অধ্যায় ১১ আতিথেয়তা পৰিচালনা

পৰিচয়

যেতিয়া আমি ৰেষ্টুৰেণ্ট বা হোটেললৈ যাওঁ, আমি সঠিকভাৱে অভ্যৰ্থনা আৰু সেৱা পোৱাৰ আশা কৰোঁ। নহ’লে আমি আকৌ যোৱাৰ সম্ভাৱনা কম। ভাৰতীয় সংস্কৃতিত অতিথিক ঈশ্বৰৰ দৰে গণ্য কৰা হয় আৰু তেনেদৰে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, “অতিথি দেৱো ভৱ” বাক্যশাৰীৰে ইয়াক সাঙুৰি থোৱা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে প্ৰতিজন অতিথিক উষ্মতাৰে গ্ৰহণ কৰিব লাগে আৰু সকলো দিশত সম্ভৱপৰ শ্ৰেষ্ঠ যত্ন আৰু সেৱা প্ৰদান কৰিব লাগে। প্ৰাচীন কালত লোকসকল সাধাৰণতে আত্মীয়-স্বজন বা বন্ধুৰ ঘৰত বা ‘ধৰ্মশালা’ত থাকিছিল। কিন্তু আধুনিক যুগত, দেশৰ ভিতৰত আৰু বিভিন্ন দেশৰ মাজত বাণিজ্য-বেপাৰ বৃদ্ধি হোৱাৰ বাবে আতিথেয়তাৰ বাবে পৰিশোধিত সেৱাৰ ব্যৱস্থা কৰাটো অপৰিহাৰ্য হৈ পৰিছে।

গুৰুত্ব

গোলকীকৰণৰ সৈতে পৃথিৱীখন এখন সৰু ঠাই হৈ পৰিছে, য’ত লোকসকল নানা কাৰণত এঠাইৰ পৰা আন ঠাইলৈ, দেশৰ ভিতৰত আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে ভ্ৰমণ কৰে। ই ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত, পণ্য বিপণন কৰিবলৈ, চৰকাৰী কামত, অধ্যয়নৰ বাবে, তীৰ্থযাত্ৰা, স্বাস্থ্য সেৱা বিচৰাৰ বাবে (চিকিৎসা পৰ্যটন), অবসৰ সময়/বন্ধৰ দিন উপভোগ কৰিবলৈ, আত্মীয়-স্বজনক চাবলৈ বা চপিং কৰিবলৈ হ’ব পাৰে। কিছুমান লোক বিভিন্ন সংস্কৃতি অনুভৱ কৰিবলৈ, ঐতিহ্যবাহী স্মাৰক, বনৰীয়া জীৱ-জন্তু বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য চাবলৈ বিশেষকৈ বিভিন্ন ঠাই চাবলৈ ভ্ৰমণ কৰে। আপুনি নিশ্চয় চপিং উৎসৱ, বনৰীয়া জীৱ-জন্তুৰ ভ্ৰমণ আদিৰ আকৰ্ষণীয় বিজ্ঞাপন আৰু পুস্কৰ আৰু কুম্ভ মেলা, মহীশুৰৰ দশহৰা উৎসৱ, মুম্বাই আৰু পুনেৰ গণপতি উৎসৱ আদি অনুষ্ঠানলৈ বহু ঠাইৰ পৰা অহা লোকসকলৰ ফটো দেখিছে। এনে অনুষ্ঠানলৈ ভ্ৰমণ কৰা/অংশগ্ৰহণ কৰা সকলো লোকৰ এটা আৰামদায়ক, নিৰাপদ আৰু স্বাস্থ্যসম্মত থাকিবলৈ ঠাইৰ প্ৰয়োজন। নহ’লে এজন অহৰুৱা স্মৃতি লৈ যায়। গতিকে, পৰ্যটকসকলৰ (পৰ্যটক হৈছে যিয়ে আন ঠাইলৈ অস্থায়ীভাৱে ভ্ৰমণ কৰি থাকে) ঘৰত অভ্যস্ত থকাৰ দৰে বা তেনে ধৰণৰ আৰাম আৰু সুবিধাৰ প্ৰয়োজন। গতিকে, আতিথেয়তা উদ্যোগে “ঘৰৰ বাহিৰত এটা ঘৰ” প্ৰদান কৰিবলৈ বিকশিত হৈছে আৰু এইটো অন্যতম দ্ৰুতগতিত বিকশিত হোৱা উদ্যোগ।

এতিয়া আহক আমি আতিথেয়তা উদ্যোগৰ জগতখন অন্বেষণ কৰোঁ আৰু পৰ্যটকসকলে আৰামদায়ক অনুভৱ কৰিবলৈ উদ্যোগটোৱে কৰিবলগীয়া চেষ্টাসমূহ বুজি লওঁ।

মৌলিক ধাৰণাসমূহ

‘আতিথেয়তা’ শব্দটোৰ পৰা আৰম্ভ কৰোঁ আহক। আতিথেয়তা হৈছে অতিথি আৰু গৃহস্থৰ মাজৰ সম্পৰ্ক। ই হৈছে অতিথিপৰায়ণ হোৱাৰ কাৰ্য/অভ্যাস য’ত অতিথিসকলৰ বন্ধুত্বপূৰ্ণ উদাৰ অভ্যৰ্থনা/স্বাগতম, তেওঁলোকৰ বিনোদন আৰু উষ্মতা আৰু সৌজন্যৰে সেৱা প্ৰদান কৰা অন্তৰ্ভুক্ত। ই মুলতঃ থাকিবলৈ ঠাই, খাদ্য, বিনোদন আৰু থকাটো আৰামদায়ক কৰিবলৈ অন্যান্য সুবিধা প্ৰদানৰ সৈতে জড়িত। বিভিন্ন ধৰণৰ প্ৰতিষ্ঠানে আতিথেয়তা সেৱা আগবঢ়ায় যেনে, হোটেল, মোটেল, লজ, ৰিজৰ্ট, আৰু সজ্জিত এপাৰ্টমেণ্ট।

  • হোটেল হৈছে এটা বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে ইয়াৰ অতিথিসকলক থাকিবলৈ ঠাই, আহাৰ আৰু অন্যান্য সেৱা আগবঢ়ায়।
  • মোটেলে হোটেলৰ দৰে সেৱা আগবঢ়ায় আৰু কোঠাৰ ওচৰত পাৰ্কিং সুবিধা বা পাৰ্কিং লটলৈ ওলাই যোৱা দুৱাৰ থকা কোঠা প্ৰদান কৰে।
  • লজে বিশেষকৈ শুবলৈ ভাড়াত দিয়া থাকিবলৈ ঠাই আগবঢ়ায় আৰু খাদ্য আৰু অন্যান্য সেৱা নিদিয়াকৈ থাকিব পাৰে।
  • ৰিজৰ্ট ইয়াৰ অবসৰৰ আকৰ্ষণৰ বাবে জনাজাত। ই এক সম্পূৰ্ণ বন্ধৰ দিনৰ অভিজ্ঞতা নিশ্চিত কৰিবলৈ এক বিস্তৃত পৰিসৰৰ সুবিধা, ক্ৰীড়া সুবিধা আৰু অবসৰৰ কাৰ্যকলাপ আগবঢ়ায়।
  • সজ্জিত এপাৰ্টমেণ্টসমূহে অতিথিসকলৰ প্ৰয়োজনীয় সকলো মৌলিক সুবিধা প্ৰদান কৰে।
  • সজ্জিত কেম্পসমূহে হাইকিং কৰিবলৈ যোৱা, এডভেঞ্চাৰ স্পৰ্টছ আদি কৰা লোকসকলক আতিথেয়তা প্ৰদান কৰে।

ইয়াৰ উপৰিও, আতিথেয়তা সেৱাসমূহ কনভেনচন, কনফাৰেন্স আৰু বিবাহ-সভা, পাৰ্টি, থীম পাৰ্ক, ক্ৰুজ লাইন, আমোদ পাৰ্কৰ লগতে গেষ্ট হাউছ, হাস্পতাল আদি অন্যান্য অনুষ্ঠানত প্ৰদান কৰা সেৱাৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ। যি সংস্থাসমূহে আতিথেয়তা প্ৰদান কৰে সিহতৰ সাধাৰণতে পৰিচালনা বিভাগ থাকে। হোষ্টেলসমূহেও আতিথেয়তা সেৱা প্ৰদান কৰে। আতিথেয়তা পৰিচালনাৰ মৌলিক নীতিসমূহ সকলোৰে বাবে প্ৰযোজ্য। সুচল আৰু কাৰ্যকৰী কাৰ্যকলাপৰ বাবে কামসমূহ বিভিন্ন খণ্ড বা বিভাগৰ দ্বাৰা সম্পাদন কৰা হয় যেনেকৈ চিত্ৰ ১৭.১ ত দেখুওৱা হৈছে।

চিত্ৰ ১৭.১: আতিথেয়তা উদ্যোগৰ বিভাগসমূহ/খণ্ডসমূহ

বিভিন্ন বিভাগসমূহ ভালদৰে বুজিবলৈ “অতিথি চক্ৰ"ৰ ধাৰণাটো বুজিবলৈ প্ৰয়োজন।

অতিথি চক্ৰ কি? “অতিথি চক্ৰ” আৰম্ভ হয় অতিথিয়ে শাৰীৰিকভাৱে হোটেলত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই আৰু ইয়াৰ চাৰিটা স্তৰ থাকে (চিত্ৰ ১৭.২)।

১. আগমন-পূৰ্ব স্তৰ - আগমন-পূৰ্ব স্তৰত কৰা কাৰ্যকলাপসমূহৰ ভিতৰত আছে: (i) এজন অতিথিৰ বাবে হাৰ উদ্ধৃত কৰা (ii) কেন্দ্ৰীয় সংৰক্ষণ ব্যৱস্থা বা সংৰক্ষণ বিভাগৰ অংশ হিচাপে কোঠা সংৰক্ষণ কৰা।

২. আগমন স্তৰ - এই স্তৰত, শিৰোনামই সূচোৱাৰ দৰে, অতিথি প্ৰকৃততে উপস্থিত হয় আৰু নিবন্ধন বা চেক-ইন কৰে।

৩. অধিকাৰ - এই স্তৰত অতিথিৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি বিভিন্ন সেৱা প্ৰদান, অতিথিৰ নিৰাপত্তা নিশ্চিত কৰা আৰু বিভিন্ন অতিথি সেৱাৰ সমন্বয় কৰা অন্তৰ্ভুক্ত। অতিথিৰ সন্তুষ্টি হৈছে প্ৰধান লক্ষ্য যাতে অতিথিক পুনৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰিবলৈ আৰু প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সেৱা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হয়; অন্য কথাত, ‘গ্ৰাহকৰ আনুগত্য’ অৰ্জন আৰু ৰখা।

চিত্ৰ ১৭.২: “অতিথি চক্ৰ"ৰ স্তৰসমূহ

৪. প্ৰস্থান - এইটো অতিথি চক্ৰৰ অন্তিম স্তৰ য’ত অতিথি যাবলৈ/বাহিৰলৈ ওলাবলৈ বা থাকিবলৈ ঠাইৰ পৰা “চেক-আউট” কৰিবলৈ সাজু হয়। অতিথিৰ কোঠা অধিকাৰৰ আপ-টু-ডেট ৰেকৰ্ড ৰখা হয় লগতে অতিথিৰ বিষয়ে অন্যান্য তথ্য ‘অতিথি ইতিহাস’ হিচাপে ৰখা হয় য’ত সেৱাসমূহৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ মতামতৰ প্ৰতিক্ৰিয়া অন্তৰ্ভুক্ত থাকে।

সংস্থা এটাৰ আতিথেয়তা পৰিচালনাত জড়িত বিভাগসমূহ

ফ্ৰণ্ট অফিচ: অতিথি চক্ৰ বহুলাংশত ফ্ৰণ্ট অফিচৰ অধীনত পৰে। অতিথি ফ্ৰণ্ট অফিচত উপস্থিত হয় আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে আতিথেয়তা উদ্যোগৰ কৰ্মচাৰীৰ সৈতে যোগাযোগ কৰে। অতিথি আৰু কৰ্মচাৰীৰ মাজৰ মিথস্ক্ৰিয়া অতিথি আৰু সংস্থাৰ মাজত ভাল সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলাত আৰু লগতে ভাল ইমেজ গঢ়াত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। গতিকে, ফ্ৰণ্ট অফিচ হৈছে যিকোনো হোটেলৰ কেন্দ্ৰবিন্দু।

ইয়াত কৰ্মচাৰীসকলে আগবঢ়োৱা সেৱাসমূহৰ ভিতৰত আছে - অতিথিসকলক স্বাগতম জনোৱা, তেওঁলোকক লগ পোৱা আৰু অভ্যৰ্থনা কৰা, কোঠা উপলব্ধতাৰ সংৰক্ষণ স্থিতি সংগঠিত কৰা, অতিথিসকলক নিবন্ধন কৰা আৰু কোঠা বণ্টন কৰা, চেক-ইন আৰু চেক-আউটৰ বিৱৰণ ৰেকৰ্ড ৰখা, পৰ্টাৰ সেৱা, অতিথিসকলক কোঠাৰ চাবি দিয়া, গ্ৰাহকলৈ বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰা, অন্যান্য অতিথি সেৱাৰ সৈতে সমন্বয় কৰা, অতিথিসকলক ঘৰৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ তথ্য প্ৰদান কৰা, আৰু তেওঁলোকৰ বিল প্ৰস্তুত কৰা আৰু নিষ্পত্তি কৰা। যি ধৰণে সেৱাসমূহ আগবঢ়োৱা হয় সেয়া প্ৰতিষ্ঠানটোৰ ইমেজ গঢ়াত কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা পালন কৰে আৰু অন্ততঃ উপাৰ্জিত ৰাজহ নিৰ্ধাৰণ কৰে। আপুনি এনে ব্যক্তিৰ দ্বাৰা অভ্যৰ্থনা/সেৱা গ্ৰহণ কৰিব বিচাৰিব নেকি যি নিৰ্বিকাৰ আৰু উদাসীন? কেতিয়াও নহয়! ফ্ৰণ্ট অফিচৰ কৰ্মচাৰীসকলে যাতায়াতৰ বাবে অতিথিক সহায় কৰিবলৈ ট্ৰান্সপোৰ্ট, একাউণ্টছ, বিলিং, ৰুম চাৰ্ভিছ, ৰেষ্টুৰেণ্ট, ইঞ্জিনিয়াৰিং, ষ্টোৰছ, বিক্ৰী আৰু হাউচকিপিং বিভাগ আদি বিভিন্ন বিভাগৰ সৈতে সমন্বয় কৰে। ফ্ৰণ্ট অফিচৰ সংগঠনমূলক তালিকা চিত্ৰ ১৭.৩ ত দেখুওৱা হৈছে।

চিত্ৰ ১৭.৩: ফ্ৰণ্ট অফিচ বিভাগৰ সংগঠন

ফ্ৰণ্ট অফিচ ডেস্কৰ অধীনত বিভিন্ন কৰ্মচাৰীয়ে আগবঢ়োৱা সেৱাসমূহ তালিকা ১৭.১ ত দেখুওৱা হৈছে।

তালিকা ১৭.১: ফ্ৰণ্ট অফিচত বিভিন্ন কৰ্মচাৰীৰ পদবী আৰু কাৰ্য/কৰ্তব্য

পদবী কাৰ্য/কৰ্তব্য
ফ্ৰণ্ট অফিচ মেনেজাৰ ফ্ৰণ্ট অফিচ, লবি, যাতায়াতৰ কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰাৰ বাবে দায়বদ্ধ। শ্বিফ্ট/কৰ্মচাৰীৰ ঘূৰণি আৰু শ্বিফ্টত কৰ্মচাৰীৰ কৰ্তব্যৰ সময়সূচী কৰে, কিয়নো সকলো হোটেল ২৪ ঘণ্টা কাম কৰে। দিনটোৰ আগমন, “ভি.আই.পি.“সকল, হাউচকিপিং আৰু অন্যান্য বিভাগৰ সৈতে সমন্বয় কৰে।
ফ্ৰণ্ট অফিচ চুপাৰভাইজাৰ এটা শ্বিফ্টৰ বাবে দায়বদ্ধ। সকলো আগমনক লগ পায় আৰু অভ্যৰ্থনা কৰে, সঠিক আৰু দ্ৰুত কোঠাত থকাৰ পদ্ধতি নিশ্চিত কৰে। তেওঁ/তাই অধিকাৰ পৰীক্ষা কৰে।
ফ্ৰণ্ট অফিচ কেচিয়াৰ অতিথিৰ বিল ৰখা আৰু অতিথিয়ে চেকআউট কৰোঁতে পৰিশোধ গ্ৰহণ কৰাৰ বাবে দায়বদ্ধ।
টেলিফোন অপাৰেটৰ /
তথ্য সহায়ক
তথ্য প্ৰদান কৰা আৰু ঘৰৰ ভিতৰৰ অতিথি আৰু দৰ্শকৰ সৈতে যোগাযোগ কৰাৰ বাবে দায়বদ্ধ।
সহকাৰী মেনেজাৰ-
ফ্ৰণ্ট অফিচ
ফ্ৰণ্ট অফিচ মেনেজাৰ অনুপস্থিতিত ফ্ৰণ্ট অফিচ সংগঠিত কৰে আৰু পৰ্যবেক্ষণ কৰে আৰু ফ্ৰণ্ট অফিচৰ সুচল কাৰ্যকলাপ নিশ্চিত কৰে।
লবি মেনেজাৰ সকলো ইউনিফৰ্মড সেৱা সংগঠিত কৰে, পৰ্যবেক্ষণ কৰে আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
ৰিচেপচনিষ্ট (ফ্ৰণ্ট
অফিচ এজেণ্ট)
অতিথিসকলক কোঠা সংৰক্ষণ কৰে, নিবন্ধন কৰে আৰু বণ্টন কৰে আৰু হোটেলত থকাৰ সময়ত প্ৰয়োজন অনুসৰি অতিথিক তথ্য প্ৰদান কৰে।
বেল কেপ্টেইন সকলো ইউনিফৰ্মড সেৱা, লবিত থকা বেল বয়সমূহ সংগঠিত কৰে, পৰ্যবেক্ষণ কৰে আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, চেক-ইন আৰু চেক-আউটৰ সময়ত সকলো বেগেজৰ চলাচল পৰ্যবেক্ষণ কৰে।
বেলবয় অতিথিৰ বেগেজ কোঠাৰ ভিতৰত আৰু বাহিৰলৈ স্থানান্তৰ কৰাৰ বাবে দায়বদ্ধ।
দৰৱান অতিথি আগমনত স্বাগতম জনায় আৰু তেওঁলোকক নিবন্ধন ডেস্কলৈ লৈ যায়।

হাউচকিপিং বিভাগ: হাউচকিপিং বিভাগ প্ৰধানতঃ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা নিশ্চিত কৰি আৰু উচ্চমানৰ স্বাস্থ্যবিধি বজাই ৰাখি লগতে সমগ্ৰ প্ৰতিষ্ঠানৰ নান্দনিকতা বজাই ৰখাৰ দ্বাৰা এক স্বাস্থ্যসম্মত পৰিৱেশ প্ৰদান কৰাৰ বাবে দায়বদ্ধ। অতিথিয়ে হোটেলত থাকিবলৈ আৰু ভৱিষ্যতে পুনৰ ভ্ৰমণ কৰিবলৈ লোৱা সিদ্ধান্ত বহুলাংশত প্ৰদান কৰা সেৱাৰ গুণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। হোটেলৰ ক্ষেত্ৰত, কোঠাৰ সজ্জা, কোঠাৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা সুবিধা, নিৰাপত্তা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু স্বাস্থ্যবিধি আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।

আজিকালি, বহু সংস্থাই, কৰ্পৰেট কাৰ্যালয়সমূহকে ধৰি, চুক্তিমূলক ভিত্তিত হাউচকিপিং সেৱা নিয়োগ কৰিছে। ই বহু লোকক তেওঁলোকৰ নিজা উদ্যোগ আৰম্ভ কৰিবলৈ এক সুযোগ প্ৰদান কৰে। যেতিয়া হাউচকিপিং পৰামৰ্শদাতাক বাণিজ্যিক ভিত্তিত কৰা হয়, ইয়াৰ কাৰ্যকলাপ আৰু প্ৰত্যাহ্বানৰ পৰিমাণ বেছি হয়। অসংখ্য কোঠা আৰু সাধাৰণ ঠাই ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰাৰ কাম এটা বিশাল আৰু জটিল কাৰ্য হৈ পৰে। গ্ৰাহকলৈ মূল্যৱান সেৱা প্ৰদান কৰিবলৈ, বিভিন্ন বিভাগ আৰু প্ৰশিক্ষিত কৰ্মচাৰীৰ সৈতে বিভাগটো পৰিকল্পনা আৰু সংগঠিত কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়।

হাউচকিপিং বিভাগৰ কাৰ্য্যসমূহ

প্ৰধান কাৰ্য হৈছে পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু স্থানৰ স্বাস্থ্যবিধি বজাই ৰখা, গতিকে ই নিম্নলিখিতবোৰৰ বাবে দায়বদ্ধ -

  • সাধাৰণ ঠাই আৰু অতিথি কোঠা পৰিষ্কাৰ কৰা
  • বিভিন্ন লিনেন আৰু ইউনিফৰ্মৰ ধোৱা-মেলা, ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু বিনিময়।

চিত্ৰ ১৭.৪: লিনেন সলনি কৰি থকা হাউচকিপাৰ

  • অভ্যন্তৰীণ ফুলৰ সজ্জা আৰু বাহ্যিক লেণ্ডস্কেপ বা বাগিচাৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ।

চিত্ৰ ১৭.৫: হোটেলৰ বাগিচাত বিশেষ পোহৰৰ প্ৰভাৱ

  • নিয়ন্ত্ৰণ ডেস্কৰ মাধ্যমেৰে ফ্ৰণ্ট অফিচ, ৰেষ্টুৰেণ্ট, ইঞ্জিনিয়াৰিং, একাউণ্টছ আদি অন্যান্য বিভাগৰ সৈতে সমন্বয় আৰু যোগাযোগ।
  • পোক-পৰুৱা নিয়ন্ত্ৰণো এই বিভাগৰ দায়িত্ব।

এই কাৰ্য্যসমূহ কাৰ্যকৰীভাৱে সম্পাদন কৰিবলৈ, হাউচকিপিং বিভাগটো বিভাগসমূহত বিভক্ত কৰা হৈছে, যিবোৰ তলত দিয়া ধৰণৰ:

১. হাউচকিপিং নিয়ন্ত্ৰণ ডেস্ক - হোটেলৰ বিভিন্ন অংশত কাম কৰি থকা হাউচকিপিং কৰ্মচাৰীলৈ তথ্য প্ৰেৰণ কৰে।

২. হাউচকিপিং পৰিচালনা - হাউচকিপিং বিভাগৰ সকলো কাৰ্যকলাপ পৰিকল্পনা কৰে, সংগঠিত কৰে আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।

৩. অতিথি কোঠা ব্ৰিগেড - অতিথি কোঠাসমূহৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু পৰিষ্কাৰ কৰে।

৪. সাধাৰণ ঠাই ব্ৰিগেড - ফয়াৰ, লবি, ফ্ৰণ্ট অফিচ আৰু অন্যান্য সাধাৰণ ঠাইৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰাখে।

৫. লিনেন আৰু ইউনিফৰ্ম ৰুম - লণ্ড্ৰীৰ সৈতে সমন্বয় কৰে; সমগ্ৰ প্ৰতিষ্ঠানলৈ পৰিষ্কাৰ লিনেন আৰু সকলো কৰ্মচাৰীলৈ ইউনিফৰ্ম প্ৰদান কৰাৰ বাবে দায়বদ্ধ।

৬. উদ্যানবিদ্যা আৰু ফুলৰ সজ্জা দল - হোটেলৰ লেণ্ডস্কেপ ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে আৰু কোঠা আৰু বিভিন্ন ঠাইত ফুলৰ সজ্জা কৰে।

৭. হেৰোৱা আৰু পোৱা বিভাগ- অতিথিৰ ভুল ঠাইত থোৱা বেগেজ জমা দিয়ে।

হাউচকিপিং বিভাগৰ কৰ্মচাৰীৰ নমুনা

বিভাগটো কাৰ্যকৰীভাৱে চলাবলৈ ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন পদৰ লগত খাপ খোৱা উপযুক্ত মানৱশক্তি নিৰ্বাচন কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। চিত্ৰ ১৭.৪ ত দিয়া ধৰণৰ সংগঠনমূলক তালিকাই হোটেল এখনত কৰ্মচাৰীৰ শ্ৰেণীবিন্যাস দেখুৱায়। সংগঠনমূলক গঠন আৰু শ্ৰেণীবিন্যাস এটা সংস্থা/হোটেলৰ পৰা আনটোলৈ ভিন্ন হ’ব পাৰে। এজনে বিভিন্ন পদত বিভিন্ন ব্যক্তি নিয়োগ কৰিব পাৰে বা কিছুমান কৰ্মচাৰীক ‘বহু-কাৰ্য’ত নিয়োগ কৰিব পাৰে।

চিত্ৰ ১৭.৬: হাউচকিপিং বিভাগৰ সাধাৰণ সংগঠনমূলক তালিকা

হাউচকিপিং বিভাগৰ কৰ্মচাৰীৰ দায়িত্বসমূহ:

১. কাৰ্যবাহী হাউচকিপাৰ - মানৱশক্তি, সামগ্ৰী, ধন, সময় আৰু অন্যান্য উপলব্ধ সম্পদৰ যুক্তিসংগত ব্যৱহাৰৰ মাধ্যমেৰে বিভাগটোৰ কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰাৰ বাবে দায়বদ্ধ। তেওঁ/তাই সময়সূচী, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু হাউচকিপিং বিভাগৰ সকলো কাৰ্যকলাপ পৰীক্ষা কৰে।

২. সহকাৰী হাউচকিপাৰ - ডাঙৰ হোটেল এখনত প্ৰত্যেক শ্বিফ্টৰ বাবে এজন থাকিব পাৰে। কৰ্তব্যৰ সময়সূচী প্ৰস্তুত কৰে আৰু কৰ্মীসকলৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু কাৰ্যকলাপ পৰীক্ষা কৰে।

৩. ডেস্ক নিয়ন্ত্ৰণ চুপাৰভাইজাৰ- অতিথিৰ প্ৰস্থানৰ তথ্যৰ বাবে ফ্ৰণ্ট অফিচৰ সৈতে সমন্বয় কৰে, খালী কৰা কোঠাসমূহ পৰিষ্কাৰ কৰায় আৰু পৰিষ্কাৰ কোঠা হস্তান্তৰ কৰে। এই ডেস্কখন ২৪ ঘণ্টা চলি থকা উচিত, কিয়নো অতিথি আৰু কৰ্মচাৰীয়ে যিকোনো সময়ত তথ্য গ্ৰহণ বা প্ৰেৰণ কৰিবলৈ এই ডেস্কৰ সৈতে যোগাযোগ কৰে।

৪. মজিয়া চুপাৰভাইজাৰ - প্ৰতিটো মজিয়াত এজন চুপাৰভাইজাৰ থাকে, অতিথি কোঠা, কৰিডৰ, আৰু মইদান আৰু মজিয়া পেণ্ট্ৰীৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণৰ বাবে দায়বদ্ধ।

৫. ৰুম এটেণ্ডেণ্ট - অতিথি কোঠা আৰু গা ধোৱা কোঠা প্ৰকৃততে পৰিষ্কাৰ কৰে। হাউসমেনে গধুৰ পৰিষ্কাৰৰ কাৰ্যকলাপ যেনে ভেকুৱাম কৰা, মপিং কৰা, সাৰি দিয়া, আসবাবপত্ৰ স্থানান্তৰ কৰা আদি কৰে।

৬. সাধাৰণ ঠাই চুপাৰভাইজাৰ - সাধাৰণ ঠাইসমূহৰ (মুখ্য প্ৰৱেশদ্বাৰ, কৰিডৰ, কাৰ্যালয়, বেনকেট হল, ৰেষ্টুৰেণ্ট আদি) পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰাৰ বাবে দায়বদ্ধ। হাউসমেনৰ মাধ্যমেৰে কাম কৰায়।

৭. ফ্লৰিষ্ট/মালী - সৰু হোটেলৰ ক্ষেত্ৰত এজন ব্যক্তি হ’ব পাৰে। বাগিচা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে আৰু হোটেলৰ বিভিন্ন অংশত ফুলৰ সজ্জা কৰে।

৮. লিনেন ৰুম/ইউনিফৰ্ম ৰুম চুপাৰভাইজাৰ - হোটেলৰ বিভিন্ন অংশত প্ৰয়োজনীয় লিনেন আৰু ইউনিফৰ্মৰ যোগান, অৰ্জন, ভঁৰাল, ইস্যু আৰু পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ বাবে দায়বদ্ধ।

পৰিষ্কাৰ কৰা হৈছে যিকোনো সংস্থা/কাৰ্যালয়/হোটেলৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ, গতিকে ইয়াত পৰিকল্পনা কৰা আৰু সঠিক পৰিষ্কাৰ পদ্ধতি আৰু কাৰ্য ভালদৰে কৰাৰ দক্ষতা থকা ব্যৱহাৰিক হাউচকিপিং কাৰ্যকৰী দক্ষতা থকা কৰ্মচাৰী নিৰ্বাচন কৰাত এক সুসংগঠিত দৃষ্টিভংগী গ্ৰহণ কৰা আৰু গুণগত সেৱা নিশ্চিত কৰিবলৈ এজন যোগ্য পৰ্যবেক্ষকৰ অধীনত কৰাটো জড়িত। বিশেষায়িত সঁজুলি, সা-সৰঞ্জাম, আৰু পৰিষ্কাৰকাৰী দ্ৰৱণৰ উপযুক্ত নিৰ্বাচন আৰু শেহতীয়া প্ৰযুক্তিগত প্ৰয়োগৰ জ্ঞান হৈছে প্ৰশিক্ষণৰ এক অতি প্ৰয়োজনীয় অংগ। পৰিষ্কাৰৰ কাৰ্যকলাপসমূহ দৈনিক, সাপ্তাহিক, মাহেকীয়া বা ঋতুভিত্তিকভাৱে সম্পাদন কৰা হয়।

হোটেলৰ বিভিন্ন পৃষ্ঠত পৰিষ্কাৰ কৰা হয় উপযুক্ত সা-সৰঞ্জাম, পৰিষ্কাৰকাৰী দ্ৰৱণ আৰু নিৰ্দিষ্ট পদ্ধতিৰে। দেৱাল, মজিয়া, কাউণ্টাৰ টপ আৰু আসবাবপত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা বিভিন্ন সামগ্ৰী আৰু ফিনিছ হৈছে কাঠ, গ্ৰেনাইট, মাৰ্বল, চেৰামিক টাইল, শিল, লিনোলিয়াম, প্লাষ্টিক, ভিনাইল, ফাইবাৰ গ্লাছ, ধাতু, চামৰা, বেত, ৰবৰ, কাপোৰ, ৰং, ৱাল পেপাৰ আদি। ভাল পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা ৰাখিবলৈ বিভিন্ন সঁজুলিৰ প্ৰয়োজন। সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহ হৈছে ভেকুৱাম ক্লিনাৰ, বিভিন্ন ধৰণৰ ব্ৰাছ, বঠা আৰু মপ, কন্টেইনাৰ, পৰিষ্কাৰ কাপোৰ আৰু একাধিক সঁজুলি কঢ়িয়াবলৈ ট্ৰলি। পানী, আমোনিয়া, ভিনেগাৰ, চাবোন আৰু ডিটাৰজেণ্ট, ধোৱা চ’ডা, এব্ৰেচিভ, পলিচ, এচিড আৰু অন্যান্য তেনে তৰল পদাৰ্থ আদি বিভিন্ন পৰিষ্কাৰকাৰী এজেণ্ট বিভিন্ন পৃষ্ঠ আৰু সামগ্ৰী পৰিষ্কাৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই পৰিষ্কাৰকাৰী এজেণ্টসমূহ ব্যৱহাৰ কৰোঁতে অতি সতৰ্ক হ’ব লাগে। কিছুমান শক্তিশালী এজেণ্টে সামগ্ৰী পৰিষ্কাৰ কৰোঁতে পৃষ্ঠটো নষ্ট কৰিব পাৰে গতিকে উপযুক্ত পৰিষ্কাৰকাৰী এজেণ্টৰ পছন্দ গুৰুত্বপূৰ্ণ।

কাৰ্যকলাপ ১

ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক চাৰিটা গোটত ভাগ কৰিব লাগিব। এটা গোটে পৰিষ্কাৰ কৰা চাবলৈ আৰু শিকিবলৈ হোটেল এখনলৈ যাব। প্ৰতিটো গোটক দৈনিক, সাপ্তাহিক, মাহেকীয়া আৰু ঋতুভিত্তিক/বসন্তকালীন পৰিষ্কাৰ পদ্ধতি চাবলৈ আৰু প্ৰতিটোৰ বাবে বিস্তাৰিতভাৱে পদক্ষেপসমূহ, পৰিষ্কাৰ কৰা সামগ্ৰী, তলত দিয়া ফৰ্মেটত ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলি/সা-সৰঞ্জাম লিখি ৰাখিবলৈ কোৱা হ’ব।

টোকা: পদক্ষেপসমূহ বহুত।

গোট ১

পৰিষ্কাৰ পদ্ধতিৰ পদক্ষেপ দৈনিক/সাপ্তাহিক/ ব্যৱহাৰ কৰা সা-সৰঞ্জাম মাহেকীয়া/ঋতুভিত্তিক

১ —————————–

২ —————————–

৩ —————————–

গোট ২

তলত দিয়া ফৰ্মেটত বিভিন্ন পৃষ্ঠৰ সাধাৰণ পৰিষ্কাৰৰ পদ্ধতিসমূহ উলিয়াওক।

সামগ্ৰী পৰিষ্কাৰৰ পদ্ধতি

কাঠ

গ্ৰেনাইট

মাৰ্বল

গোট ৩

বজাৰৰ জৰীপ কৰি বঠা, ব্ৰাছ, মপ আদি বিভিন্ন পৰিষ্কাৰৰ সঁজুলি বিচাৰি উলিয়াওক আৰু প্ৰায়োগিক কিতাপত চিত্ৰ আঁকি আৰু ব্যৱহাৰ লিখক। পৰিষ্কাৰৰ সঁজুলিৰ