্প্ৰসাৰণ – ৪ৰ্থ পিট লাইন যোগ – ক্ষমতা ↑ ৪০ %।
৫. দ্ৰুত-অগ্নি তথ্য ক্যাপচুল (RRB-প্ৰিয়)
- SRৰ দীৰ্ঘতম প্লেটফৰ্ম – শোৰানুৰ (8B) – ১ ০৮৬ মি
- সৰ্বোচ্চ ৰে’ল পিয়েৰ – পাম্বান – ৬৪ মি (নতুন উলম্ব-উত্তোলন স্পেন)
- সৰ্বোচ্চ ঢাল – নীলগিৰি পৰ্বত – ১ৰ পৰা ১২ (ৰেক খণ্ড)
- ব্যস্ততম মালবাহী লাইন – গুন্টকাল–ৰেনিগুন্টা (কয়লা আৰু লোৰ আকৰ)
- একমাত্ৰ ৰেক ৰে’লৱে – NMR (মেট্টুপালয়ম–উদগমণ্ডলম)
- EMU কাৰশ্বেড – আৱাদী, তাম্বাৰাম, ভেলাচেৰী, কেৰুক্কুপেট, তিৰুৱাল্লুৰ
- MEMU কাৰশ্বেড – কোল্লাম, পালক্কাড, মাদুৰাই, চালেম
- আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্ত – তিৰুৱনন্তপুৰম বিভাগে কন্যাকুমাৰীক স্পৰ্শ কৰে – শ্ৰীলংকাৰ আটাইতকৈ ওচৰৰ ৰে’ল হেড (২৫ কিমি)
- বিশ্ব ঐতিহ্য ৰে’ল – NMR আৰু কালকা–শিমলা (কিন্তু কেৱল NMR SRত আছে)
৬. ১৫+ MCQ – দক্ষিণৰ বিভাগসমূহ
১. দক্ষিণ ৰে'লৱেৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ক'ত অৱস্থিত?
উত্তৰ: চেন্নাই (ৰয়াপুৰম)
২. SRৰ কোনটো বিভাগৰ ৰুট-কিলোমিটাৰ দীৰ্ঘতম?
উত্তৰ: ত্ৰিচুৰাপল্লী (≈ ১ ০৬৩ কিমি)
৩. ভাৰতৰ প্ৰথম সাগৰীয় ৰে'ল দলং “পাম্বান” SRৰ কোনটো বিভাগত অৱস্থিত?
উত্তৰ: মাদুৰাই
৪. চালেমৰ ইলেক্ট্ৰিক লোক' শেড কেতিয়া আৰম্ভ কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: ২০১৮
৫. তলৰ কোনটো কাৰখানা ভাৰতীয় ৰে'লৱেৰ সৰ্বপুৰণি?
উত্তৰ: পেৰাম্বুৰ কেৰেজ ৱৰ্কছ (১৯২৭)
৬. ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য “নীলগিৰি পৰ্বতীয়া ৰে'লৱে” কোনটো বিভাগৰ অন্তৰ্ভুক্ত?
উত্তৰ: চালেম
৭. SRৰ প্ৰথম বন্দে ভাৰত এক্সপ্ৰেছ কাৰ মাজত চলাচল কৰে?
উত্তৰ: তিৰুৱনন্তপুৰম–কাসাৰগোড়
৮. SRত একমাত্ৰ ৰেক-আৰু-পিনিয়ন খণ্ড কোনটো?
উত্তৰ: মেট্টুপালয়ম–কুনুৰ
৯. “গোল্ডেন ৰক” বিভাগীয় মুখ্য কাৰ্যালয় কোনটোৰ সৈতে জড়িত?
উত্তৰ: ত্ৰিচুৰাপল্লী
১০. SRত সৰ্বোচ্চ ঢাল (১ৰ পৰা ১২) ক'ত পোৱা যায়?
উত্তৰ: NMR ৰেক খণ্ড
১১. তলৰ কোনটো SRৰ বিভাগ নহয়?
উত্তৰ: গুন্টকাল (ই SCoRৰ অধীনত)
১২. ভাৰতৰ প্ৰথম BG বিদ্যুতীকৰণ উপনগৰী সেৱা SRত কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰ: ১৯৩১ (মাদ্ৰাজ বিচ–তাম্বাৰাম)
১৩. কেৰালাৰ “চিলভাৰ লাইন” আধা-উচ্চ গতি কৰিডৰ কোনে কাৰ্যকৰী কৰিব?
উত্তৰ: K-RIDE (কেৰালা ৰে'ল আন্তঃগাঁথনি বিকাশ নিগম)
১৪. বেছিন ব্ৰিজৰ ইলেক্ট্ৰিক লোক' শেড কোনটো বিভাগৰ অধীনত পৰে?
উত্তৰ: চেন্নাই
১৫. SRৰ দীৰ্ঘতম প্লেটফৰ্ম, শোৰানুৰ (১ ০৮৬ মি), ক'ত অৱস্থিত?
উত্তৰ: পালক্কাড বিভাগ
১৬. পাম্বান দলংৰ নতুন উলম্ব-উত্তোলন স্পেনৰ নেভিগেছ্যনেল ক্লিয়াৰেঞ্চ কিমান হ'ব?
উত্তৰ: ২২ মি (বৰ্তমান ১৭ মিৰ পৰা)
১৭. কোনটো SR বিভাগই সৰ্বাধিক সংখ্যক ৰাজ্যক স্পৰ্শ কৰে?
উত্তৰ: চালেম (তামিলনাডু, কেৰালা, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ)
১৮. কোল্লামৰ MEMU কাৰশ্বেড কোনটো বিভাগৰ প্ৰশাসনিক নিয়ন্ত্ৰণৰ অধীনত?
উত্তৰ: তিৰুৱনন্তপুৰম বিভাগ
পুনৰীক্ষণ টিপ: ৫টা বিভাগ + নীলগিৰি পৰ্বত এখন খালি দক্ষিণ-ভাৰতৰ আউটলাইনত মেপ কৰক; শেড, কাৰখানা, বন্দৰ আৰু ঘাট চিহ্নিত কৰক – ৮০ % স্থান-ভিত্তিক MCQ সমাধান!
BETA
