రైల్వే సిగ్నలింగ్ వ్యవస్థలు
రైల్వే సిగ్నలింగ్ వ్యవస్థలు
అవలోకన
భారతీయ రైల్వేలు ప్రత్యేక కలర్-లైట్ సిగ్నలింగ్ వ్యవస్థను ఉపయోగిస్తుంది (ప్రధాన రైలు మార్గాల్లో సెమాఫోర్ సిగ్నల్లు లేవు), ఇది “రైల్వేలు ప్రారంభించే నియమాలు” 2021 మరియు సిగ్నల్ & టెలికమ్యూనికేషన్ (ఎస్&టి) మాన్యువల్ ద్వారా నియంత్రించబడుతుంది. కనీస హెడ్-వే నిర్వహణ, సంపూర్ణ బ్లాక్ నిర్ధారణ, ఎక్కువ సెక్షనల్ వేగాలను అనుమతించడం మరియు స్వదేశీ మరియు ప్రపంచ స్థాయి సాంకేతికతల ద్వారా ఆటోమేటిక్ ట్రైన్ ప్రొటెక్షన్ (ఎటిపి)ని సాధ్యపరచడం దీని లక్ష్యం.
ముఖ్యమైన వాస్తవాలు & సంఖ్యలు
| వాస్తవం | వివరణ |
|---|---|
| 1. మొదటి కలర్-లైట్ సిగ్నల్ | 1928 – జిఐపీఆర్ (బోరివలి-విరార్) |
| 2. ప్రస్తుత సిగ్నలింగ్ ప్రమాణం | 3-ఆస్పెక్ట్ / 4-ఆస్పెక్ట్ మల్టిపుల్-ఆస్పెక్ట్ కలర్-లైట్ (ఎంఏసీఎల్) |
| 3. క్యాబ్ సిగ్నలింగ్ సాంకేతికత | ఇటిసిఎస్ లెవెల్-2 (ఎల్డిక్యూ & డబ్ల్యూడిఎఫ్సీ) & కవాచ్ (స్వదేశీ ఎటిపి) |
| 4. సిగ్నలింగ్ క్రింద అత్యధిక వేగం | 160 కిమీ/గం (డెల్హీ-ముంబై & డెల్హీ-హౌరా ఆర్ఆర్టీఎస్) |
| 5. ఆటోమేటిక్ సిగ్నలింగ్ విభాగాలు | >5,400 ఆర్కిమీ (31.03.2024 నాటికి) |
| 6. రూట్ రిలే ఇంటర్లాకింగ్లు | >1,100 (అతిపెద్దది – లక్నో 1,280 రూట్లు) |
| 7. ప్యానెల్ ఇంటర్లాకింగ్లు | >4,900 (ఆర్ఆర్ఐ/ఇసిఐగా మార్చబడుతున్నాయి) |
| 8. ఎలక్ట్రానిక్ ఇంటర్లాకింగ్ (ఇసిఐ) | >1,050 ఆర్ఎస్ఈబీ/ఐఆర్ఎస్ఐ/డీఎంఆర్సీ కన్సోర్టియం ద్వారా సరఫరా చేయబడింది |
| 9. బ్లాక్ ప్రూవింగ్ బై ఆక్సిల్ కౌంటర్లు (బిపిఏసి) | >6,700 బ్లాక్ విభాగాలు |
| 10. ఆటోమేటిక్ ట్రైన్ ప్రొటెక్షన్ కవర్ | 3,038 ఆర్కిమీ (కవాచ్) లక్ష్యం 2030 నాటికి 100 % A & B మార్గాలు |
| 11. ట్రైన్ ప్రొటెక్షన్ వార్నింగ్ సిస్టమ్ (టిపిడబ్ల్యూఎస్) | 1,100 ఆర్కిమీ (కలకత్తా-చెన్నై & ముంబై-కల్యాణ్) |
| 12. ప్రామాణిక సిగ్నల్ దూరం | 3-ఆస్పెక్ట్ కోసం 1 కిమీ; 4-ఆస్పెక్ట్ కోసం 2 కిమీ (గరిష్ఠం) |
| 13. సిగ్నల్ వోల్టేజ్ | ఫిలమెంట్ ఎల్ఈడీల కోసం 110 V DC; ఎల్ఈడీ క్లస్టర్ల కోసం 24 V |
| 14. సిగ్నల్ సైటింగ్ దూరం | 400 మీ కనీసం (సాధారణ ట్రాక్); వంపు ప్రాంతంలో 200 మీ |
| 15. అతి పొడవైన ఆటోమేటిక్ విభాగం | 225 కిమీ – విరార్-దహాను (డబ్ల్యూఆర్) |
| 16. ఎల్ఈడీ సిగ్నల్లతో మొదటి స్టేషన్ | ముంబై సెంట్రల్ (2012) |
| 17. బ్లాక్ సెక్షన్ ఆక్యుపెన్సీ సమయం | 5 నిమిషాలు (ఎంఏసీఎల్) vs 11 నిమిషాలు (టూ-ఆస్పెక్ట్) |
| 18. ఫెయిల్-సేఫ్ సూత్రం | డీ-ఎనర్జైజ్డ్ అయినప్పుడు అన్ని రిలేలు డేంజర్ స్థితికి వస్తాయి |
| 19. ఆస్పెక్ట్ సీక్వెన్స్ ఉల్లంఘన | డేటా లాగ్గర్లో రికార్డ్ చేయబడుతుంది; 48 గం నిలుపుదల |
| 20. ఇంటర్లాకింగ్ సాఫ్ట్వేర్ ఆడిట్ | స్వతంత్ర భద్రతా అంచనాదారుడు (ఐఎస్ఎ) సెనెలెక్ ఎస్ఐఎల్-4కు ధృవీకరిస్తాడు |
ముఖ్యమైన విషయాలు
- సంపూర్ణ బ్లాక్ వ్యవస్థ – మొదటి రైలు బ్లాక్ + 150 మీ ఓవర్ల్యాప్ను క్లియర్ చేసే వరకు రెండవ రైలు ప్రవేశించదు.
- స్టాప్-సిగ్నల్: ఎరుపు (అపాయం), పసుపు (హెచ్చరిక), ఆకుపచ్చ (ముందుకు సాగండి); దూర-సిగ్నల్: పసుపు (హెచ్చరిక), ఆకుపచ్చ (ముందుకు సాగండి).
- కాలింగ్-ఆన్ సిగ్నల్ – చిన్న పసుపు, అపాయ స్థితిలో ఆపిన తర్వాత 15 కిమీ/గం వేగాన్ని అనుమతిస్తుంది.
- రిపీటర్ సిగ్నల్ – ఆఫ్సెట్ మౌంటింగ్, “R” అక్షరం ప్లేట్, ప్రధాన సిగ్నల్ యొక్క ఆస్పెక్ట్ను పునరావృతం చేస్తుంది.
- షంట్ సిగ్నల్ – రెండు తెలుపు క్షితిజ సమాంతర పట్టాలు (ముందుకు సాగండి) & రెండు ఎరుపు నిలువు పట్టాలు (ఆపండి).
- రూట్ సూచికలు – జంక్షన్ రకం (తెలుపు దీపాల వరుసలు) & స్టెన్సిల్ రకం (అల్ఫాన్యూమరిక్).
- ఆటోమేటిక్ బ్లాక్ సిగ్నలింగ్ (ఏబీఎస్) నిరంతర ట్రాక్-సర్క్యూటింగ్ లేదా ఆక్సిల్-కౌంటర్లు + ట్రాక్ ఖాళీ గుర్తింపు అవసరం.
- కేంద్రీకృత ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ (సిటిసి) 3,800 ఆర్కిమీలపై డివిజనల్ కంట్రోల్ ఆఫీస్ నుండి రిమోట్ సిగ్నలింగ్ను అనుమతిస్తుంది.
- డేటా లాగ్గర్ – 64 పారామితులను రికార్డ్ చేస్తుంది; ఆర్ఆర్ఐ/ఇసిఐ స్టేషన్లకు తప్పనిసరి.
- సిగ్నల్ ఓవర్ల్యాప్ – 100 కిమీ/గం కోసం 120 మీ; 130 కిమీ/గం కోసం 180 మీ; 160 కిమీ/గం కోసం 360 మీ.
- ఇంజనీరింగ్ అలవెన్స్ సమయం – బ్లాక్ పని సమయంలో సింగిల్-లైన్ కోసం 2 నిమిషాలు & డబుల్-లైన్ కోసం 1 నిమిషం.
- కవాచ్ 825 MHz టిడిడి రేడియోపై పనిచేస్తుంది; 160 కిమీ/గం వద్ద 4 కిమీ హెడ్-వేని మద్దతు ఇస్తుంది.
- ఎల్ఈడీ సిగ్నల్ యూనిట్ <20 W డ్రా చేస్తుంది; జీవితకాలం 1,00,000 గం; స్పష్టమైన వాతావరణంలో 1 కిమీ దృశ్యత.
- సిగ్నల్ పాస్డ్ అట్ డేంజర్ (ఎస్పిఏడి) – అధికారం లేకుండా స్టాప్ సిగ్నల్ కంటే 2 మీటర్లకు పైగా రైలు యొక్క ఏ భాగమైనా.
- సిగ్నలింగ్ కోసం రైల్వే బోర్డ్ కోడ్ – “ఐఆర్ఎస్ఈఎం” (ఇండియన్ రైల్వే సిగ్నల్ ఇంజనీరింగ్ మాన్యువల్) 2021 ఎడిషన్.
పరీక్షల్లో తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
- 3-ఆస్పెక్ట్ మరియు 4-ఆస్పెక్ట్ సిగ్నలింగ్ మధ్య తేడా & లైన్ సామర్థ్యంపై ప్రభావం.
- బ్లాక్ ప్రూవింగ్లో ఆక్సిల్-కౌంటర్ vs ట్రాక్-సర్క్యూట్ యొక్క విధులు.
- రూట్ రిలే ఇంటర్లాకింగ్ vs ఎలక్ట్రానిక్ ఇంటర్లాకింగ్ యొక్క పని సూత్రం.
- కవాచ్ వివరణలు: ఫ్రీక్వెన్సీ, వేగ మద్దతు, సాధించిన హెడ్-వే.
- జీఆర్ 3.48 ప్రకారం ఆటోమేటిక్ సిగ్నలింగ్ పరిస్థితులు & ప్రత్యేక సూచనలు.
ప్రాక్టీస్ బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు
ప్రశ్న:01 ఏ సిగ్నలింగ్ ఆస్పెక్ట్ డ్రైవర్ను 160 కిమీ/గం వేగంతో బ్లాక్లోకి ప్రవేశించడానికి అనుమతిస్తుంది?
ఎ) పసుపు “160” స్పీడ్ ఇండికేటర్ బోర్డుతో (3-ఆస్పెక్ట్)
బి) డబుల్ పసుపు “160” స్పీడ్ ఇండికేటర్ బోర్డుతో (4-ఆస్పెక్ట్)
సి) ఆకుపచ్చ “160” స్పీడ్ ఇండికేటర్ బోర్డుతో (4-ఆస్పెక్ట్)
డి) ఫ్లాషింగ్ గ్రీన్ “160” స్పీడ్ ఇండికేటర్ బోర్డుతో (4-ఆస్పెక్ట్)
Show Answer
సరైన సమాధానం: సి
వివరణ: 4-ఆస్పెక్ట్ సిగ్నలింగ్లో, “160” స్పీడ్ ఇండికేటర్ బోర్డుతో కూడిన ఆకుపచ్చ ఆస్పెక్ట్ డ్రైవర్కు బ్లాక్లోకి గరిష్ఠ అనుమతించబడిన వేగం 160 కిమీ/గంతో ప్రవేశించడానికి అధికారం ఇస్తుంది.
ప్రశ్న:02 130 కిమీ/గం కోసం స్టాప్ సిగ్నల్ దాటి అందించే కనీస ఓవర్ల్యాప్ పొడవు –
ఎ) 120 మీ
బి) 150 మీ
సి) 180 మీ
డి) 200 మీ
Show Answer
సరైన సమాధానం: సి
వివరణ: భారతీయ రైల్వే ప్రమాణాల ప్రకారం, 130 కిమీ/గం గరిష్ఠ వేగం కోసం స్టాప్ సిగ్నల్ దాటి కనీస ఓవర్ల్యాప్ పొడవు 180 మీ.
ప్రశ్న:03 కవాచ్ ఎటిపి ఏ రేడియో బ్యాండ్ను ఉపయోగిస్తుంది?
ఎ) 700 MHz ఎఫ్డిడి
బి) 825 MHz టిడిడి
సి) 900 MHz ఎఫ్డిడి
డి) 1.8 GHz టిడిడి
Show Answer
సరైన సమాధానం: బి
వివరణ: కవాచ్ ఎటిపి దాని రైలు రక్షణ కమ్యూనికేషన్ల కోసం 825 MHz టిడిడి (టైమ్ డివిజన్ డ్యూప్లెక్స్) రేడియో బ్యాండ్పై పనిచేస్తుంది.
ప్రశ్న:04 భారతీయ రైల్వేలపై మొదటి కలర్-లైట్ సిగ్నల్ ఏ సంవత్సరంలో కమిషన్ చేయబడింది?
ఎ) 1925 (జిఐపీఆర్)
బి) 1928 (జిఐపీఆర్)
సి) 1930 (జిఐపీఆర్)
డి) 1932 (జిఐపీఆర్)
Show Answer
సరైన సమాధానం: బి
వివరణ: భారతీయ రైల్వేలపై మొదటి కలర్-లైట్ సిగ్నల్ 1928లో గ్రేట్ ఇండియన్ పెనిన్సులా రైల్వే (జిఐపీఆర్)పై సేవలోకి తీసుకువచ్చబడింది.
ప్రశ్న:05 రిపీటర్ సిగ్నల్పై మౌంట్ చేయబడిన లెటర్ ప్లేట్ ఏ అక్షరాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది?
ఎ) P
బి) R
సి) S
డి) L
Show Answer
సరైన సమాధానం: బి
వివరణ: భారతీయ రైల్వే సిగ్నలింగ్ కోడ్ ప్రకారం, రిపీటర్ సిగ్నల్ దాని ప్లేట్పై చిత్రించబడిన “R” అక్షరం ద్వారా గుర్తించబడుతుంది.
ప్రశ్న:06 కింది వాటిలో ఏది స్టాప్ సిగ్నల్ కాదు?
ఎ) హోమ్ సిగ్నల్
బి) స్టార్టర్ సిగ్నల్
సి) అడ్వాన్స్డ్ స్టార్టర్ సిగ్నల్
డి) దూర సిగ్నల్
Show Answer
సరైన సమాధానం: డి
వివరణ: ఒక దూర సిగ్నల్ ముందస్తు హెచ్చరిక మాత్రమే ఇస్తుంది మరియు డ్రైవర్ దానిపై ఆపాలని అవసరం లేదు; అందువల్ల ఇది స్టాప్ సిగ్నల్ కాదు.
ప్రశ్న:07 4-ఆస్పెక్ట్ మల్టిపుల్ ఆస్పెక్ట్ కలర్ లైట్ (ఎంఏసీఎల్) సిగ్నలింగ్ క్రింద రెండు వరుస స్టాప్ సిగ్నల్ల మధ్య గరిష్ఠంగా అనుమతించబడే దూరం
ఎ) 1 కిమీ
బి) 1.5 కిమీ
సి) 2 కిమీ
డి) 2.5 కిమీ
Show Answer
సరైన సమాధానం: సి
వివరణ: భారతీయ రైల్వే సిగ్నలింగ్ నియమాల ప్రకారం, 4-ఆస్పెక్ట్ ఎంఏసీఎల్ ప్రాంతంలో రెండు స్టాప్ సిగ్నల్ల మధ్య అనుమతించబడే గరిష్ఠ దూరం సరైన బ్రేకింగ్ దూరం మరియు సిగ్నల్ దృశ్యతను నిర్ధారించడానికి 2 కిలోమీటర్లు.
ప్రశ్న:08 బిపిఏసి అంటే –
ఎ) బ్లాక్ ప్రూవింగ్ బై ఆక్సిల్ కౌంటర్స్
బి) బ్రేక్ పవర్ అసెస్మెంట్ కంట్రోల్
సి) బోగీ పెర్ఫార్మెన్స్ అనాలిసిస్ సర్క్యూట్
డి) బఫర్ ప్రెషర్ అడజస్ట్మెంట్ కంపోనెంట్
Show Answer
సరైన సమాధానం: ఎ
వివరణ: బిపిఏసి అనేది బ్లాక్ ప్రూవింగ్ బై ఆక్సిల్ కౌంటర్స్ యొక్క సంక్షిప్త రూపం, ఆక్సిల్-కౌంటింగ్ సాంకేతికత ద్వారా ట్రాక్ విభాగం ఆక్యుపెన్సీని ధృవీకరించడానికి రైల్వేలలో ఉపయోగించే వ్యవస్థ.
ప్రశ్న:09 ఏ భారతీయ ఇంటర్లాకింగ్ స్థాపన అత్యధిక సంఖ్యలో రూట్లను నిర్వహిస్తుంది?
ఎ) ముంబై సిఎస్టి
బి) లక్నో
సి) హౌరా
డి) న్యూఢిల్లీ
Show Answer
సరైన సమాధానం: బి
వివరణ: లక్నో ఇంటర్లాకింగ్ ప్రస్తుతం 1,280 రూట్లను నియంత్రిస్తుంది, ఇది భారతదేశంలో అత్యధిక గణన.
ప్రశ్న:10 ఒక రైలు అధికారం లేకుండా అపాయ సిగ్నల్ను 2 మీటర్లకు పైగా దాటితే, దానిని ఏమని పిలుస్తారు?
ఎ) ఓవర్-రన్
బి) ఎస్పిఏడి
సి) సిగ్నల్ బ్రీచ్
డి) రెడ్-జోన్ ఉల్లంఘన
Show Answer
సరైన సమాధానం: బి
వివరణ: ఒక రైలు అధికారం లేకుండా అపాయ (ఎరుపు) సిగ్నల్ను 2 మీటర్లకు పైగా దాటినప్పుడు, ఆ సంఘటన ఎస్పిఏడి—సిగ్నల్ పాస్డ్ అట్ డేంజర్గా వర్గీకరించబడుతుంది.
BETA
