சட்டப்பிரிவு உறவுகள்

அரசியலமைப்பு விதிகள்

• அரசியலமைப்புச் சட்டப்பிரிவு 246: மத்திய மற்றும் மாநிலங்களுக்கு இடையேயான சட்டமியற்றும் அதிகாரங்களின் பகிர்வை வரையறுக்கிறது.
• பட்டியல் I (ஒன்றியப் பட்டியல்): நாடாளுமன்றம் சட்டம் இயற்றக்கூடிய 100 பொருள்பாடுகள்.
• பட்டியல் II (மாநிலப் பட்டியல்): மாநில சட்டமன்றங்கள் சட்டம் இயற்றக்கூடிய 61 பொருள்பாடுகள்.
• பட்டியல் III (ஒருங்கிணைந்த பட்டியல்): நாடாளுமன்றம் மற்றும் மாநில சட்டமன்றங்கள் இரண்டும் சட்டம் இயற்றக்கூடிய 47 பொருள்பாடுகள்.
• அரசியலமைப்புச் சட்டப்பிரிவு 254: மாநிலச் சட்டங்கள் ஒன்றியச் சட்டங்களுடன் முரண்பட்டால், நாடாளுமன்றம் அவற்றை செல்லாததாக்கலாம்.

முக்கிய சட்டங்கள் மற்றும் திருத்தங்கள்

• 73வது மற்றும் 74வது அரசியலமைப்புத் திருத்தங்கள் (1992): பஞ்சாயத்து ராஜ் மற்றும் நகராட்சிகளை ஒருங்கிணைந்த பட்டியலின் ஒரு பகுதியாக அறிமுகப்படுத்தியது.
• 11வது அட்டவணை (1952): பஞ்சாயத்துகளுக்கான 29 பொருள்பாடுகளை பட்டியலிடுகிறது.
• 12வது அட்டவணை (1952): நகராட்சிகளுக்கான 18 பொருள்பாடுகளை பட்டியலிடுகிறது.
• 10வது அட்டவணை (1955): சட்டமன்ற உறுப்பினர்களின் கட்சி மாற்றத்தை தடை செய்கிறது.

முக்கிய வழக்குகள்

• எஸ்.ஆர். பொம்மை மற்றும் ஒன்றிய இந்தியா (1994): “அடிப்படை அமைப்பு” கோட்பாட்டை நிறுவியது மற்றும் மத்திய-மாநில உறவுகளின் முக்கியத்துவத்தை வலியுறுத்தியது.
• கேசவானந்த பாரதி மற்றும் கேரள மாநிலம் (1973): அரசியலமைப்பை திருத்துவதற்கான நாடாளுமன்றத்தின் அதிகாரத்தின் வரம்பை தெளிவுபடுத்தியது.

தேர்வுகளுக்கான முக்கிய உண்மைகள்

• இரட்டை அரசியல்: இந்தியா மத்திய மற்றும் மாநிலங்களுக்கு இடையே அதிகார சமநிலையுடன் கூடிய இரட்டை அரசியல் முறையை பின்பற்றுகிறது.
• மீதமுள்ள அதிகாரங்கள்: அரசியலமைப்புச் சட்டப்பிரிவு 248 இன் கீழ் மத்திய அரசிடம் உள்ளன.
• மாநிலங்களுக்கிடையேயான தகராறுகள்: அரசியலமைப்புச் சட்டப்பிரிவு 263 இன் கீழ் நிறுவப்பட்ட மாநிலங்களுக்கிடையேயான கவுன்சில் மூலம் தீர்க்கப்படுகின்றன.

நிர்வாக உறவுகள்

அரசியலமைப்பு விதிகள்

• அரசியலமைப்புச் சட்டப்பிரிவு 255: அவசரநிலை சந்தர்ப்பங்களைத் தவிர அல்லது மாநிலத்தின் சம்மதத்துடன் தவிர, மத்திய அரசு ஒரு மாநிலத்தைப் பொறுத்து நிர்வாக அதிகாரத்தை செலுத்தக்கூடாது என்று கூறுகிறது.
• அரசியலமைப்புச் சட்டப்பிரிவு 256: மாநிலத்தின் நிர்வாக அதிகாரம் அரசியலமைப்புக்கு இணங்க செலுத்தப்பட வேண்டும் என்று கோருகிறது.
• அரசியலமைப்புச் சட்டப்பிரிவு 257: உள் நிர்வாக விஷயங்களில் மாநிலங்களுக்கு மத்திய அரசு வழிகாட்டுதல் வழங்குவதை தடை செய்கிறது.

முக்கிய நிறுவனங்கள்

• மாநில அரசுகள்: தங்கள் மாநிலங்களுக்குள் நிர்வாக அதிகாரத்தை செலுத்துகின்றன.
• ஒன்றியப் பகுதிகள்: மத்திய அரசால் நிர்வகிக்கப்படுகின்றன, சிலவற்றுக்கு சட்டமன்றம் உள்ளது (எ.கா., தில்லி, புதுச்சேரி).
• குடியரசுத் தலைவர் ஆட்சி: ஒரு மாநிலத்தில் அரசியலமைப்பு இயந்திரம் செயலிழந்தால் அரசியலமைப்புச் சட்டப்பிரிவு 356 இன் கீழ் விதிக்கப்படுகிறது.

முக்கிய தேதிகள்

• 1950: அரசியலமைப்பு நடைமுறைக்கு வந்தது, மத்திய-மாநில உறவுகளுக்கான கட்டமைப்பை நிறுவியது.
• 1952: 7வது திருத்தம் ஒருங்கிணைந்த பட்டியலை அறிமுகப்படுத்தியது.
• 1992: 73வது மற்றும் 74வது திருத்தங்கள் பஞ்சாயத்து ராஜ் மற்றும் நகராட்சிகளை அறிமுகப்படுத்தியது.

தேர்வுகளுக்கான முக்கிய உண்மைகள்

• நிர்வாக தன்னாட்சி: உள் நிர்வாகத்தில் மாநிலங்களுக்கு தன்னாட்சி உள்ளது.
• குடியரசுத் தலைவர் ஆட்சி: ஆறு மாதங்கள் வரை விதிக்கப்படலாம், நீட்டிக்கக்கூடியது.
• மாநிலங்களுக்கிடையேயான கவுன்சில்: மத்திய மற்றும் மாநிலங்களுக்கு இடையே ஒருங்கிணைப்பை எளிதாக்குகிறது.

நிதி உறவுகள்

அரசியலமைப்பு விதிகள்

• அரசியலமைப்புச் சட்டப்பிரிவு 268-286: மத்திய மற்றும் மாநிலங்களுக்கு இடையேயான நிதி அதிகாரங்களின் பகிர்வை ஒழுங்குபடுத்துகிறது.
• அரசியலமைப்புச் சட்டப்பிரிவு 280: வரிகளின் பகிர்வு மற்றும் உதவிநிதிகளை பரிந்துரைக்க நிதி ஆணையத்தை நிறுவுகிறது.
• அரசியலமைப்புச் சட்டப்பிரிவு 282: குறிப்பிட்ட நோக்கங்களுக்காக மாநிலங்களுக்கு மானியங்கள் வழங்க மத்திய அரசுக்கு அதிகாரம் அளிக்கிறது.

நிதிக் கருவிகள்

நிதி ஆணையம்

• முதல் நிதி ஆணையம் (1951): அரசியலமைப்பால் நிறுவப்பட்டது.
• பன்னிரண்டாவது நிதி ஆணையம் (2010): மாநிலங்களுக்கு மத்திய வரிகளில் 42% பங்கு பரிந்துரைத்தது.
• பதின்மூன்றாவது நிதி ஆணையம் (2015): மாநிலங்களுக்கு மத்திய வரிகளில் 42.5% பங்கு பரிந்துரைத்தது.
• பதினான்காவது நிதி ஆணையம் (2020): மாநிலங்களுக்கு மத்திய வரிகளில் 42.5% பங்கு பரிந்துரைத்தது.

தேர்வுகளுக்கான முக்கிய உண்மைகள்

• நிதி ஆணையம்: நிதி உறவுகளை மறுபரிசீலனை செய்ய ஒவ்வொரு 5 ஆண்டுகளுக்கும் நியமிக்கப்படுகிறது.
• வரிப் பங்கு: நிதி ஆணையத்தின் பரிந்துரைகளின்படி மாநிலங்கள் மத்திய வரிகளின் ஒரு பங்கைப் பெறுகின்றன.
• உதவிநிதிகள்: குறிப்பிட்ட வளர்ச்சி நோக்கங்களுக்காகப் பயன்படுத்தப்படுகின்றன மற்றும் திருப்பிச் செலுத்த வேண்டியதில்லை.
• கடன்கள்: வட்டியுடன் திருப்பிச் செலுத்த வேண்டியவை மற்றும் உள்கட்டமைப்பு மற்றும் வளர்ச்சித் திட்டங்களுக்குப் பயன்படுத்தப்படுகின்றன.

சுருக்க அட்டவணை: மத்திய-மாநில உறவுகள்