ఉత్తర రైల్వే – విభాగాలు ఒక నిమిషంలో

ఉత్తర రైల్వే (NR) మార్గం కి.మీ మరియు సిబ్బంది బలం పరంగా భారతీయ రైల్వేల యొక్క ప్రాచీనమైన మరియు అతిపెద్ద జోన్.
ప్రధాన కార్యాలయం: బరోడా హౌస్, న్యూఢిల్లీ
ఏర్పాటు తేదీ: 14 ఏప్రిల్ 1952 (ఈస్ట్ ఇండియన్ రైల్వే & ఔధ్ & రోహిల్ఖండ్ రైల్వే పునర్వ్యవస్థీకరణ)
ప్రస్తుత విభాగాలు: ఢిల్లీ, అంబాలా, ఫిరోజ్పూర్, లక్నో, మొరాదాబాద్

1. సాంకేతిక మరియు కార్యాచరణ ప్రొఫైల్

2. కీలక మౌలిక సదుపాయాలు మరియు వివరణలు

ఢిల్లీ విభాగం

• యార్డ్ పునర్నిర్మాణం: న్యూఢిల్లీ–శివాజీ బ్రిడ్జ్ 4వ లైన్ 2022లో ప్రారంభించబడింది.
• స్టేషన్ వర్గాలు:
  – NSG-1: న్యూఢిల్లీ, హజ్రత్ నిజాముద్దీన్, ఆనంద్ విహార్ టెర్మినల్
  – SG-2: ఢిల్లీ జంక్షన్, ఢిల్లీ సరాయ్ రోహిల్లా
• ఆటోమేటిక్ సిగ్నలింగ్: 165 RKM (మార్గం కి.మీ) 60 kg 90 UTS రైల్స్ & SSD స్విచ్లతో.
• OHE: 25 kV, 50 Hz, క్యాటినరీ 1.45 m గాలి నియంత్రణ, DFCC ఏలైన్మెంట్ కోసం 7.57 m కనిష్ట ఎత్తు.

అంబాలా విభాగం

• ప్రపంచంలోనే అతి పొడవైన విద్యుదీకృత సొరంగం (రూపాల్–కల్కా, 3.24 km) కల్కా–శిమ్లా వారసత్వ విభాగంలో (విద్యుదీకరించబడని).
• ట్రాక్ నిర్మాణం: 52 kg/60 kg ప్రధాన మార్గంలో, 90 UTS రైల్స్, LWR 1 in 12 & 1 in 8½ స్విచ్లు.
• లెవెల్ క్రాసింగ్లు: 330 (2023), 92 % లిఫ్టింగ్ బ్యారియర్లు & ఇంటర్లాకింగ్తో అందించబడ్డాయి.

ఫిరోజ్పూర్ విభాగం

• సరిహద్దు విభాగం: 183 km పాకిస్థాన్ను తాకుతుంది (వాఘా-అట్టారి).
• సరుకు లోడ్: 52 MT 2022–23లో (ప్రధానంగా ఆహార ధాన్యాలు, ఎరువులు, POL).
• గతి-శక్తి సరుకు టెర్మినల్: 5 (అబోహర్, ఫజిల్కా, జలంధర్, లుధియానా, ఖన్నా).

లక్నో విభాగం

• డబులింగ్ & కొత్త లైన్:
  – లక్నో–అయోధ్య–దర్శన్ నగర్ 3వ లైన్ (2021)
  – గోమతి నగర్–మల్హౌర్ 4వ లైన్ (2023)
• MEMU కార్-షెడ్: గోమతి నగర్ (భారతదేశంలోనే మొదటి 12-కార్ MEMU నిర్వహణ సౌకర్యం).

మొరాదాబాద్ విభాగం

• విద్యుదీకృత సరుకు కారిడార్: EDFC (ఖుర్జా–భౌపూర్) 345 km విభాగంలోనే.
• వ్యాగన్ రిపేర్ డిపోలు: మొఘల్సరాయ్, బరేల్లీ, మొరాదాబాద్.
• రాజభాష అమలు: 100 % హిందీ లిఖిత పత్రాలను సాధించిన మొదటి విభాగం (2020).

3. చారిత్రక మైలురాళ్లు

4. ప్రస్తుత స్థితి మరియు ఇటీవలి నవీకరణలు (2023-24)

• కవచ్ (స్వదేశీ ATP): NRలో 1 200 RKM ఆమోదించబడింది; ఢిల్లీ–ఆగ్రా & అంబాలా–లుధియానాలో పైలట్.
• అమృత్ భారత్ (పుష్-పుల్): న్యూఢిల్లీ–అయోధ్య & ఆనంద్ విహార్–మాల్డా 30 డిసెంబర్ 2023న ప్రారంభించబడ్డాయి.
• వందే భారత్ (2.0): ఢిల్లీ–అంబాలా–చండీగఢ్ & ఢిల్లీ–దేహ్రాడూన్ VB సేవలు (16 ట్రిప్లు/వారం).
• స్టేషన్ పునర్వికసన (అమృత్ స్టేషన్లు): NR కింద 54 స్టేషన్లు – ఢిల్లీ విభాగంలో మాత్రమే 14 (ఇజ్జత్-నగర్, సహారన్పూర్, అలీఘర్, మొదలైనవి).
• సరుకు కారిడార్లు:
  – EDFC (తూర్పు DFC) ఆపరేషనల్ మొఘల్సరాయ్–ఖుర్జా–దాద్రి (మొరాదాబాద్ విభాగం).
  – WDFC (పశ్చిమ DFC) దాద్రి & తుగ్లకాబాద్లో ఢిల్లీ విభాగంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.
• పచ్చని చొరవలు: 1 028 MW సోలార్ రూఫ్టాప్లు ఆమోదించబడ్డాయి; 40 % ఇప్పటికే శకూర్బస్తి, లక్నో జంక్షన్, మొరాదాబాద్లో ఇన్స్టాల్ చేయబడ్డాయి.
• పురోగమిస్తున్న కొత్త లైన్లు:
  – చండీగఢ్–సహ్నేవాల్–లుధియానా 3వ లైన్ (ఖర్చు ₹2 018 కోట్లు, 97 km).
  – ఋషికేశ్–కర్ణప్రయాగ్ (125 km, చార్-ధామ్ ప్రాజెక్ట్) – 65 % పూర్తయింది.
• బడ్జెట్ 2024-25 కేటాయింపు: ఉత్తర రైల్వేకు ₹18 900 కోట్లు (అన్ని జోన్లలో అత్యధికం).

5. పరీక్ష కోసం త్వరిత-గురి వాస్తవాలు

• NRలో అతి పొడవైన ప్లాట్ఫారమ్: గోరఖ్పూర్ (ప్రస్తుతం NER కింద ఉంది కానీ 1952 వరకు NRలో భాగంగా ఉంది).
• అత్యధిక రైలు వంతెన: చెనాబ్ (NRలో లేదు) – NRలో అత్యధికం చక్కి (66 m) పఠాన్కోట్–జోగిందర్ నగర్లో.
• ఉత్తర రైల్వే నెట్వర్క్: 7 114 మార్గం కి.మీ (2023) – IRలో 12 %.
• సిబ్బంది బలం: 1.03 లక్ష (జోన్లలో అతిపెద్దది).
• ప్రయాణీక ఆదాయ వాటా: IRలో 28 % (ఢిల్లీ హబ్ కారణంగా).
• యునెస్కో వారసత్వం: కల్కా–శిమ్లా & ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్ (ముంబై) – కల్కా–శిమ్లా మాత్రమే NRలో ఉంది.