વાંચતા પહેલાં
આ એક ઈમાનદાર અને મહેનતુ વૃદ્ધ દંપતી અને તેમના પાળતુ કૂતરા વિશેની વાર્તા છે. પાડોશીઓ ત્રાસદાયક છે, અને કૂતરાનો દુઃખદ મૃત્યુ થાય છે. કૂતરાનો આત્મા તેના માલિકને અણધાર્યા રીતે દિલાસો અને સહારો આપે છે.

I

દાઇમીઓના સુખી જૂના સમયમાં, એક વૃદ્ધ દંપતી રહેતાં હતાં જેમનું એકમાત્ર પાળતુ એક નાનું કૂતરું હતું. સંતાન ન હોવાથી, તેઓ તેને એવું જ પ્રેમ કરતાં જાણે કે તે બાળક હોય. વૃદ્ધ ડેમે તેને વાદળી ક્રેપનું ગાદલું બનાવ્યું, અને ભોજનના સમયે મુકો – કારણ કે તેનું એવું નામ હતું – તેના પર બિલાડીની જેમ આરામથી બેસતું. દયાળુ લોકો પોતાની ચોપસ્ટિક્સમાંથી માછલીના ટુકડા પાળતુને ખવડાવતાં, અને બધો ઉકાળેલો ચોખો જેટલો તે ઇચ્છે તેટલો આપતાં. આવી રીતે વર્તવામાં આવતાં, આ મૂક પ્રાણી તેના રક્ષકોને આત્માવાળા પ્રાણીની જેમ પ્રેમ કરતું.

daimios: (૧૯મી સદીના જાપાનમાં) ધનિક જમીનમાલિકો

snug: આરામદાયક a being with a soul: માનવ બાળકની જેમ (ભાવના દર્શાવતું)

વૃદ્ધ માણસ, ચોખાનો ખેડૂત હોવાથી, રોજ દાંતી અથવા પાવડો લઈને ખેતરમાં જતો, સવારથી ઓ ટેન્ટો સામા (સૂર્યને જેવું કહેવાય છે) પહાડો પાછળ ડૂબી જાય ત્યાં સુધી કઠિન મહેનત કરતો. દરરોજ કૂતરો તેની પાછળ કામ પર જતો, વૃદ્ધ માણસની પગલીઓમાં કીડા પકડવા ચાલતા સફેદ બગલાને કદી એકવાર પણ નુકસાન ન પહોંચાડતો. કારણ કે વૃદ્ધ સાથી જીવન ધરાવતી દરેક વસ્તુ પ્રત્યે ધીરજશીલ અને દયાળુ હતો, અને ઘણીવાર પક્ષીઓને ખોરાક આપવા માટે ઇરાદાપૂર્વક ઘાસનો ઢેફડો ઊંધો કરતો.

turned up: ખોદીને ઊંધો કર્યો

on purpose: ઇરાદાપૂર્વક

એક દિવસ કૂતરો તેની પાસે દોડતો આવ્યો, તેના પગ સામે પોતાના પંજા મૂક્યા અને પોતાના માથાથી પાછળ કોઈ સ્થાન તરફ સંકેત કર્યો. વૃદ્ધ માણસે પહેલાં તો વિચાર્યું કે તેનું પાળતુ માત્ર રમી રહ્યું છે અને તેની પર ધ્યાન ન આપ્યું. પરંતુ કૂતરો ઘણી મિનિટો સુધી રડવું અને આગળ-પાછળ દોડવું ચાલુ રાખ્યું. પછી વૃદ્ધ માણસે કૂતરાની પાછળ થોડા ગજ જઈને એક જગ્યાએ પહોંચ્યો જ્યાં પ્રાણીએ જોરશોરથી ખંજવાળ કરવા માંડી. એવું વિચારીને કે કદાચ તે દટાયેલી હાડકી અથવા માછલીનો ટુકડો હશે, વૃદ્ધ માણસે જમીનમાં પોતાની દાંતી મારી, ત્યારે, અરે! સોનાનો ઢગલો તેની સામે ચમકી ઊઠ્યો.

gleamed: ચમક્યું/ઝગમગ્યું

આ રીતે એક કલાકમાં વૃદ્ધ દંપતી ધનવાન બની ગયાં. સારા આત્માઓએ જમીનનો એક ભાગ ખરીદ્યો, તેમના મિત્રો માટે ભોજનની ભરથાળ ગોઠવણી કરી, અને તેમના ગરીબ પાડોશીઓને ભરપૂર આપ્યું. કૂતરાને તો, તેઓએ એવું લાડ લડાવ્યું કે દયાથી તેને લગભગ દબાવી દીધો.

હવે એ જ ગામમાં એક દુષ્ટ વૃદ્ધ માણસ અને તેની પત્ની રહેતાં હતાં, જરાય સંવેદનશીલ અને દયાળુ નહીં, જેમણે હંમેશા બધા કૂતરાઓને જ્યારે પણ તેમના ઘર પાસેથી પસાર થતા ત્યારે લાત મારી અને ગાળો દીધી હતી. તેમના પાડોશીઓની સદ્ભાગ્ય વાત સાંભળીને, તેઓએ કૂતરાને તેમના બગીચામાં ફસાવ્યો અને તેની સામે માછલી અને અન્ય સ્વાદિષ્ટ ખાદ્યોના ટુકડા મૂક્યા, આશા રાખીને કે તે તેમના માટે ખજાનો શોધી કાઢશે. પરંતુ કૂતરો, ક્રૂર જોડીથી ડરીને, ન તો ખાવાનું કર્યું અને ન તો હલ્યું.

coaxed: મનાવ્યું; ફસાવ્યું

dainties: સ્વાદિષ્ટ ખોરાક

પછી તેઓએ તેને બહાર ખેંચી કાઢ્યો, પાવડો અને દાંતી સાથે લઈને. કૂતરો બગીચામાં ઊગતા ચીડના વૃક્ષની નજીક પહોંચ્યો કે તરત જ તે પંજા મારવા અને જમીન ખંજવાળવા લાગ્યો, જાણે કે તેની નીચે જબરદસ્ત ખજાનો હોય.

“ઝડપ, પત્ની, મને પાવડો અને દાંતી આપ!” લોભી વૃદ્ધ મૂર્ખે આનંદથી નાચતાં નાચતાં પોકાર કર્યો.

પછી લોભી વૃદ્ધ સાથીએ, પાવડા સાથે, અને વૃદ્ધ ડાકણે, દાંતી સાથે, ખોદવાનું શરૂ કર્યું; પરંતુ ત્યાં મૃત બિલાડીના બચ્ચા સિવાય કંઈ ન હતું, જેની ગંધથી તેઓએ પોતાના સાધનો છોડી દીધાં અને નાક બંધ કરી લીધાં. કૂતરા પર ગુસ્સે થઈને, વૃદ્ધ માણસે તેને લાતો મારીને મારી નાખ્યો, અને વૃદ્ધ સ્ત્રીએ તીક્ષ્ણ દાંતીથી તેનું માથું લગભગ કાપી નાખીને કામ પૂરું કર્યું. પછી તેઓએ તેને ખાડામાં ફેંકી દીધો અને તેના શબ પર માટી નાખી દીધી.

covetous: લોભી

crone: વૃદ્ધ સ્ત્રી (વૃદ્ધ માણસની પત્ની)

flung: ફેંકી દીધું

carcases: શબ

કૂતરાના માલિકે તેના પાળતુની મૃત્યુ વાત સાંભળી અને, જાણે કે તે તેનું પોતાનું બાળક હોય તેમ તેના માટે શોક કરીને, રાત્રે ચીડના વૃક્ષ નીચે ગયો. તેણે જમીનમાં કેટલાક બાંસનાં નળીયાં ગોઠવ્યાં, જેવાં કે સમાધિ પહેલાં વપરાય છે, જેમાં તેણે તાજા ફૂલો મૂક્યાં. પછી તેણે કબર પર પાણીનો એક પ્યાલો અને ખોરાકની થાળી મૂકી અને ઘણી બધી મોંઘી અગરબત્તીઓ સળગાવી. તેણે ઘણો સમય તેના પાળતુ માટે શોક કર્યો, તેને ઘણાં પ્યારા નામોથી બોલાવ્યો, જાણે કે તે જીવતો હોય.

તે રાત્રે કૂતરાનો આત્મા તેને સ્વપ્નમાં દેખાયો અને કહ્યું, “મારી કબર પરનું ચીડનું વૃક્ષ કાપી નાખો, અને તેમાંથી તમારા ચોખાના પેસ્ટ્રી માટે ઓખલી અને તમારી શેકેલી દાળની ચટણી માટે ચક્કી બનાવો.”

mortar: ઓખલી

તેથી વૃદ્ધ માણસે વૃક્ષ કાપી નાખ્યું અને થડની મધ્યમાંથી લગભગ બે ફૂટ લાંબો એક ભાગ કાપ્યો. ભારે મહેનતથી, અડધો આગ દ્વારા, અડધો છીણી દ્વારા, તેણે એક નાના બાઉલ જેટલું મોટું ખાલી સ્થાન ખોદી કાઢ્યું. પછી તેણે લાકડાનો લાંબો હથોડો બનાવ્યો, જેવો કે ચોખા કૂટવા માટે વપરાય છે.

pounding: કૂટવું પીસવું

નવા વર્ષનો સમય નજીક આવતાં, તેણે થોડો ચોખાનો પેસ્ટ્રી બનાવવાની ઇચ્છા કરી. જ્યારે ચોખા બધા ઉકાળી લીધા, ત્યારે ડાકણે તેને ઓખલીમાં મૂક્યા, વૃદ્ધ માણસે લોટમાં કૂટવા માટે પોતાનો હથોડો ઉઠાવ્યો, અને હથોડાના પ્રહાર ભારે અને ઝડપી પડવા લાગ્યા જ્યાં સુધી પેસ્ટ્રી બધી બેકિંગ માટે તૈયાર ન થઈ. અચાનક આખો લોટ સોનાના સિક્કાઓના ઢગલામાં બદલાઈ ગયો. જ્યારે વૃદ્ધ સ્ત્રીએ હાથની ચક્કી લીધી, અને તેમાં દાળ ભરીને પીસવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે સોનું વરસાદની જેમ ટપકવા લાગ્યું.

એ દરમિયાન ઈર્ષાળુ પાડોશીએ બારીમાંથી ડોકિયું કર્યું જ્યારે ઉકાળેલી દાળ પીસવામાં આવી રહી હતી.

“હે ભગવાન!” વૃદ્ધ ડાકણે પોકાર કર્યો, જેમણે જોયું કે ચટણીનું દરેક ટીપું પીળા સોનામાં બદલાઈ રહ્યું છે, થોડી જ મિનિટોમાં ચક્કી નીચેનો ટબ ચમકતા સોનાના દળથી ભરાઈ ગયો.

તેથી વૃદ્ધ દંપતી ફરીથી ધનવાન બન્યાં. બીજા દિવસે કંજૂસ અને દુષ્ટ પાડોશી આવ્યો અને ઓખલી અને જાદુઈ ચક્કી ઉધાર લીધી. તેઓએ એકમાં ઉકાળેલા ચોખા અને બીજામાં દાળ ભરી. પછી વૃદ્ધ માણસે કૂટવાનું અને સ્ત્રીએ પીસવાનું શરૂ કર્યું. પરંતુ પહેલા જ પ્રહાર અને ફેરવામાં, પેસ્ટ્રી અને ચટણી કીડાઓના ગંદા દળમાં બદલાઈ ગઈ. આથી વધુ ગુસ્સે થઈને, તેઓએ ચક્કીને ટુકડા-ટુકડા કરી નાખી, ઇંધણ તરીકે વાપરવા માટે.

stingy: કંજૂસ

સમજણ તપાસો

1. પાડોશીઓએ કૂતરાને શા માટે મારી નાખ્યો?

2. સાચો વિકલ્પ ચિહ્નિત કરો.

(i) વૃદ્ધ ખેડૂત અને તેની પત્ની કૂતરાને પ્રેમ કરતાં

(a) કારણ કે તે તેમના રોજિંદા કામમાં મદદ કરતું.

(b) જાણે કે તે તેમનું પોતાનું બાળક હોય.

(c) કારણ કે તેઓ બધા જીવંત પ્રાણીઓ પ્રત્યે દયાળુ હતાં.

(ii) જ્યારે વૃદ્ધ દંપતી ધનવાન બન્યાં, ત્યારે તેઓએ

(a) કૂતરાને સારો ખોરાક આપ્યો.

(b) તેમના લોભી પાડોશીઓને ભોજનમાં આમંત્રિત કર્યા.

(c) આરામથી રહ્યાં અને તેમના ગરીબ પાડોશીઓ પ્રત્યે ઉદાર હતાં.

(iii) લોભી દંપતીએ ચક્કી અને ઓખલી ઉધાર લીધી

(a) ચોખાનો પેસ્ટ્રી અને દાળની ચટણી બનાવવા.

(b) ઈનામ જીતવા માટે જાદુઈ રાખ બનાવવા.

(c) સોનાનો ઢગલો બનાવવા.

II

ત્યાર પછી ઘણો સમય ન ગયો હતો, સારા વૃદ્ધ માણસે ફરીથી સ્વપ્ન જોયું, અને કૂતરાનો આત્મા તેની સાથે બોલ્યો, તેને કહેતો કે દુષ્ટ લોકોએ ચીડના વૃક્ષમાંથી બનાવેલી ચક્કી કેવી રીતે સળગાવી દીધી હતી. “ચક્કીની રાખ લો, તેને સુકાઈ ગયેલા વૃક્ષો પર છાંટો, અને તેઓ ફરીથી ફૂલશે,” કૂતરા-આત્માએ કહ્યું.

withered: નિર્જીવ અને સૂકા

વૃદ્ધ માણસ જાગ્યો અને તરત જ તેના દુષ્ટ પાડોશીના ઘરે ગયો, જ્યાં તેણે દુઃખી વૃદ્ધ જોડીને ફરસબંધી અગ્નિકુંડની ધાર પર, ફર્શની મધ્યમાં, ધૂમ્રપાન કરતાં અને કાંતતાં બેઠાં દીઠાં. સમયાંતરે તેઓ ચક્કીના કેટલાક ટુકડાઓમાંથી આવતી જ્યોતથી પોતાના હાથ-પગ ગરમ કરતાં હતાં, જ્યારે તેમની પાછળ તૂટેલા ટુકડાઓનો ઢગલો પડ્યો હતો.

સારા વૃદ્ધ માણસે નમ્રતાપૂર્વક રાખ માગી. ભલે લોભી દંપતીએ તેની પર નાક ચડાવ્યું અને જાણે કે તે ચોર હોય તેમ તેને ગાળો દીધી, તેઓએ તેને પોતાની ટોપલી રાખથી ભરવા દીધી.

turned up their noses: તિરસ્કારથી વર્ત્યા

ઘરે આવીને, વૃદ્ધ માણસે તેની પત્નીને બગીચામાં લીધી. શિયાળો હોવાથી, તેમનું પ્રિય ચેરીનું વૃક્ષ નિર્જીવ હતું. તેણે તેના પર એક ચપટી રાખ છાંટી, અને, અરે! તે કલીઓ ફૂટી નીકળી જ્યાં સુધી તે ગુલાબી ફૂલોના વાદળમાં બદલાઈ ન ગયું જે હવાને સુગંધિત કરી રહ્યું હતું. આની ખબરે ગામ ભરાઈ ગયું, અને દરેક જણ આ અજાયબી જોવા બહાર દોડ્યો.

લોભી દંપતીએ પણ વાર્તા સાંભળી, અને ચક્કીની બાકી રહેલી રાખ એકઠી કરી, સુકાઈ ગયેલા વૃક્ષોને ફૂલવવા માટે રાખવી.

દયાળુ વૃદ્ધ માણસે, તેના સ્વામી, દાઇમીઓ, ગામની નજીકની મુખ્ય સડક પરથી પસાર થવાના હતા તે સાંભળીને, તેને જોવા નીકળ્યો, તેની રાખની ટોપલી સાથે. જેમ જલૂસ નજીક આવ્યો, તેમ તેણે રસ્તાની કિનારે ઊભેલા એક જૂના સુકાઈ ગયેલા ચેરીના વૃક્ષ પર ચઢી ગયો.

train: જલૂસ

હવે, દાઇમીઓના દિવસોમાં, જ્યારે તેમના સ્વામી પસાર થતા હોય ત્યારે બધા વફાદાર લોકો માટે તેમની ઊંચી બારીઓ બંધ કરવાની રીત હતી. તેઓએ તેમને કાગળની પટ્ટી સાથે ચોંટાડી દીધી, જેથી તેમના લોર્ડશીપ પર નીચેથી જોવાની ગુસ્તાખી ન કરે. રસ્તા પરના બધા લોકો તેમના હાથ-ઘૂંટણ પર પડી જઈને જલૂસ પસાર થાય ત્યાં સુધી લોટ પોથ થઈને પડી રહેતા.

prostate: જમીન પર મોં નીચે પડ્યા રહેવું

જલૂસ નજીક આવ્યો. એક લાંબો, સક્ષમ માણસ આગળ માર્ચ કરતો હતો, રસ્તા પરના લોકોને પોકારીને કહેતો, “તમારા ઘૂંટણ પર ઊતરો! તમારા ઘૂંટણ પર ઊતરો!” અને જલૂસ પસાર થતી વખતે દરેક વ્યક્તિ ઘૂંટણ ટેકવીને બેસી ગઈ.

અચાનક જલૂસના આગેવાનની નજર વૃક્ષ પરના વૃદ્ધ માણસ પર પડી. તે ગુસ્સાભર્યા સ્વરમાં તેને પોકારવાનો હતો, પરંતુ, જોઈને કે તે એટલો વૃદ્ધ સાથી છે, તેણે તેને ન જોયો હોય તેવો ડોળ કર્યો અને તેની પાસેથી પસાર થઈ ગયો. તેથી, જ્યારે દાઇમીઓની પાલખી નજીક આવી, ત્યારે વૃદ્ધ માણસે તેની ટોપલીમાંથી એક ચપટી રાખ લીધી અને તે વૃક્ષ પર છાંટી દીધી. એક ક્ષણમાં તે ફૂલોમાં ફાટી નીકળ્યું.

palanquin: રાજવી ગાડી/પાલખી

ખુશ થયેલા દાઇમીઓએ જલૂસને રોકવાનો હુકમ આપ્યો અને આ અજાયબી જોવા માટે બહાર આવ્યા. વૃદ્ધ માણસને પોતાની પાસે બોલાવીને, તેમણે તેનો આભાર માન્યો અને રેશમી ચોગા, સ્પંજ-કેક, પંખા અને અન્ય ઈનામો આપવાનો હુકમ આપ્યો. તેમણે તેને પોતાના કિલ્લામાં પણ આમંત્રિત કર્યો.

તેથી વૃદ્ધ માણસ ખુશીથી ઘરે ગયો તેની પ્રિય વૃદ્ધ પત્ની સાથે તેની ખુશી શેર કરવા.

gleefully: ખુશીથી

પરંતુ જ્યારે લોભી પાડોશીએ તેની વાત સાંભળી, ત્યારે તેણે થોડી જાદુઈ રાખ લીધી અને મુખ્ય માર્ગ પર નીકળી ગયો. ત્યાં તેણે ત્યાં સુધી રાહ જોઈ જ્યાં સુધી દાઇમીઓનો જલૂસ આવ્યો અને, ભીડની જેમ ઘૂંટણ ટેકવીને બેસવાને બદલે, તેણે એક સુકાઈ ગયેલા ચેરીના વૃક્ષ પર ચઢી ગયો.

જ્યારે દાઇમીઓ પોતે લગભગ સીધા તેની નીચે હતા, ત્યારે તેણે એક મુઠ્ઠી રાખ વૃક્ષ પર ફેંકી દીધી, જે એક કણ પણ બદલાઈ નહીં. પવનથી બારીક ધૂળ દાઇમીઓ અને તેમની પત્નીના નાક અને આંખોમાં ઊડી ગઈ. એવી છીંક અને ગળું ઘૂંટવું! તે જલૂસની બધી ભવ્યતા અને ગૌરવ બગાડી નાખ્યું. જે માણસનું કામ “તમારા ઘૂંટણ પર ઊતરો” એવું પોકારવાનું હતું, તેણે વૃદ્ધ મૂર્ખને કોલર પકડીને, વૃક્ષ પરથી ખેંચી કાઢ્યો, અને તેને અને તેની રાખની ટોપલીને રસ્તાની નદીમાં ધક્કો મારી દીધો. પછી, તેને ઠીક ઠીક માર મારીને, તેને મૃત માનીને છોડી દીધો.

a particle: થોડું પણ

seized: પકડ્યું

આમ દુષ્ટ વૃદ્ધ માણસનો કાદવમાં મૃત્યુ થયો, પરંતુ કૂતરાનો દયાળુ મિત્ર શાંતિ અને સમૃદ્ધિમાં રહ્યો, અને તે અને તેની પત્ની બંને લાંબી સ્વસ્થ ઉંમર સુધી જીવ્યાં.

green: (અહીં) સ્વસ્થ, સક્રિય અને સમૃદ્ધ

લખાણ સાથે કાર્ય

નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો.

1. વૃદ્ધ ખેડૂત એક દયાળુ વ્યક્તિ છે. પહેલા બે ફકરાઓમાં તમે તેની દયાળુતાના કયા પુરાવા શોધો છો.

2. ખેડૂતને છુપાયેલા સોનાની તરફ