വടക്കൻ റെയിൽവേ – ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഡിവിഷനുകൾ

വടക്കൻ റെയിൽവേ (NR) റൂട്ട് കിലോമീറ്ററും സ്റ്റാഫ് ശക്തിയും കണക്കിലെടുത്ത് ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ ഏറ്റവും പഴയതും വലുതുമായ സോൺ ആണ്.
ആസ്ഥാനം: ബറോഡ ഹൗസ്, ന്യൂ ഡൽഹി
രൂപീകരണ തീയതി: 14 ഏപ്രിൽ 1952 (ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ & ഔധ് & റോഹിൽഖണ്ഡ് റെയിൽവേ എന്നിവ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചത്)
നിലവിലെ ഡിവിഷനുകൾ: ഡൽഹി, അംബാല, ഫിറോസ്പൂർ, ലഖ്നൗ, മൊറാദാബാദ്

1. സാങ്കേതികവും പ്രവർത്തനപരവുമായ പ്രൊഫൈൽ

2. പ്രധാന ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറും സവിശേഷതകളും

ഡൽഹി ഡിവിഷൻ

• യാർഡ് പുനർനിർമ്മാണം: ന്യൂ ഡൽഹി–ശിവാജി ബ്രിഡ്ജ് 4-ാം ലൈൻ 2022-ൽ നിലവിൽ വന്നു.
• സ്റ്റേഷൻ വിഭാഗങ്ങൾ:
  – NSG-1: ന്യൂ ഡൽഹി, ഹസ്രത്ത് നിസാമുദ്ദീൻ, ആനന്ദ് വിഹാർ ടെർമിനൽ
  – SG-2: ഡൽഹി ജം, ഡൽഹി സരായ് റോഹില്ല
• ഓട്ടോമാറ്റിക് സിഗ്നലിംഗ്: 165 RKM (റൂട്ട് കി.മീ) 60 കിലോഗ്രാം 90 UTS റെയിലുകളും SSD സ്വിച്ചുകളും ഉപയോഗിച്ച്.
• OHE: 25 kV, 50 Hz, കാറ്റനറി 1.45 മീറ്റർ കാറ്റ് നിയന്ത്രണം, DFCC അലൈൻമെന്റിനായി 7.57 മീറ്റർ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഉയരം.

അംബാല ഡിവിഷൻ

• ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളമുള്ള വൈദ്യുതീകരിച്ച തുരങ്കം (രൂപാൽ–കൽക്ക, 3.24 കി.മീ) കൽക്ക–ശിമ്ല ഹെറിറ്റേജ് വിഭാഗത്തിൽ (വൈദ്യുതീകരിച്ചിട്ടില്ല).
• ട്രാക്ക് ഘടന: പ്രധാന ലൈനിൽ 52 കിലോഗ്രാം/60 കിലോഗ്രാം, 90 UTS റെയിലുകൾ, LWR 1 in 12 & 1 in 8½ സ്വിച്ചുകൾ.
• ലെവൽ ക്രോസിംഗുകൾ: 330 (2023), 92 % ലിഫ്റ്റിംഗ് ബാരിയറുകളും ഇന്റർലോക്കിംഗും ഉപയോഗിച്ച്.

ഫിറോസ്പൂർ ഡിവിഷൻ

• അതിർത്തി ഡിവിഷൻ: 183 കി.മീ പാകിസ്ഥാനിനെ തൊട്ടുകിടക്കുന്നു (വാഘ-അട്ടാരി).
• ഫ്രെയ്റ്റ് ലോഡ്: 2022–23-ൽ 52 എംടി (പ്രധാനമായും ധാന്യങ്ങൾ, വളം, POL).
• ഗതി-ശക്തി ഫ്രെയ്റ്റ് ടെർമിനൽ: 5 (അബോഹർ, ഫസിൽക, ജലന്ധർ, ലുധിയാന, ഖന്ന).

ലഖ്നൗ ഡിവിഷൻ

• ഇരട്ടിപ്പിക്കലും പുതിയ ലൈനും:
  – ലഖ്നൗ–അയോധ്യ–ദർശൻ നഗർ 3-ാം ലൈൻ (2021)
  – ഗോംതി നഗർ–മൽഹൗർ 4-ാം ലൈൻ (2023)
• MEMU കാർ-ഷെഡ്: ഗോംതി നഗർ (ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ 12-കാർ MEMU പരിപാലന സൗകര്യം).

മൊറാദാബാദ് ഡിവിഷൻ

• വൈദ്യുതീകരിച്ച ഫ്രെയ്റ്റ് കോറിഡോർ: EDFC (ഖുർജ–ഭൗപൂർ) 345 കി.മീ ഡിവിഷനിനുള്ളിൽ.
• വാഗൺ റിപ്പയർ ഡിപ്പോകൾ: മുഗൽസരായ്, ബറേലി, മൊറാദാബാദ്.
• രാജഭാഷ പ്രാബല്യം: 100 % ഹിന്ദി കത്തിടപാട് നേടിയ ആദ്യ ഡിവിഷൻ (2020).

3. ചരിത്രപരമായ നാഴികക്കല്ലുകൾ

4. നിലവിലെ നിലയും സമീപകാല അപ്ഡേറ്റുകളും (2023-24)

• കവാച് (സ്വദേശി ATP): NR-ൽ 1 200 RKM അംഗീകരിച്ചു; ഡൽഹി–ആഗ്ര & അംബാല–ലുധിയാന എന്നിവിടങ്ങളിൽ പൈലറ്റ്.
• അമൃത് ഭാരത് (പുഷ്-പുൾ): ന്യൂ ഡൽഹി–അയോധ്യ & ആനന്ദ് വിഹാർ–മാൾഡ 30 ഡിസംബർ 2023-ൽ പതാക ഉയർത്തി.
• വന്ദേ ഭാരത് (2.0): ഡൽഹി–അംബാല–ചണ്ഡീഗഢ് & ഡൽഹി–ദേഹ്രാഡൂൺ VB സർവീസുകൾ (ആഴ്ചയിൽ 16 ട്രിപ്പുകൾ).
• സ്റ്റേഷൻ പുനർവികസനം (അമൃത് സ്റ്റേഷനുകൾ): NR-ൽ 54 സ്റ്റേഷനുകൾ – ഡൽഹി ഡിവിഷനിൽ മാത്രം 14 (ഇസ്സത്ത്-നഗർ, സഹാരൻപൂർ, അലിഗഢ് മുതലായവ).
• ഫ്രെയ്റ്റ് കോറിഡോറുകൾ:
  – EDFC (കിഴക്കൻ DFC) പ്രവർത്തനക്ഷമമായ മുഗൽസരായ്–ഖുർജ–ദാദ്രി (മൊറാദാബാദ് ഡിവിഷൻ).
  – WDFC (പടിഞ്ഞാറൻ DFC) ഡൽഹി ഡിവിഷനിൽ ദാദ്രി & തുഗ്ലകാബാദ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
• പച്ചനിറം പദ്ധതികൾ: 1 028 MW സോളാർ റൂഫ് ടോപ്പുകൾ അംഗീകരിച്ചു; 40 % ഇതിനകം ശക്തർബസ്തി, ലഖ്നൗ ജം, മൊറാദാബാദ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്തു.
• പുരോഗതിയിലുള്ള പുതിയ ലൈനുകൾ:
  – ചണ്ഡീഗഢ്–സഹ്നേവാൽ–ലുധിയാന 3-ാം ലൈൻ (ചെലവ് ₹2 018 കോടി, 97 കി.മീ).
  – ഋഷികേശ്–കർണപ്രയാഗ് (125 കി.മീ, ചാർ-ധാം പദ്ധതി) – 65 % പൂർത്തിയായി.
• ബജറ്റ് 2024-25 അനുവിദാനം: വടക്കൻ റെയിൽവേയ്ക്ക് ₹18 900 കോടി (എല്ലാ സോണുകളിലും ഏറ്റവും ഉയർന്നത്).

5. പരീക്ഷയ്ക്കുള്ള വേഗത്തിലുള്ള വസ്തുതകൾ

• NR-ലെ ഏറ്റവും നീളമുള്ള പ്ലാറ്റ്ഫോം: ഗോരഖ്പൂർ (ഇപ്പോൾ NER-ൽ ആണെങ്കിലും 1952 വരെ NR-ന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു).
• ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള റെയിൽ പാലം: ചെനാബ് (NR-ൽ അല്ല) – NR-ന്റെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ളത് ചക്കി (66 മീ) പാഠാങ്കോട്ട്–ജോഗിന്ദർ നഗർ റൂട്ടിൽ.
• വടക്കൻ റെയിൽവേ നെറ്റ്വർക്ക്: 7 114 റൂട്ട് കി.മീ (2023) – IR-ന്റെ 12 %.
• സ്റ്റാഫ് ശക്തി: 1.03 ലക്ഷം (സോണുകളിൽ ഏറ്റവും വലുത്).
• പാസഞ്ചർ വരുമാന പങ്ക്: IR-ന്റെ 28 % (ഡൽഹി ഹബ് കാരണം).
• UNESCO പൈതൃകം: കൽക്ക–ശിമ്ല & ഛത്രപതി ശിവാജി ടെർമിനസ് (മുംബൈ) – കൽക്ക–ശിമ്ല മാത്രമാണ് NR-ൽ ഉള്ളത്.