સ્પીડ ડિસ્ટન્સ માસ્ટર - ક્વિક રિવિઝન
સ્પીડ ડિસ્ટન્સ માસ્ટર - ઝડપી રિવિઝન
વન-લાઇનર્સ
- સ્પીડ = અંતર ÷ સમય; હંમેશાં પહેલાં યુનિટ્સ તપાસો.
- સરેરાશ સ્પીડ ≠ (u + v)/2 જ્યાં સુધી બંને રીતે અંતર સમાન ન હોય.
- અપસ્ટ્રીમ સ્પીડ = બોટ – સ્ટ્રીમ; ડાઉનસ્ટ્રીમ = બોટ + સ્ટ્રીમ.
- સાપેક્ષ સ્પીડ સમાન દિશામાં: બાદ કરો; વિરુદ્ધ દિશામાં: ઉમેરો.
- 1 km/h = 5⁄18 m/s; 1 m/s = 18⁄5 km/h.
- બે વસ્તુઓ મળે: અંતરનો અંતર = (સાપેક્ષ સ્પીડ) × સમય.
- ટ્રેન પોલ પાર કરે: અંતર = માત્ર ટ્રેનની લંબાઈ.
- ટ્રેન પ્લેટફોર્મ પાર કરે: અંતર = ટ્રેન + પ્લેટફોર્મની લંબાઈ.
- વર્તુળાકાર ટ્રેક nth મુલાકાત: ઝડપી n ચક્કર આગળ નીકળે છે.
- સ્ટોપેજ સમય = (સામાન્ય સ્પીડ – ટ્રાવલ સ્પીડ) ÷ સામાન્ય સ્પીડ × 60 મિનિટ.
- જો સ્પીડ ↑ 3×, સમય ↓ 1⁄3 નિશ્ચિત અંતર માટે.
- કુલ અંતર ÷ કુલ સમય = વાસ્તવિક સરેરાશ સ્પીડ.
- એસ્કેલેટર પગથિયાં = (માનવ સ્પીડ ± એસ્કેલેટર સ્પીડ) × સમય.
- સ્પીડ ગુણોત્તર a : b સમય ગુણોત્તર b : a આપે છે.
- મળવાની બિંદુ પ્રારંભથી અંતર ∝ સ્પીડ જ્યારે સમય સમાન હોય.
- રેસ: હરાવેલ અંતર = (ઝડપી સ્પીડ – ધીમી સ્પીડ) × સમય.
- km/h → m/s શોર્ટકટ: અડધું કરો, પછી ÷ 3 (≈ 5⁄18).
- ઓવરટેકિંગનો સમય અંતર = હેડ-સ્ટાર્ટ અંતર ÷ સાપેક્ષ સ્પીડ.
- ક્લોક કાંટા 90°: 2 વખત/કલાક, 44 વખત/દિવસ.
- 1 mph ≈ 1.6 km/h; 1 knot ≈ 1.85 km/h.
સૂત્રો/નિયમો
| સૂત્ર |
ઉપયોગ |
| ઝડપ = અંતર / સમય |
મૂળ ત્રિપુટ રૂપાંતર |
| સરેરાશ ઝડપ = 2uv / (u + v) |
ઉપર અને નીચે સમાન અંતર |
| સાપેક્ષ ઝડપ (વિરુદ્ધ) = u + v |
બે વસ્તુઓ એકબીજા તરફ |
| સાપેક્ષ ઝડપ (સમાન) = |
u – v |
| નાવ ધારાસાથે = b + s |
ધારા મદદરૂપ |
| નાવ ધારાવિરુદ્ધ = b – s |
ધારા વિરોધી |
| થંભવા સાથે સમય = D / (S – s) |
S સામાન્ય, s મુસાફરી ઝડપ |
| વર્તુળાકાર પ્રથમ મુલાકાત = C / |
v₁ – v₂ |
| ટ્રેન સમય = (Lₜ + Lₒ) / v |
Lₜ ટ્રેન, Lₒ વસ્તુ લંબાઈ |
| km/h → m/s × 5⁄18 |
એકમ રૂપાંતર |
યાદ રાખવાની યુક્તિઓ
- USD – એકમો સમાન વિભાજન: અંતર અને સમયના એકમો વિભાજન પહેલાં સરખા હોવા જોઈએ.
- “Boat SAM” – ધારા મદદરૂપ (ઉમેરે) ગતિ; ધારાવિરુદ્ધ ઘટાડો.
- “TOPS” – ટ્રેન ખંભા ઉપર = એક જ લંબાઈ (માત્ર ટ્રેન).
- “RED” – સાપેક્ષ ઝડપ: E શત્રુઓ D ચોક્કસ ઉમેરે, S ભાઈઓ ઘટાડે.
- “2-2-5” – km/h → m/s: બે-બે-પાંચ (5/18) અને ઉલટું અઢાર-પાંચ.
સામાન્ય ભૂલો
| ભૂલ |
સાચું |
| સરેરાશ ઝડપ માટે (u + v)/2 વાપરવું |
કુલ અંતર ÷ કુલ સમય વાપરો |
| પુલ પાર કરતી વખતે ટ્રેનની લંબાઈ ઉમેરવાનું ભૂલવું |
અંતર = ટ્રેન + પુલ |
| સમાન દિશામાં દોડતી વખતે ઝડપો ઉમેરવી |
સાપેક્ષ ઝડપ માટે ઘટાડો |
| m/s → km/h × 5/18 લેવું |
× 18/5 થવું જોઈએ |
| એકમ સુસંગતતા અવગણવી |
બધાને km-h અથવા m-s માં રૂપાંતરિત કરો પછી સૂત્ર |
5 ઝડપી MCQs
1. 54 કિમી/કલાકની ઝડપે ચાલતી 200 મીટર ટ્રેન એક ખંભાને ___ સેકન્ડમાં પાર કરે છે.
જવાબ: 13.33 સે (200 ÷ 15 મી/સે)
2. રમેશ 200 મીટરની રેસમાં સુરેશને 40 મીટરથી હરાવે છે; જો રમેશ 200 મીટર દોડે, તો 400 મીટરમાં તે સુરેશને કેટલું હરાવશે?
જવાબ: 80 મી
3. શાંત પાણીમાં 15 કિમી/કલાકની ઝડપ ધરાવતી નાવ 5 કિમી/કલાકના પ્રવાહનો સામનો કરે છે. ધારાની દિશામાં તેની ઝડપ ___ કિમી/કલાક છે.
જવાબ: 20 કિમી/કલાક
4. એક કાર 20 કિમી/કલાકે 40 કિમી અને 30 કિમી/કલાકે 60 કિમી અંતર કાપે છે. સરેરાશ ઝડપ ___ કિમી/કલાક છે.
જવાબ: 24 કિમી/કલાક
5. બે પદયાત્રીઓ 14 કિમી અંતરે શરૂ થાય છે, 2 કલાકમાં 3 અને 4 કિમી/કલાકની ઝડપે મળે છે. તેઓ ___ દિશામાં ચાલે છે.
જવાબ: વિરુદ્ધ (યોગ 7 કિમી/કલાક)