ఎస్సీ డివిజన్లు
సౌత్ సెంట్రల్ రైల్వే – డివిజనల్ అవలోకనం (ఎస్సీ డివిజన్లు)
1. పరిచయం
సౌత్ సెంట్రల్ రైల్వే (ఎస్సీఆర్) భారతీయ రైల్వేల 19 జోన్లలో ఒకటి. సికింద్రాబాద్లో ప్రధాన కార్యాలయం ఉండటంతో (అందుకే టెలిగ్రాఫ్ కోడ్ “ఎస్సీ”), ఇది 02-10-1966న సదరన్ రైల్వే నుండి విడిపోయి ఏర్పడింది. ఎస్సీఆర్ ప్రస్తుతం 6 చురుకైన డివిజన్లను కలిగి ఉంది, వీటి సమిష్టి మార్గం-కిమీ, ట్రాఫిక్ సాంద్రత మరియు మౌలిక సదుపాయాలు ఈ జోన్ను ఉత్తర-దక్షిణ మరియు తూర్పు-పశ్చిమ కారిడార్లను కలిపే క్లిష్టమైన ట్రంక్ మార్గంగా చేస్తాయి.
2. సాంకేతిక స్నాప్షాట్ (2023-24)
| పారామీటర్ | ఎస్సీఆర్ జోన్ | ఆల్-ఇండియా ర్యాంక్ |
|---|---|---|
| మార్గం-కిమీ | 5,975 కిమీ (ఐఆర్లో 3.7 %) | 7వ |
| రన్నింగ్ ట్రాక్-కిమీ | 8,840 కిమీ | 6వ |
| విద్యుదీకరించిన మార్గం | 5,340 కిమీ (89.4 %) | 4వ |
| డివిజన్ల సంఖ్య | 6 | – |
| సగటు రోజువారీ ఫ్రీట్ లోడింగ్ | 2.05 ఎంటీ | 3వ |
| సగటు రోజువారీ ప్రయాణీకుల ఆదాయం | ₹10.4 కోట్లు | 4వ |
| సిబ్బంది బలం | 1.02 లక్ష | 5వ |
3. ఎస్సీఆర్ డివిజన్లు – కీ ఫ్యాక్ట్స్ & ఫిగర్స్
| డివిజన్ | ఏర్పాటు తేదీ | ప్రధాన కార్యాలయం | మార్గం-కిమీ (2024) | కీ వర్క్షాప్లు | ప్రధాన జంక్షన్లు | ప్రత్యేక లక్షణాలు |
|---|---|---|---|---|---|---|
| సికింద్రాబాద్ | 02-10-1966 | సికింద్రాబాద్ | 1,141 | సికింద్రాబాద్, లాల్లగూడ | సికింద్రాబాద్, కాజీపేట్, వికారాబాద్ | జోనల్ హెడ్క్వార్టర్స్; ట్విన్-సిటీ సబర్బన్; హైదరాబాద్ మెట్రో రైల్ ఇంటర్ఫేస్ |
| విజయవాడ | 02-10-1966 | విజయవాడ | 1,274 | విజయవాడ, రాయణపాడు | విజయవాడ, గుంటూరు, తెనాలి | బిజీగా ఉండే జంక్షన్ (రోజుకు 385 రైళ్లు); ఐఆర్లో 4వ అతిపెద్ద ఫ్రీట్ లోడింగ్ |
| గుంతకల్ | 02-10-1966 | గుంతకల్ | 1,097 | గుంతకల్, పొన్మలై (గోల్డెన్ రాక్) | గుంతకల్, గూటీ, రేణిగుంట | బీజీ & ఎంజీ రెండు విభాగాలు ఉన్న ఏకైక ఎస్సీఆర్ డివిజన్ (2007 వరకు); డీజిల్ లెగసీ |
| గుంటూరు | 01-04-2003 (విజయవాడ నుండి విభజన) | గుంటూరు | 630 | – | గుంటూరు, నల్లపాడు, పిడుగురల్ల | పూర్తిగా బ్రాడ్ గేజ్; భారీ పత్తి & మిరప ఫ్రీట్; కొత్త గుంటూరు–అమరావతి లైన్ |
| హైదరాబాద్ | 01-04-2003 (సికింద్రాబాద్ నుండి విభజన) | హైదరాబాద్ | 507 | – | హైదరాబాద్, లింగంపల్లి, ఫలక్నుమా | నగర-కేంద్రీకృత కమ్యూటర్ సేవలు; ఎంఎంటీఎస్ ఫేజ్-II; 3వ రైలు 25 కెవి ఎసి |
| నాందేడ్ | 01-04-2003 (సికింద్రాబాద్ నుండి విభజన) | నాందేడ్ | 324 | – | నాందేడ్, పూర్ణ, పర్భణి | మరాఠ్వాడా ప్రాంతం; పత్తి & సోయాబీన్ బెల్ట్; కొత్త నాందేడ్-హింగోలి డబులింగ్ |
4. చారిత్రక మైలురాళ్లు
- 1966: ఎస్సీఆర్ 3 డివిజన్లతో జన్మించింది – సికింద్రాబాద్, విజయవాడ, గుంతకల్.
- 1979: కాజీపేట్–బల్హార్షా 3వ లైన్ కమిషన్ – ఎస్సీఆర్లో మొదటి 3-లైన్ విభాగం.
- 1993: “సాతవాహన ఎక్స్ప్రెస్” (ఐఆర్లో మొదటి ISO-సర్టిఫైడ్ రైలు) విజయవాడ & సికింద్రాబాద్ మధ్య ప్రవేశపెట్టబడింది.
- 2003: త్రివిభజన గుంటూరు, హైదరాబాద్ & నాందేడ్ డివిజన్లను సృష్టిస్తుంది, అడ్మిన్ & పంక్చువాలిటీని మెరుగుపరచడానికి.
- 2012: ఎస్సీఆర్ 100 % కంప్యూటరైజ్డ్ PRS జోన్ అవుతుంది.
- 2019: మొత్తం ఎస్సీఆర్ మార్గం RLDA కిందకు తీసుకువచ్చబడింది స్టేషన్ రీడెవలప్మెంట్ కోసం (సికింద్రాబాద్, విజయవాడ, గుంతకల్ ఎంపిక చేయబడ్డాయి).
- 2022: కాజీపేట్–విజయవాడ 4వ లైన్ కమిషన్ – దక్షిణ భారతదేశంలో మొదటి 4-లైన్ కారిడార్.
- 2023: ఎస్సీఆర్ “బెస్ట్ జోనల్ ఎఫిషియెన్సీ” షీల్డ్ను గెలుచుకుంటుంది ఇంక్రిమెంటల్ ఫ్రీట్ లోడింగ్ (+11 %) కోసం.
5. మౌలిక సదుపాయాలు & ఇంజనీరింగ్ హైలైట్స్
5.1 ట్రాక్ & వంతెనలు
- అతి పొడవు వంతెన: రాజమండ్రిలో గోదావరి వంతెన – 2.8 కిమీ (విజయవాడ డివిజన్).
- అత్యధిక రూలింగ్ గ్రేడియెంట్: 1 in 60 (ఘాట్ విభాగం) – బ్రాగంజా ఘాట్స్ (గుంతకల్–వాస్కో).
- అతి పొడవు సొరంగం: 2.8 కిమీ – పాతాల్గంగా సొరంగం (కాజీపేట్–బల్హార్షా 3వ లైన్).
5.2 ట్రాక్షన్
- 25 కెవి ఎసి 05-09-2022న పూర్తయింది; చివరి విభాగం నిజామాబాద్–పూర్ణ ఎనర్జైజ్డ్.
- ట్విన్-ట్రాన్స్ఫార్మర్ 12-కార్ EMU రేకులు హైదరాబాద్ ఎంఎంటీఎస్లో ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి (2021).
5.3 సిగ్నలింగ్
- 80 % మార్గం RRI/ECR తో సజ్జీకరించబడింది; 350 స్టేషన్లు సెంట్రలైజ్డ్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ (CTC) పై ఉన్నాయి.
- కవచ్ (రైలు ఢీకొనడం నివారణ వ్యవస్థ): విజయవాడ–గూడూరు మధ్య పైలట్ (2023).
5.4 వర్క్షాప్లు
| వర్క్షాప్ | డివిజన్ | వార్షిక POH సామర్థ్యం | ప్రత్యేకత |
|---|---|---|---|
| లాల్లగూడ | సికింద్రాబాద్ | 250 లోకోలు | 12,000 HP HOG WAG-12ని POH చేయగల ఐఆర్లో మొదటిది |
| రాయణపాడు | విజయవాడ | 1,200 కోచ్లు | CBC & LHB కన్వర్షన్ హబ్ |
| గోల్డెన్ రాక్ (పొన్మలై) | గుంతకల్ | 1,000 కోచ్లు | నీలగిరి మౌంటెన్ రైల్వే హెరిటేజ్ స్టాక్ కోసం ఏకైక పిట్ |
| గుంతకల్ డీజిల్ షెడ్ | గుంతకల్ | 180 లోకోలు | అతిపెద్ద EMD GT46MAC (5500 HP) ఫ్లీట్ |
6. ప్రస్తుత స్థితి & ఇటీవలి నవీకరణలు (2024)
- అమృత్ భారత్ స్టేషన్ స్కీమ్: సికింద్రాబాద్ (₹720 కోట్లు), విజయవాడ (₹550 కోట్లు), గుంతకల్ (₹190 కోట్లు) ఆమోదించబడ్డాయి.
- కొత్త డివిజన్ ప్రతిపాదన: తెలంగాణ ప్రభుత్వం వరంగల్ని 7వ డివిజన్గా అభ్యర్థించింది (పరిశీలనలో ఉంది).
- సెమీ-హై స్పీడ్: వందే భారత్ (2.0) ట్రయల్ రన్ 160 కిమీ/గం వేగాన్ని విజయవాడ–చెన్నై మధ్య తాకింది (ఫిబ్రవరి 2024).
- గ్రీన్ ఎనర్జీ: ఎస్సీఆర్ 5 MW సోలార్ రూఫ్ని సికింద్రాబాద్ స్టేషన్ వద్ద కమిషన్ చేసింది – జోనల్ రికార్డ్.
- ఫ్రీట్ కారిడార్లు: కృష్ణాపట్నం–రాయచూరు కొత్త లైన్ (180 కిమీ) బడ్జెట్ 2024-25లో ఆమోదించబడింది – విజయవాడను బైపాస్ చేసే కొత్త ఫ్రీట్ సర్క్యూట్ను సృష్టిస్తుంది.
7. బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు – ఎస్సీఆర్ డివిజన్లు
1. సౌత్ సెంట్రల్ రైల్వే ఏ తేదీని రూపొందించబడింది?
2 అక్టోబర్ 1966
2. ఎస్సీఆర్ యొక్క కొత్త డివిజన్ ఏది?
నాందేడ్ (2003)
3. గుంతకల్ డివిజన్ ప్రధాన కార్యాలయం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
ఆంధ్ర ప్రదేశ్
4. 2024 డేటా ప్రకారం ఎస్సీఆర్ డివిజన్లో అతి పొడవైన మార్గం-కిమీ ఏది కలిగి ఉంది?
విజయవాడ (1,274 కిమీ)
5. ఎస్సీఆర్లో అతి పొడవైన రైలు వంతెన, గోదావరి వంతెన, ఏ డివిజన్లో ఉంది?
విజయవాడ
6. ఎస్సీఆర్ ఏ సంవత్సరంలో 100 % విద్యుదీకరణ చేయబడింది?
2022
7. ఎస్సీఆర్లో WAG-12 HOG లోకోమోటివ్లను POH చేయడానికి ఏ వర్క్షాప్ సజ్జీకరించబడింది?
లాల్లగూడ
8. భారతీయ రైల్వేల మొదటి ISO-సర్టిఫైడ్ రైలు, “సాతవాహన ఎక్స్ప్రెస్”, ఎక్కడ నడుస్తుంది?
విజయవాడ – సికింద్రాబాద్
9. హైదరాబాద్ మరియు నాందేడ్ డివిజన్లను సృష్టించడానికి ఏ డివిజన్ విభజించబడింది?
సికింద్రాబాద్
10. కాజీపేట్–విజయవాడ మధ్య 4వ లైన్ ఏ సంవత్సరంలో కమిషన్ చేయబడింది?
2022
11. నీలగిరి మౌంటెన్ రైల్వే హెరిటేజ్ స్టాక్ ఎస్సీఆర్లో ఏ వర్క్షాప్లో POH చేయబడుతుంది?
గోల్డెన్ రాక్ (పొన్మలై)
12. కింది వాటిలో ఏ డివిజన్కు లోకో షెడ్ లేదు?
గుంటూరు
13. తెలంగాణ ప్రభుత్వం డిమాండ్ చేసిన, ఎస్సీఆర్ యొక్క ప్రతిపాదిత 7వ డివిజన్ ఏది?
వరంగల్
14. ఎస్సీఆర్ యొక్క అత్యధిక ఫ్రీట్ లోడింగ్ డివిజన్ ఏది?
విజయవాడ
15. ఎస్సీఆర్లో 3వ లైన్ పొందిన మొదటి విభాగం ఏది?
కాజీపేట్–బల్హార్షా (1979)
16. హైదరాబాద్ మల్టీ-మోడల్ ట్రాన్స్పోర్ట్ సిస్టమ్ (ఎంఎంటీఎస్)ని ఏ డివిజన్ నిర్వహిస్తుంది?
హైదరాబాద్
17. గుంతకల్ డీజిల్ లోకో షెడ్ ఏ హై-హార్స్పవర్ EMD క్లాస్ను కలిగి ఉంది?
GT46MAC (5500 HP)
BETA
