ସମୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଷ୍ଟର - ଶୀଘ୍ର ସଂଶୋଧନ
ସମୟ କାମ ମାଷ୍ଟର - ଦ୍ରୁତ ସଂଶୋଧନ
ଏକ ବାକ୍ୟରେ
- କାମ ହେଲା = 1 / ନିଆଯାଇଥିବା ସମୟ (ପ୍ରତିଦିନ ହାର)।
- ଯଦି A କାମଟି 8 ଦିନରେ କରେ, ଦୈନିକ କାମ = 1/8।
- ମିଳିତ 1-ଦିନ କାମ = ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର 1-ଦିନ କାମର ଯୋଗଫଳ।
- ସମୁଦାୟ ସମୟ = 1 / (ମିଳିତ 1-ଦିନ କାମ)।
- ଦକ୍ଷତା ∝ 1 / ସମୟ; ଅଧିକ ଦକ୍ଷତା → କମ୍ ସମୟ।
- M₁D₁T₁W₁ = M₂D₂T₂W₂ (ଲୋକ-ଦିନ-ସମୟ-କାମ)।
- ଯଦି A ଦୁଇଗୁଣି ଦକ୍ଷ, A ବିନ୍ଧୁତ B ଠାରେ ଅଧା ସମୟ ନିଏ।
- ଚେନ୍ ନିୟମ: କର୍ମଚାରୀ, ଘଣ୍ଟା, ଦିନ ଓ ଆଉଟପୁଟକୁ ଲିଙ୍କ କର।
- ବାକି କାମ = 1 – ସମାପ୍ତ କାମ।
- ପାଇପ୍: ଭରଣ ହାର ଧନାତ୍ମକ, ଖାଲି ହାର ଋଣାତ୍ମକ।
- ବିକଳ୍ପ ଦିନ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର ଦିନ-କାମକୁ କ୍ରମାନ୍ବୟରେ ଯୋଗ କର।
- LCM ପଦ୍ଧତି: ସମୁଦାୟ କାମ = ସମସ୍ତ ସମୟର LCM ବୋଲି ଧର।
- କାମ ∝ (କର୍ମଚାରୀ × ଦିନ × ଘଣ୍ଟା)।
- କାମର ଅଂଶ = (କାମ କରାଯାଇଥିବା ଦିନ) / (ଆବଶ୍ୟକ ସମୁଦାୟ ଦିନ)।
- ଯଦି A ଓ B ମିଶି 6 ଘଣ୍ଟାରେ ସମାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଓ A ଏକାକୀ 10 ଘଣ୍ଟାରେ, ତେବେ B 15 ଘଣ୍ଟାରେ।
- ବ୍ରେକ୍: କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଦିନ ଗଣନା ପୂର୍ବରୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଦିନ ବାହାର କର।
- ଦୁଇଗୁଣି କର୍ମବଳ ଦିନକୁ ଅଧା କରେ (ସମାନ ଘଣ୍ଟା)।
- 1 / (A+B+C) = 1/A + 1/B + 1/C।
- ଦକ୍ଷତା % = (ଆଦି ସମୟ – ନୂଆ ସମୟ) / ଆଦି ସମୟ × 100।
- ସର୍ବଦା ଯାଞ୍ଚ କର “କାମ” ଏକକ 1 (ସମୁଦାୟ କାମ) କୁ ବାଦ ଦିଏ କି ନାହିଁ।
ସୂତ୍ର/ନିୟମ
| ସୂତ୍ର |
ବ୍ୟବହାର |
| 1-ଦିନ କାମ = 1 / T |
ଦିଆଯାଇଥିବା ଦିନକୁ ଦୈନିକ ହାରରେ ରୂପାନ୍ତର କରିବା |
| ଏକାଠି ସମୟ = 1 / (1/T₁ + 1/T₂ + …) |
ମିଶି କାମ ସମାପ୍ତ କରିବା ସମୟ |
| M₁D₁H₁/W₁ = M₂D₂H₂/W₂ |
ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ କର୍ମଚାରୀ/ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ଚେନ୍-ନିୟମ |
| ବାକି କାମ = 1 – (ଦିନ×ଦୈନିକ ହାର) |
ଆଂଶିକ କାମ ପରେ |
| ଦକ୍ଷତା ଅନୁପାତ = Time₂ / Time₁ |
ଦୁଇ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ତୁଳନା କରିବା |
| କାମ = k × (ଲୋକ × ଦିନ × ଘଣ୍ଟା) |
ଧ୍ରୁବକ k କାମର ଆକାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ |
| ପ୍ରତିଦିନ କାମ = Σ (ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦିନ ହାର) |
ଦିନ-ଅନୁଯାୟୀ ଯୋଗ |
| ନେଟ୍ ପାଇପ୍ ହାର = Σ ଭରଣ – Σ ଖାଲି |
ଟଙ୍କା ଭିତରେ/ବାହାରେ ସମସ୍ୟା |
| LCM ସମୁଦାୟ କାମ = LCM(T₁,T₂,…) |
ଭଗ୍ନାଂଶ ଏଡାଇବା |
| % ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି = (T_old – T_new)/T_old × 100 |
ଦ୍ରୁତ % ପରିବର୍ତ୍ତନ |
ସ୍ମରଣ କৌଶଳ
- “ଏକ-ଉପରେ-T” – ଦୈନିକ କାମ ସର୍ବଦା 1/T (ଭାବନ୍ତୁ “ଉପରେ” ଭଗ୍ନାଂଶ ପାନକେକ୍ ଉଲଟାଇବା ପରି)।
- “ଲୋକ-ଦିନ-ହାତ” – ଅନେକ ହାତ ଇଟା ହସ୍ତାନ୍ତର କରୁଛନ୍ତି ଭାବନ୍ତୁ → M-D-H-W ଧ୍ରୁବ।
- “ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ଯୋଗ, ଶତ୍ରୁ ପାଇଁ ବିୟୋଗ” – ସହାୟକ ପାଇପ୍ ପାଇଁ ଯୋଗ ଚିହ୍ନ, ଲିକ୍ ହେଉଥିବା ପାଇପ୍ ପାଇଁ ବିୟୋଗ।
- “LCM = ଲଡ୍ଡୁ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତ” – ମିଠା ସମୁଦାୟ କାମ ଯାହାକୁ ସମସ୍ତେ ସହଜରେ ଭାଗ କରିପାରିବେ।
- “A+B = ଦ୍ରୁତ ଲେନ୍” – ମିଳିତ ହାର ସର୍ବଦା ବଡ଼; ହରଣ (ସମୟ) ତେଣୁ କମ।
ସାଧାରଣ ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ
| ତ୍ରୁଟି |
ଠିକ୍ |
| ସିଧାସଳଖ ସମୟ ଯୋଗ କରିବା (3 ଦିନ + 6 ଦିନ = 9 ଦିନ) |
ହାର ଯୋଗ କରନ୍ତୁ: 1/3 + 1/6 = 1/2 → 2 ଦିନ |
| ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିବା |
ସୂତ୍ରରେ ପ୍ରତିସ୍ଥାପନ ପୂର୍ବରୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଅବଧି ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ |
| ଆଉଟଲେଟ୍ ପାଇପ୍ ପାଇଁ ଭୁଲ୍ ଚିହ୍ନ ବ୍ୟବହାର କରିବା |
ଖାଲି କରିବାର ହାର ନେଟ୍ ହାରରେ ଋଣାତ୍ମକ ହୁଏ |
| ଶେଷ ଯୋଗଫଳକୁ ଉଲ୍ଟାଇବାକୁ ଭୁଲିବା |
ଦିନକୁ କାମ ଯୋଗ କରିବା ପରେ, ମନେରଖନ୍ତୁ 1/(ଯୋଗଫଳ) ସମୁଦାୟ ଦିନ ଦେଇଥାଏ |
| ଘଣ୍ଟା ଓ ଦିନକୁ ରୂପାନ୍ତର ନ କରି ମିଶ୍ରିତ କରିବା |
ପ୍ରଥମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଏକକରେ ରୂପାନ୍ତର କରନ୍ତୁ |
5 ଟି ଦ୍ରୁତ MCQ
ପ୍ରଶ୍ନ 1: A ଏକ କାମ 10 ଦିନରେ କରେ, B 15 ଦିନରେ। ଏକାସାଙ୍ଗେ ସେମାନେ କେତେ ଦିନରେ ଶେଷ କରିବେ?
> **ଉତ୍ତର:** 6 ଦିନ
ପ୍ରଶ୍ନ 2: 8 ଜଣ ପୁରୁଷ 12 ଦିନରେ ଶେଷ କରନ୍ତି। 6 ଜଣ ପୁରୁଷ ପାଇଁ କେତେ ଦିନ ଲାଗିବ?
> **ଉତ୍ତର:** 16 ଦିନ
ପ୍ରଶ୍ନ 3: ପାଇପ୍ A 4 ଘଣ୍ଟାରେ ଭରେ, B 6 ଘଣ୍ଟାରେ ଖାଲି କରେ। ଉଭୟ ଖୋଲିଥିଲେ ନେଟ୍ ଭରିବା ସମୟ କେତେ?
> **ଉତ୍ତର:** 12 ଘଣ୍ଟା
ପ୍ରଶ୍ନ 4: A, B ଠାରୁ 50 % ଅଧିକ ଦକ୍ଷ। ଯଦି B 18 ଦିନ ନିଏ, A ନିଏ?
> **ଉତ୍ତର:** 12 ଦିନ
ପ୍ରଶ୍ନ 5: 10 ଜଣ ଶ୍ରମିକ 7 ଦିନରେ କାମ ଶେଷ କରନ୍ତି। ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଧା କାମ 5 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ କେତେ ଦିନ ଲାଗିବ?
> **ଉତ୍ତର:** 7 ଦିନ