ସାଉଥ୍ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ରେଳବାଇ – ଡିଭିଜନାଲ୍ ଅଭିବୃତ୍ତି (ଏସ୍.ସି. ଡିଭିଜନ୍)

1. ପରିଚୟ

ସାଉଥ୍ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ରେଳବାଇ (ଏସ୍.ସି.ଆର୍) ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ରେଳର 19ଟି ଜୋନ୍ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ସିକନ୍ଦରାବାଦରେ ଅବସ୍ଥିତ (ଏଣୁ ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ କୋଡ୍ “ଏସ୍.ସି.”), ଏହା 2-10-1966ରେ ସାଉଦର୍ଣ୍ଣ ରେଳବାଇରୁ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଏସ୍.ସି.ଆର୍ ବର୍ତ୍ତମାନ 6ଟି ସକ୍ରିୟ ଡିଭିଜନ୍ ରଖିଛି ଯାହାର ସମୁଦାୟ ରୁଟ୍-କିମି, ଟ୍ରାଫିକ୍ ଘନତା ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏହି ଜୋନ୍କୁ ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ କରିଡର୍ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଟ୍ରଙ୍କ୍ ରୁଟ୍ କରିଥାଏ।

2. ଟେକ୍ନିକାଲ୍ ସ୍ନାପସଟ୍ (2023-24)

3. ଏସ୍.ସି.ଆର୍ ଡିଭିଜନ୍ – ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଆଙ୍କଡ଼ା

4. ଐତିହାସିକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ

• 1966: 3ଟି ଡିଭିଜନ୍ ସହିତ ଏସ୍.ସି.ଆର୍ ଜନ୍ମ – ସିକନ୍ଦରାବାଦ, ବିଜୟୱାଡ଼ା, ଗୁନ୍ତକଲ୍।
• 1979: କାଜିପେଟ–ବଲହର୍ଶାହ 3ୟ ଲାଇନ୍ କମିଶନ୍ – ଏସ୍.ସି.ଆର୍.ରେ ପ୍ରଥମ 3-ଲାଇନ୍ ସେକ୍ସନ୍।
• 1993: “ସାତବାହନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍” (ଆଇ.ଆର୍.ର ପ୍ରଥମ ଆଇ.ଏସ୍.ଓ.-ସର୍ଟିଫାଏଡ୍ ଟ୍ରେନ୍) ବିଜୟୱାଡ଼ା ଏବଂ ସିକନ୍ଦରାବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ।
• 2003: ଟ୍ରାଇଫରକେସନ୍ ଗୁନ୍ତୁର, ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଏବଂ ନାନ୍ଦେଡ଼ ଡିଭିଜନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରେ ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ ସମୟନିଷ୍ଠତା ଉନ୍ନତି ପାଇଁ।
• 2012: ଏସ୍.ସି.ଆର୍ 100 % କମ୍ପ୍ୟୁଟରାଇଜଡ୍ ପି.ଆର୍.ଏସ୍ ଜୋନ୍ ହୁଏ।
• 2019: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏସ୍.ସି.ଆର୍ ରୁଟ୍ ଆର୍.ଏଲ୍.ଡି.ଏ ଅଧୀନରେ ଆଣାଗଲା ଷ୍ଟେସନ୍ ରିଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ପାଇଁ (ସିକନ୍ଦରାବାଦ, ବିଜୟୱାଡ଼ା, ଗୁନ୍ତକଲ୍ ଚୟନିତ)।
• 2022: କାଜିପେଟ–ବିଜୟୱାଡ଼ା 4ର୍ଥ ଲାଇନ୍ କମିଶନ୍ – ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ 4-ଲାଇନ୍ କରିଡର୍।
• 2023: ଏସ୍.ସି.ଆର୍ “ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜୋନାଲ୍ ଦକ୍ଷତା” ଢାଲ ଜିତେ ଇନ୍କ୍ରିମେଣ୍ଟାଲ୍ ମାଲବୋଝ ଲୋଡିଂ (+11 %) ପାଇଁ।

5. ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ହାଇଲାଇଟ୍

5.1 ଟ୍ରାକ୍ ଏବଂ ବ୍ରିଜ୍

• ଦୀର୍ଘତମ ବ୍ରିଜ୍: ରାଜମହେନ୍ଦ୍ରୀରେ ଗୋଦାବରୀ ବ୍ରିଜ୍ – 2.8 କିମି (ବିଜୟୱାଡ଼ା ଡିଭିଜନ୍)।
• ଉଚ୍ଚତମ ରୁଲିଂ ଗ୍ରେଡିଏଣ୍ଟ୍: 1 ରୁ 60 (ଘାଟ୍ ସେକ୍ସନ୍) – ବ୍ରାଗାଞ୍ଜା ଘାଟ୍ (ଗୁନ୍ତକଲ୍–ଭାସ୍କୋ)।
• ଦୀର୍ଘତମ ଟନେଲ୍: 2.8 କିମି – ପାତାଳଗଙ୍ଗା ଟନେଲ୍ (କାଜିପେଟ–ବଲହର୍ଶାହ 3ୟ ଲାଇନ୍)।

5.2 ଟ୍ରାକ୍ସନ୍

• 25 କେଭି ଏସି 05-09-2022ରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଶେଷ ସେକ୍ସନ୍ ନିଜାମାବାଦ–ପୁର୍ଣ୍ଣା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲା।
• ଟ୍ୱିନ୍-ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ମର 12-କାର୍ ଇଏମ୍ୟୁ ରେକ୍ ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଏମ୍.ଏମ୍.ଟି.ଏସ୍.ରେ ଆରମ୍ଭ (2021)।

5.3 ସିଗ୍ନାଲିଂ

• 80 % ରୁଟ୍ ଆର୍.ଆର୍.ଆଇ/ଇସି.ଆର୍ ସହ ସଜ୍ଜିତ; 350 ଷ୍ଟେସନ୍ କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ଟ୍ରାଫିକ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ (ସି.ଟି.ସି) ଉପରେ।
• କବଚ (ଟ୍ରେନ୍ କଲିଜନ୍ ଏଭଏଡେନ୍ସ୍ ସିଷ୍ଟମ୍): ବିଜୟୱାଡ଼ା–ଗୁଡୁର ମଧ୍ୟରେ ପାଇଲଟ୍ (2023)।

5.4 ୱର୍କଶପ୍

6. ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଅଦ୍ୟତନ (2024)

• ଅମୃତ ଭାରତ ଷ୍ଟେସନ୍ ସ୍କିମ୍: ସିକନ୍ଦରାବାଦ (₹720 କୋଟି), ବିଜୟୱାଡ଼ା (₹550 କୋଟି), ଗୁନ୍ତକଲ୍ (₹190 କୋଟି) ଅନୁମୋଦିତ।
• ନୂଆ ଡିଭିଜନ୍ ପ୍ରସ୍ତାବ: ତେଲେଙ୍ଗାଣା ସରକାର ୱାରାଙ୍ଗଲକୁ 7ମ ଡିଭିଜନ୍ ଭାବେ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି (ବିଚାରାଧୀନ)।
• ସେମି-ହାଇ ସ୍ପିଡ୍: ବନ୍ଦେ ଭାରତ (2.0) ର ଟ୍ରାଇଆଲ୍ ରନ୍ 160 କିମି/ଘଣ୍ଟା ବିଜୟୱାଡ଼ା–ଚେନ୍ନାଇ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପର୍ଶ କଲା (ଫେବୃଆରୀ 2024)।
• ଗ୍ରୀନ୍ ଏନର୍ଜି: ଏସ୍.ସି.ଆର୍ ସିକନ୍ଦରାବାଦ ଷ୍ଟେସନ୍ରେ 5 ଏମ୍.ଡବ୍ଲ୍ୟୁ ସୌର ଛାତ କମିଶନ୍ କଲା – ଜୋନାଲ୍ ରେକର୍ଡ୍।
• ମାଲବୋଝ କରିଡର୍: କୃଷ୍ଣାପାଟନମ–ରାୟଚୁର ନୂଆ ଲାଇନ୍ (180 କିମି) ବଜେଟ୍ 2024-25ରେ ସ୍ୱୀକୃତ – ବିଜୟୱାଡ଼ାକୁ ବାଇପାସ୍ କରି ନୂଆ ମାଲବୋଝ ସର୍କିଟ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିବ।

7. ଏମ୍.ସି.କ୍ୟୁ – ଏସ୍.ସି.ଆର୍ ଡିଭିଜନ୍