ਮਾਪ ਫਾਰਮੂਲੇ

⚡ ਮਾਪਦੰਡ ਫਾਰਮੂਲੇ – 2 ਮਿੰਟ ਦਾ ਸੰਸ਼ੋਧਨ

🔢 2-ਡੀ ਆਕਾਰ (ਪਰਿਮਾਪ P, ਖੇਤਰਫਲ A)
ਆਕਾਰ P / A ਮੁੱਖ ਫਾਰਮੂਲਾ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੂਤਰ
ਵਰਗ (ਭੁਜਾ a) P = 4a, A = a² “4 ਕੰਧਾਂ, 1 ਫਰਸ਼”
ਆਇਤ (l,b) P = 2(l+b), A = lb “2 ਲੰਬੇ, 2 ਛੋਟੇ”
ਤਿਕੋਣ (a,b,c) P = a+b+c, A = ½×b×h “ਅਧਾ ਆਧਾਰ ਗੁਣਾ ਉਚਾਈ – ਹਮੇਸ਼ਾ ਠੀਕ”
ਸਮਭੁਜ ਤਿਕੋਣ (ਭੁਜਾ a) A = (√3/4)a² “ਰੂਟ-3 ਚੌਥਾਈ”
ਗੋਲਾ (r) C = 2πr, A = πr² “ਟੂ ਪਾਈ ਆਰ, ਪਾਈ ਆਰ ਸਕੇਅਰਡ”
ਅਧ-ਗੋਲਾ C = πr+2r, A = ½πr² “ਅਧਾ ਪਾਈ + ਵਿਆਸ”
🔩 3-ਡੀ ਠੋਸ (ਘਣਤਾ V, ਸਤਹ ਖੇਤਰ S, ਪਾਸਵਾਂ L)
ਠੋਸ V ਕੁੱਲ S ਪਾਸਵਾਂ L ਟ੍ਰਿਕ
ਘਣਾਭ (l,b,h) lbh 2(lb+bh+hl) 2h(l+b) “L-B-H, ਗਿਫਟ ਪੇਪਰ ਲਪੇਟੋ”
ਘਣ (a) 6a² 4a² “6 ਚਿਹਰੇ, 4 ਕੰਧਾਂ”
ਸਿਲੰਡਰ (r,h) πr²h 2πr(r+h) 2πrh “πr²h – ਕੇਕ ਟਿਨ”
ਕੋਨ (r,h) (1/3)πr²h πr(r+l) πrl “ਸਿਲੰਡਰ ਦਾ 1/3, l=√(r²+h²)”
ਗੋਲਾ (r) (4/3)πr³ 4πr² “4/3 ਅਤੇ 4 – ਦੋਵੇਂ 4”
ਅਧ-ਗੋਲਾ (2/3)πr³ 3πr² 2πr² “ਅਧਾ ਗੋਲਾ 3π ਰੱਖਦਾ ਹੈ”
🧠 ਸੁਪਰ-ਮਨਮੋਨਿਕ
  • CSA cone: “πrl = pi-rol” (ਰੋਲ ਵਾਂਗ)
  • Diagonal cuboid: √(l²+b²+h²) → “LBH—Long Big Height”
  • Frustum: V = (πh/3)(R²+Rr+r²) → “h by 3, R-R-r”
📏 ਤੁਰੰਤ ਤੁਲਨਾ ਸਾਰਣੀ (ਘਣ vs ਘਣਾਭ)
ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਘਣ (a) ਘਣਾਭ (l,b,h)
V lbh
S 6a² 2(lb+bh+hl)
Diagonal a√3 √(l²+b²+h²)

🚀 10 ਤੇਜ਼-ਅੱਗ MCQs

  1. 14 ਸੈ.ਮੀ. ਵਿਆਸ ਵਾਲੇ ਅਰਧ-ਵਰਤ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ
    a) 154 cm² b) 77 cm² c) 308 cm² d) 49 cm²

  2. 3 ਸੈ.ਮੀ. ਤ੍ਰਿਜਿਆ ਵਾਲੇ ਗੋਲੇ ਦਾ ਆਇਤਨ (π=22/7) ਲਗਭਗ ਹੈ
    a) 113 cm³ b) 108 cm³ c) 123 cm³ d) 131 cm³

  3. 5 ਸੈ.ਮੀ. ਭੁਜਾ ਵਾਲੇ ਘਣ ਦਾ ਪਾਸਾ ਸਤਹ ਖੇਤਰਫਲ
    a) 125 cm² b) 150 cm² c) 100 cm² d) 75 cm²

  4. ਇੱਕ ਸਿਲੰਡਰ ਦਾ r=7 cm, h=10 cm ਹੈ। ਇਸਦਾ CSA ਹੈ
    a) 220 cm² b) 440 cm² c) 1540 cm² d) 3080 cm²

  5. 3×4×12 ਸੈ.ਮੀ. ਵਾਲੇ ਘਣਾਭ ਦਾ ਕਰਨ
    a) 12 cm b) 13 cm c) 14 cm d) 15 cm

  6. 8 ਸੈ.ਮੀ. ਭੁਜਾ ਵਾਲੇ ਸਮਭੁਜ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ
    a) 16√3 cm² b) 32√3 cm² c) 64√3 cm² d) 24 cm²

  7. ਇੱਕ ਕੋਨ ਦਾ ਆਇਤਨ 100π cm³ ਹੈ ਅਤੇ r=5 cm; ਇਸਦੀ ਉਚਾਈ ਹੈ
    a) 12 cm b) 10 cm c) 15 cm d) 20 cm

  8. 7 ਸੈ.ਮੀ. ਤ੍ਰਿਜਿਆ ਵਾਲੇ ਅਰਧਗੋਲੇ ਦਾ ਕੁੱਲ ਸਤਹ ਖੇਤਰਫਲ
    a) 308 cm² b) 462 cm² c) 616 cm² d) 154 cm²

  9. 7 ਸੈ.ਮੀ. ਤ੍ਰਿਜਿਆ ਅਤੇ 90° ਕੋਣ ਵਾਲੇ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਪਰਿਮਾਪ
    a) 25 cm b) 11 cm c) 22 cm d) 14 cm

  10. ਜੇ ਵਰਗ ਦਾ ਕਰਨ 10√2 cm ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ
    a) 100 cm² b) 50 cm² c) 200 cm² d) 150 cm²

ਜਵਾਬ 1-b, 2-a, 3-c, 4-b, 5-b, 6-a, 7-a, 8-b, 9-a, 10-a