গণিত সংখ্যা ব্যৱস্থাৰ কৌশল

🚀 সংখ্যা প্ৰণালীৰ দ্ৰুত পুনৰীক্ষণ – RRB


🔑 মূল ধাৰণাসমূহ
  • প্ৰাকৃতিক (N): 1, 2, 3 …
  • পূৰ্ণ (W): 0, 1, 2 …
  • পূৰ্ণসংখ্যা (Z): … –2, –1, 0, 1 …
  • মূলদ: p/q (q ≠ 0) → দশমিক স্থানবিহীন বা পুনৰাবৃত্তি হ’ব পাৰে
  • অমূলদ: দশমিক কেতিয়াও পুনৰাবৃত্তি বা স্থানবিহীন নহয় (√2, π)
  • বাস্তব = মূলদ + অমূলদ
  • জোড়: 2k; বিজোড়: 2k±1
  • মৌলিক সংখ্যা: >1, কেৱল 1 আৰু নিজেৰে বিভাজ্য; সহমৌলিক: HCF = 1
  • জোড়া মৌলিক সংখ্যা: (3,5), (5,7)…; যৌগিক: >1 আৰু মৌলিক নহয়

🧮 গুৰুত্বপূৰ্ণ সূত্ৰ/নিয়ম
নিয়ম সূত্ৰ/ট্ৰিক
প্ৰথম nটা প্ৰাকৃতিক সংখ্যাৰ যোগফল n(n+1)/2
প্ৰথম nটা বিজোড় সংখ্যাৰ যোগফল
প্ৰথম nটা জোড় সংখ্যাৰ যোগফল n(n+1)
3ৰে বিভাজ্যতা অংকৰ যোগফল 3ৰে বিভাজ্য হ’লে
9ৰে বিভাজ্যতা অংকৰ যোগফল 9ৰে বিভাজ্য হ’লে
11ৰে বিভাজ্যতা (বিজোড় স্থানৰ অংকৰ যোগফল – জোড় স্থানৰ অংকৰ যোগফল) = 0 বা 11ৰ গুণিতক
ঘাতৰ শেষ অংক (চক্ৰিকতা) 2: 2,4,8,6; 3: 3,9,7,1; 4: 4,6; 7: 7,9,3,1; 8: 8,4,2,6; 9: 9,1
HCF × LCM = দুটা সংখ্যাৰ গুণফল
(a×b)÷m ৰ অৱশেষ ≡ (a ÷m ৰ অৱশেষ × b ÷m ৰ অৱশেষ) mod m

⚡ সৰ্টকাট আৰু ট্ৰিক্স
  1. 3⁴⁷ ৰ একক অংক → 47 mod 4 = 3 → 3³ = 7
  2. বৰ্গৰ পাৰ্থক্য: a²–b² = (a–b)(a+b) → দ্ৰুত মানসিক গণনা।
  3. 50 ৰ ওচৰত বৰ্গ: (50±x)² = 2500 ±100x + x²
  4. 100 ৰ ওচৰত বৰ্গ: (100±x)² = 10000 ±200x + x²
  5. ডিজিটেল মূল (৯-নিয়ম): দ্ৰুত বিভাজ্যতা আৰু যোগফল পৰীক্ষাৰ বাবে
  6. n! ত শূন্যৰ সংখ্যা: ⌊n/5⌋ + ⌊n/25⌋ + ⌊n/125⌋ …
  7. ৫ ৰ যিকোনো ঘাতৰ শেষ অংক ৫; ৬ ৰ জোড় ঘাতৰ শেষ অংক ৬

🧠 মনোটেক্স
  • “১ ২ ৩” → ৩ ৰ পৰা ডাঙৰ সকলো মৌলিক সংখ্যা 6k ±1 ৰ ৰূপত থাকে
  • “PPP” → মৌলিক যোৰ বিন্দু: (3,5), (5,7), (11,13)… জুড়ি মৌলিক সংখ্যা
  • “০-২-৪-৬-৮” → জোড় অংক; বাকীবোৰ যোৰ নহয়
  • “৯-যোগ-নাচ” → 3 আৰু 9 ৰ বাবে, অংকযোগৰ সৈতে নাচ কৰা

📝 সাধাৰণ পৰীক্ষাৰ প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
প্ৰ১: 4¹⁵⁷ × 7²⁵ ৰ একক অংক নির্ণয় কৰা।4 ৰ চক্ৰ: 4,6… 157 যোড় নহয় → 4; 7 ৰ চক্ৰ: 7,9,3,1… 25 mod4=1 → 7. একক অংক = 4×7 = 8.
প্ৰ২: 57123 11 ৰে বিভাজ্য নেকি?(3+1+5)–(2+7)=9–9=0 → হৈছে।
প্ৰ৩: 24 আৰু 36 ৰ ল.সা.গু.?24=2³·3, 36=2²·3² → ল.সা.গু.=2³·3²=72.
প্ৰ৪: 2⁴⁰ কে 5 ৰে ভাগ কৰিলে অৱশেষ কিমান?2 mod5 ৰ চক্ৰ: 2,4,3,1. 40 mod4=0 → 1.

⚡ দ্ৰুত তথ্য টেবুল
প্ৰকাৰ প্ৰথম সদস্য উদাহৰণ পৰীক্ষণ ট্ৰিক
মৌলিক সংখ্যা 2 97 √n ৰ পৰা কম বা সমান কোনো মৌলিক সংখ্যাৰে বিভাজ্য নহয়
সহ-মৌলিক যোৰ (4,15) GCD=1 HCF=1 আছে নে চাওক
পূৰ্ণ বৰ্গ 1 144 একক অংক 0,1,4,5,6,9 আৰু ডিজিটেল মূল 1,4,7,9
পূৰ্ণ ঘন 1 125 ডিজিটেল মূল 1,8,9,0
সমাপ্ত দশমিক 5/8=0.625 হৰ 2 আৰু/অথবা 5 ৰ গুণিতকহে
পুনৰাবৃত্ত দশমিক 1/3=0.3̅ হৰত আন মৌলিক গুণিতক আছে

✅ শেষ দিনৰ চেকলিষ্ট
  • একক-অংকৰ চক্ৰ (2,3,7,8) মুখস্ত কৰক
  • 1–30 ৰ মৌলিক সংখ্যা মনত ৰাখক: 2 3 5 7 11 13 17 19 23 29
  • 6 টা বিভাজ্যতা নিয়ম (2,3,4,5,9,11) স্মৰণ কৰক
  • দ্ৰুত পৰীক্ষাৰ বাবে 5 টা ডিজিটেল-মূল যোগ অনুশীলন কৰক
  • দুটা সংখ্যাৰ বাবে HCF×LCM = গুণফল পুনৰালোচনা কৰক

সকলোকে শুভকামনা—আপোনাৰ কেল্কুলেটৰ দ্ৰুত হওক আৰু অপশ্যনসমূহ আৰুও দ্ৰুত!