वाचण्यापूर्वी

अनेकदा, एक छोटीशी किंवा जळण झालेली जागा बरी करण्यासाठी डॉक्टरकडे धाव घेण्याऐवजी, आपण घरात उपलब्ध असलेल्या गोष्टी वापरून त्वरित आणि प्रभावी उपचार शोधतो. तुम्ही काही अशा ‘घरगुती उपायां’ बद्दल विचार करू शकता का?

गुडघ्यावरची एक खरचट?
हातावरची एक जळण?
मधमाशीचा चावा?

या कथेत, जोडीच्या वडिलांना रॅटलस्नेकने चावला आहे. तो त्वरित एक हरीण मारतो आणि त्याचे हृदय आणि यकृत वापरून एक प्रलेप बनवतो. जोडी विचार करतो की आईशिवाय राहिलेल्या लहान हरणाचे काय होईल.

I

जोडीने आपले विचार पुन्हा हरणाकडे वळवले. तो ते विचार मनातून काढू शकत नव्हता. त्याने स्वप्नात ते आपल्या मिठीत घेतले होते. तो टेबलावरून सरकला आणि त्याच्या वडिलांच्या बेडजवळ गेला. पेनी विश्रांती घेत होते. त्याचे डोळे उघडे आणि स्पष्ट होते, पण बाहुल्या अजूनही गडद आणि रुंद झालेल्या होत्या.

drift back to: परत जाणे

dilated: रुंद झालेले

जोडी म्हणाला, “बाबा, तुम्हाला कसे वाटत आहे?”

“बरंच चांगलं, मुला. मृत्यू देवता इतरत्र चोरी करायला गेला आहे. पण किती जवळचा प्रसंग होता ना!”

a close shave: अगदी जवळून सुटणे

“मला मान्य आहे.”

पेनी म्हणाले, “मला तुझ्यावर अभिमान वाटतो, मुला, तू किती शांत राहिलास आणि आवश्यक ते केलेस.”

kept your head: कठीण परिस्थितीत शांत राहणे

“बाबा-”

“होय, मुला.”

“बाबा, तुम्हाला ते हरीण आणि हरण आठवतं का?"

मी ते कधीच विसरू शकत नाही. त्या गरीब हरणीने मला वाचवले, हे नक्की.

“बाबा, हरण अजूनही तिथेच असू शकते. त्याला भूक लागली असेल आणि खूप घाबरलेले असेल.”

“मला असंच वाटतं.”

“बाबा, मी आता मोठा मुलगा झालो आहे आणि मला दूध पिण्याची गरज नाही. मी जाऊन बघू का की ते हरण सापडते का?”

“आणि इकडे आण?”

“आणि ते वाढवू.”

पेनी शांत पडले, कमालमजल्याकडे टक लावून.

“मुला, तू मला अडवून ठेवलेस.”

hammed in: (इथे) अशा परिस्थितीत अडकणे जिथे ‘नाही’ म्हणता येत नाही

“बाबा, ते वाढवायला फारशी मेहनत लागणार नाही. ते लवकरच पाने आणि बदाम खाऊ लागेल.”

acorns: लहान, कठीण कवच असलेले काजू

“तू तुझ्या वयाच्या मुलांपेक्षा हुशार आहेस.”

“आपण त्याची आई घेतली, आणि त्याचा काही दोष नव्हता.”

“नक्कीच, त्याला उपासमारीत सोडणे कृतघ्नतेसारखे वाटते. मुला, मी तुला ‘नाही’ म्हणू शकत नाही. मला कधीच वाटले नव्हते की मी दुसरा दिवस पाहणार आहे.”

“मी मिल-व्हीलबरोबर परत जाऊन बघू शकतो का की ते सापडते का?”

“तुझ्या आईला सांग की मी म्हणालो तू जाऊ शकतोस.”

तो टेबलाजवळ परत सरकला आणि बसला. त्याची आई प्रत्येकासाठी कॉफी ओतत होती.

sidled back: लक्ष न देता शांतपणे परत चालणे

तो म्हणाला, “आई, बाबा म्हणतात मी हरण आणू शकतो.” तिने कॉफीचा भांडा हवेतच थांबवला.

“कोणते हरण?”

आपण मारलेल्या हरणीचे हरण. आपण हरणीचे यकृत वापरून विष उतरवले आणि बाबांना वाचवले.

तिने धाप टाकली.

“अरे, दयाळू होऊन-”

“बाबा म्हणतात, त्याला उपासमारीत सोडणे कृतघ्न होईल.”

डॉक विल्सन म्हणाले, “बरोबर आहे, मॅडम. जगात काहीही अगदी मोफत मिळत नाही. मुलगा बरोबर आहे आणि त्याचे वडील बरोबर आहेत.”

मिल-व्हील म्हणाला, “तो माझ्याबरोबर परत येऊ शकतो. मी त्याला ते शोधायला मदत करेन.”

तिने नाइलाजाने भांडे खाली ठेवले.

“बरं, जर तुम्ही त्याला तुमचे दूध देणार-आमच्याकडे त्याला खायला दुसरे काही नाही.”

मिल-व्हील म्हणाला, “चल, मुला. आपण निघायला हवं.”

माँ बॅक्स्टरने चिंतेने विचारले, “तू फार वेळ गेला नाहीस ना?”

जोडी म्हणाला, “मी नक्कीच जेवणापूर्वी परत येईन.”

मिल-व्हीलने आपला घोडा चढवला आणि जोडीला मागे खेचले.

त्याने मिल-व्हीलला म्हटले, “तुम्हाला वाटते हरण अजूनही तिथे आहे का? तुम्ही मला ते शोधायला मदत कराल का?”

“जर ते जिवंत असेल तर आपण ते शोधू. तुला कसे कळले की ते नर आहे?”

“ठिपके सरळ रेषेत होते. मादी हरणावर, बाबा म्हणतात ठिपके इकडे तिकडे असतात…”

every which way: वेगवेगळ्या दिशांना

आकलन तपासणी

१. जोडीच्या वडिलांचे काय झाले होते?

२. हरणीने पेनीचा प्राण कसा वाचवला?

३. जोडी हरण घरी आणू का इच्छितो?

४. हरण नर आहे हे जोडीला कसे कळते?

II

जोडीने स्वतःला हरणाच्या विचारांना समर्पित केले. त्यांनी सोडलेले माळं ओलांडले.

तो म्हणाला, “उत्तरेकडे वळ, मिल-व्हील. इथेच बाबांना सापाने चावला आणि हरणी मारली आणि मी हरण पाहिले.”

अचानक जोडीला मिल-व्हील त्याच्याबरोबर असावेसे वाटेना. जर हरण मेले असेल किंवा सापडले नाही, तर त्याचे निराशेचे दर्शन कोणालाही होऊ द्यायचे नव्हते. आणि जर हरण तिथे असेल, तर भेट इतकी सुंदर आणि इतकी गुप्त असेल की तो ती इतरांसोबत वाटून घेऊ शकणार नव्हता.

तो म्हणाला, “आता फार दूर नाही, पण झुडपे घोड्यासाठी खूप घनदाट आहेत. मी पायी जाऊ शकतो.”

“पण मला तुला एकटा सोडून जायची भीती वाटते, मुला. समजा तू हरवलास किंवा तुलाही सापाने चावलं?”

“मी काळजी घेईन. जर ते भटकले असेल तर ते शोधायला मला बराच वेळ लागू शकतो. मला इथेच सोडून द्या.”

“ठीक आहे, पण आता सावधगिरी बाळग. तुला इथे उत्तर आणि पूर्व कोणतीकडे आहेत ते माहिती आहे का?”

“तेथे, आणि तेथे. तो उंच झुरण दिशा दाखवणारा खूणगाडा आहे.”

makes a bearing: कंपास म्हणून काम करते आणि दिशा ठरवण्यास मदत करते

“तर मग.”

“तर मग, मिल-व्हील. मी आभारी आहे.”

त्याने खुरांचा आवाज संपेपर्यंत वाट पाहिली, नंतर उजवीकडे वळला. झुडपे शांत होती. केवळ त्याच्याच काट्यांचा चुरचुराट शांततेत ऐकू येत होता. त्याला क्षणभर शंका आली की त्याने दिशा चुकतली का.

मग त्याच्या समोर एक गिधाड उडून हवेत निघून गेले. तो झुरणाखालील माळ्यावर आला. हरणीच्या शवाभोवती गिधाडांचा वर्तुळाकार होता. त्यांनी आपल्या लांब, दुबळ्या मानेवर डोके फिरवले आणि त्याच्यावर हिसकारा दिला. त्याने त्यांच्यावर एक फांदी फेकली आणि ते जवळच्या झाडावर उडून गेले. वाळूवर मोठ्या बिबट्याच्या पावलांचे ठसे होते पण मोठ्या बिबट्या ताजे शिकार मारतात, आणि त्यांनी हरणी मृतप्राणी खाणाऱ्या पक्ष्यांसाठी सोडली होती.

buzzard: गिधाडासारखा मोठा पक्षी जो मृत प्राण्यांचे मांस खातो

adjacent: जवळचे

त्याने जिथे हरण पाहिले होते त्या जागेला गवत वेगळे केले. फक्त कालचीच गोष्ट आहे हे शक्य वाटेना. हरण तिथे नव्हते. त्याने माळ्याभोवती फेरी मारली. कोणताही आवाज नव्हता, कोणतीही खूण नव्हती. गिधाडांनी आपली पंखे आवाज करून, आपल्या कामाकडे परत येण्यासाठी धीर धरला नव्हता. तो त्या जागी परत आला जिथून हरण बाहेर आले होते आणि चौपायांवर बसून, वाळूवर लहान खुरांचे ठसे शोधू लागला. रात्रीच्या पावसाने बिबट्या आणि गिधाडांची वगळता सर्व ठसे धुवून टाकले होते.

parted: वेगळे केले किंवा बाजूला सारले

आकलन तपासणी

१. जोडीला मिल-व्हील त्याच्याबरोबर नको होते याची दोन कारणे होती. ती काय होती?

२. मिल-व्हीलला जोडीला एकटा सोडायची भीती का वाटत होती?

III

त्याच्या अगदी समोरची हालचाल त्याला इतकी भीती दाखवली की तो मागे कोसळला. हरणाने त्याच्याकडे तोंड वर केले. त्याने आश्चर्याने डोके फिरवले आणि त्याच्या द्रव डोळ्यांच्या नजरेने त्याला थरथर कापवले. ते थरथरत होते. त्याने उठण्याचा किंवा पळण्याचा प्रयत्न केला नाही. जोडी स्वतः हलवण्यावर विश्वास ठेवू शकत नव्हता.

quivering: थोडेसे थरथरणे

delirious: (इथे) गोंधळलेले किंवा दिशाभूल

तो कुजबुजला, “मी आहे."

हरणाने त्याचा वास घेण्यासाठी नाक वर केले. त्याने एक हात पुढे केला आणि तो मऊ मानेवर ठेवला. स्पर्शाने त्याला गोंधळलेसा केला. तो चौपायांवर पुढे सरकला जोपर्यंत तो त्याच्या जवळ नाही. त्याने आपले हात त्याच्या शरीराभोवती घातले. त्यावर एक हलका आकुंचन झाला पण ते हलले नाही.

convulsion: अनियंत्रित स्नायू आकुंचन

त्याने त्याच्या बाजूंना अशा कोमलपणे हात फिरवला जणू काही हरण चिनी मातीचे बनवलेले असेल आणि तो ते तोडू शकेल. त्याची त्वचा खूप मऊ होती. ती चिक्कण आणि स्वच्छ होती आणि त्याला गवताचा गोड वास येत होता. तो हळूहळू उठला आणि हरण जमिनीवरून उचलले. त्याचे पाय निस्तेजपणे लोंबत होते. ते आश्चर्यकारकपणे लांब होते आणि त्याला हरण शक्य तितके उंच आपल्या बगलखाली उचलावे लागले.

a china deer: चिनी मातीचे हरण जे सहज तुटू शकते

sleek: गुळगुळीत आणि चकचकीत

hoist: वर उचलणे

त्याला भीती वाटत होती की त्याची आई पाहून आणि वास घेऊन ते लाथ मारू शकते किंवा बेअन करू शकते. त्याने माळ्याची कडा घेतली आणि झुडपात आपला मार्ग मोकळा केला. आपल्या ओझ्यासह लढा देणे कठीण होते. हरणाचे पाय झुडपांमध्ये अडकले आणि त्याला स्वतःचे पाय मोकळेपणाने उचलता येत नव्हते. त्याने त्याचे तोंड काटेरी वेलांपासून वाचवण्याचा प्रयत्न केला. त्याच्या पावलांसह त्याचे डोके हलत होते. त्याच्या स्वीकाराच्या चमत्काराने त्याचे हृदय धडधडत होते. तो वाटेवर आला आणि शक्य तितक्या वेगाने चालू लागला जोपर्यंत तो घरी जाणाऱ्या रस्त्याच्या छेदनबिंदूवर आला. तो विश्रांतीसाठी थांबला आणि हरण त्याच्या लोंबकळणाऱ्या पायांवर ठेवले. ते त्यावर डगमगले. त्याने त्याच्याकडे पाहिले आण बेअन केले.

तो मोहित होऊन म्हणाला, “माझा श्वास सापडल्यानंतर मी तुला उचलून नेईन.”

त्याला आठवले की त्याचे वडील म्हणाले होते की जर हरण प्रथम उचलून नेले गेले तर ते मागे येईल. तो हळूहळू निघून गेला. हरण त्याच्यामागे पाहत राहिले. तो परत त्याच्याकडे आला आणि त्याला हात फिरवला आणि पुन्हा निघून गेला. त्याने त्याच्याकडे काही डगमगत्या पावलांनी चाल केली आण करुणेने ओरडले. ते त्याच्या मागे येण्यास तयार होते. ते त्याचे होते. ते त्याचे स्वतःचे होते. त्याच्या आनंदाने त्याला चक्कर येत होती. त्याला त्याच्याशी खेळण्याची, त्याच्याबरोबर धावण्याची आणि उड्या मारण्याची, त्याला बोलावण्याची इच्छा होती. त्याला त्याला घाबरवण्याची हिंमत झाली नाही. त्याने ते उचलले आणि त्याच्या दोन हातांवर समोर नेले. त्याला असे वाटले की तो प्रयत्न न करता चालत आहे.

light-headed: चक्कर किंवी बेशुद्धीची भावना

त्याच्या हातांना दुखू लागले आणि त्याला पुन्हा थांबावे लागले. जेव्हा तो पुढे चालू लागला, तेव्हा हरण ताबडतोब त्याच्या मागे लागले. त्याने त्याला थोडे अंतर चालू दिले, नंतर पुन्हा उचलले. घरापर्यंतचे अंतर काहीच नव्हते. तो दिवसभर आणि रात्रीपर्यंत ते उचलून नेत आणि ते मागे येताना पाहत राहू शकला. तो घामाने भिजला होता पण जून महिन्याच्या सकाळी एक हलकी वारा वाहत होती, त्याला थंड करत होती. आकाश निळ्या चिनी मातीच्या पेल्यातील पाण्यासारखे स्वच्छ होते. तो माळ्यावर आला. रात्रीच्या पावसानंतर ते ताजे आणि हिरवेगार होते. त्याने कडीवर हात घातला आणि शेवटी ती उघडण्यासाठी हरण खाली ठेवावे लागले. मग, त्याला एक कल्पना सुचली - तो घरात, पेनीच्या बेडरूममध्ये, हरण त्याच्या मागे येत असताना प्रवेश करेल. पण पायऱ्यांवर, हरणाने नकार दिला आणि त्यावर चढण्यास नकार दिला. त्याने ते उचलले आणि त्याच्या वडिलांकडे गेले. पेनी डोळे मिटून पडले होते.

balked: (baulked सुद्धा) अनिच्छुक होते (काहीतरी करण्यास)

जोडीने हाक मारली, “बाबा! बघा!”

पेनीने डोके फिरवले. जोडी त्याच्या शेजारी उभा होता, हरण त्याच्याजवळ घट्ट धरले होते. पेनीला असे वाटले की मुलाचे डोळे हरणाच्या डोळ्यांइतकेच चमकदार होते. तो म्हणाला, “मला आनंद झाला की तुला ते सापडले.”

जोडी नंतर स्वयंपाकघरात गेला. हरण डगमगत त्याच्या मागे गेले. सकाळचे दूध एका तबकात स्वयंपाकघराच्या अलमारीत उभे होते. त्यावर सायी जमा झाली होती. त्याने सायी एका जगमध्ये काढली. त्याने एका लहान भोपळ्यात दूध ओतले. त्याने ते हरणाकडे धरले. त्याने दुधाचा वास घेताच अचानक त्यावर आपले डोके आपटले. त्याने ते अगदी काळजीपूर्वक जमिनीवर पडू न देता वाचवले. भोपळ्यातील दुधाचा त्याला काहीच अर्थ लागला नाही.

त्याने आपल्या बोटांना दुधात बुडवले आणि हरणाच्या मऊ ओल्या तोंडात घातले. त्याने लोभाने चोखले. जेव्हा त्याने ती बाहेर काढली, तेव्हा त्याने भयानकपणे ओरडले आणि त्याच्यावर डोके आपटले. त्याने पुन्हा बोटांना बुडवले आणि हरण चोखत असताना, त्याने ती हळूहळू दुधात खाली केली.

हरणाने फुंकर मारली आणि चोखले आणि नाकातून आवाज काढला. त्याने आपली लहान खुरे अधीरपणे ठोकली. जोपर्यंत त्याने आपली बोटे दुधाच्या पातळीपेक्षा खाली ठेवली, तोपर्यंत हरण समाधानी होते. त्याने स्वप्नाळूपणे डोळे मिटले. त्याच्या हातावर जीभ लागणे हा एक आनंद होता. त्याची लहान शेपटी मागे पुढे झुलत होती. दुधाचा शेवटचा थेंब फेस आणि गुरगुरण्याच्या आवाजात नाहीसा झाला.

मजकुरासोबत कार्य

१. पेनी बॅक्स्टरने जोडीला हरण शोधून आणण्याची आणि ते वाढवण्याची परवानगी का दिली?

२. “जगात काहीही अगदी मोफत मिळत नाही” असे डॉक विल्सन यांनी म्हटले तेव्हा त्यांचा अर्थ काय होता?

३. हे करण्याची जबाबदारी स्वीकारल्यानंतर जोडीने हरणाची कशी काळजी घेतली?

४. जोडीची आई हरण घरी आणणार आहे हे ऐकून कशी प्रतिक्रिया देते? ती अशी प्रतिक्रिया का देते?

भाषेसोबत कार्य

१. या वाक्यांच्या जोड्या पहा.

पेनीने जोडीला म्हटले, “तू जेवणापूर्वी परत येशील का?”
पेनीने जोडीला विचारले की तो जेवणापूर्वी परत येईल का.
“बाबा, तुम्हाला कसे वाटत आहे?” जोडीने विचारले.
जोडीने त्याच्या वडिलांना विचारले की त्यांना कसे वाटत आहे.

येथे थेट कथनातील काही प्रश्न आहेत. त्यांना अप्रत्यक्ष कथनात रूपांतरित करा.

(i) पेनी म्हणाले, “मुला, तुला खरोखरच ते हवे आहे का?”

(ii) मिल-व्हील म्हणाला, “तो माझ्याबरोबर परत येईल का?”

(iii) त्याने मिल-व्हीलला म्हटले, “तुम्हाला वाटते हरण अजूनही तिथे आहे का?”

(iv) त्याने मिल-व्हीलला विचारले, “तुम्ही मला ते शोधायला मदत कराल का?”

(v) तो म्हणाला, “बाबांना सापाने इथेच चावला होता का?”

२. ही दोन वाक्ये पहा.

तो मागे कोसळला.
त्याने डोके फिरवले.

पहिल्या वाक्यात अकर्मक क्रियापद आहे, एक क्रियापद ज्याला कर्म नाही.
दुसऱ्या वाक्यात सकर्मक क्रियापद आहे. त्याला प्रत्यक्ष कर्म आहे. आपण विचारू शकतो: “त्याने काय फिरवले?” तुम्ही उत्तर देऊ शकता: “त्याचे डोके. त्याने डोके फिरवले.”

खालील प्रत्येक वाक्यातील क्रियापद सकर्मक आहे की अकर्मक ते सांगा. वरील उदाहरणाप्रमाणे क्रियापदाबद्दल स्वतःला एक ‘काय’ प्रश्न विचारा. (काही क्रियापदांसाठी, कर्म एखादी व्यक्ती असते, म्हणून ‘काय’ ऐवजी ‘कोण’ हा प्रश्न विचारा).

(i) जोडी नंतर स्वयंपाकघरात गेला.

(ii) हरण डगमगत त्याच्या मागे गेले.

(iii) तुला ते सापडले.

(iv) त्याने ते उचलले.

(v) त्याने आपल्या बोटांना दुधात बुडवले.

(vi) त्याने भयानकपणे ओरडले आणि त्याच्यावर डोके आपटले.

(vii) हरणाने त्याचे अंगठे चोखले.

(viii) त्याने आपली बोटे हळूहळू दुधात खाली केली.

(ix) त्याने आपली लहान खुरे अधीरपणे ठोकली.

(x) त्याने आपली बोटे दुधाच्या पातळीपेक्षा खाली ठेवली.

(xi) हरण त्याच्या मागे लागले.

(xii) तो दिवसभर चालला.

(xiii) त्याने त्याच्या बाजूंना हात फिरवला.

(xiv) हरणाने नाक वर केले.

३. येथे धड्यातील काही शब्द आहेत. गटांमध्ये काम करून, त्यांना शब्दकोशात येणाऱ्या क्रमाने मांडा. या शब्दांशी संबंधित काही म्हणी आणि वाक्प्रचार लिहा. अधिक म्हणी आणि वाक्प्रचारांसाठी शब्दकोश वापरा.

भाषण

१. मानवी जीव वाचवण्यासाठी प्राणी मारणे योग्य आहे असे तुम्हाला वाटते का? तुमच्या उत्तरासाठी कारणे द्या.

२. कल्पना करा की एक दिवस तुम्ही सकाळी उठता आणि तुमच्या दारात एक लहान प्राणी सापडतो. तुम्हाला ते पाळीव म्हणून ठेवायचे आहे पण तुमचे पालक याबद्दल फारसे आनंदी नाहीत. ते तुम्हाला ते ठेवू देतात यासाठी तुम्ही त्यांना कसे पटवून देणार? गटांमध्ये याबद्दल चर्चा करा आणि तुमचे युक्तिवाद वर्गासमोर मांडा.

लेखन

१. कल्पना करा की तुमच्याकडे एक नवीन पाळीव प्राणी आहे जो तुम्हाला व्यस्त ठेवतो. तुमच्या पाळीव प्राण्याचे वर्णन करणारा, ते काय करते आणि ते तुम्हाला कसे वाटते याबद्दल एक परिच्छेद लिहा. येथे काही शब्द आणि वाक्प्रचार आहेत जे तुम्ही वापरू शकता.

उत्स