ମୁଖ୍ୟ ଧାରଣା ଏବଂ ସୂତ୍ର

ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ 5-7ଟି ମୌଳିକ ଧାରଣା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ:

10ଟି ଅଭ୍ୟାସ MCQs

Q1. ଶ୍ରେଣୀଟିରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂଖ୍ୟା କଣ: 5, 10, 15, 20, ? A) 22 B) 25 C) 30 D) 35

ଉତ୍ତର: B) 25

ସମାଧାନ: ଶ୍ରେଣୀଟି ସାଧାରଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ = 5 ସହିତ AP ଅନୁସରଣ କରେ 20 + 5 = 25

ଶର୍ଟକଟ୍: 5ରେ ଗଣନା କରନ୍ତୁ

ଧାରଣା: ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ - ସମାନ୍ତର ପ୍ରଗତି

Q2. ଶ୍ରେଣୀଟିରେ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଅକ୍ଷର ଖୋଜନ୍ତୁ: A, C, E, ?, I A) F B) G C) H D) J

ଉତ୍ତର: B) G

ସମାଧାନ: A(1), C(3), E(5), ?(7), I(9) ପ୍ୟାଟର୍ନ: କେବଳ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁପସ୍ଥିତ ଅକ୍ଷର = 7ମ ଅକ୍ଷର = G

ଶର୍ଟକଟ୍: ପ୍ରତିଥର ଗୋଟିଏ ଅକ୍ଷର ଛାଡ଼ନ୍ତୁ

ଧାରଣା: ଅକ୍ଷର ସ୍ଥାନ ମୂଲ୍ୟ - ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ୟାଟର୍ନ

Q3. ଶ୍ରେଣୀଟିରେ କେଉଁ ସଂଖ୍ୟା ଭୁଲ୍ ଅଛି: 2, 4, 8, 16, 36, 64? A) 4 B) 8 C) 16 D) 36

ଉତ୍ତର: D) 36

ସମାଧାନ: ପ୍ୟାଟର୍ନ: 2¹, 2², 2³, 2⁴, 2⁵, 2⁶ ହେବା ଉଚିତ୍: 2, 4, 8, 16, 32, 64 36 ଭୁଲ୍ ଅଛି (32 ହେବା ଉଚିତ୍)

ଶର୍ଟକଟ୍: 2ର ଘାତ

ଧାରଣା: ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ - ଗୁଣୋତ୍ତର ପ୍ରଗତି

Q4. ଶ୍ରେଣୀଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ: 3, 8, 18, 38, ? A) 58 B) 68 C) 78 D) 88

ଉତ୍ତର: C) 78

ସମାଧାନ: ପ୍ୟାଟର୍ନ: ×2+2, ×2+2, ×2+2… 3×2+2 = 8 8×2+2 = 18 18×2+2 = 38 38×2+2 = 78

ଶର୍ଟକଟ୍: ଦୁଇଗୁଣ ଏବଂ 2 ଯୋଗ କରନ୍ତୁ

ଧାରଣା: ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ - ମିଶ୍ରିତ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ୟାଟର୍ନ

Q5. ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦ ଖୋଜନ୍ତୁ: B2, D4, F8, H16, ? A) J32 B) K24 C) L32 D) M16

ଉତ୍ତର: A) J32

ସମାଧାନ: ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ: B(2), D(4), F(6), H(8), J(10) - ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ: 2, 4, 8, 16, 32 - ×2 ପ୍ୟାଟର୍ନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦ: J32

ଶର୍ଟକଟ୍: ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ଅକ୍ଷର ସ୍ଥାନ ×2

ଧାରଣା: ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ - ମିଶ୍ରିତ ଅକ୍ଷର-ସଂଖ୍ୟା ପ୍ୟାଟର୍ନ

Q6. ଏକ ଟ୍ରେନ୍ ଷ୍ଟେସନ୍ ପ୍ୟାଟର୍ନରେ ଅତିକ୍ରମ କରେ: 121, 144, 169, ?, 225. ପରବର୍ତ୍ତୀ ଷ୍ଟେସନ୍ ସଂଖ୍ୟା କଣ? A) 184 B) 196 C) 200 D) 216

ଉତ୍ତର: B) 196

ସମାଧାନ: ପ୍ୟାଟର୍ନ: 11², 12², 13², ?, 15² ଅନୁପସ୍ଥିତ: 14² = 196

ଶର୍ଟକଟ୍: କ୍ରମାଗତ ସଂଖ୍ୟାର ବର୍ଗ

ଧାରଣା: ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ - ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଗ

Q7. ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ: 1, 2, 6, 15, 31, ? A) 46 B) 52 C) 56 D) 64

ଉତ୍ତର: C) 56

ସମାଧାନ: ପ୍ୟାଟର୍ନ: +1², +2², +3², +4², +5² 1 + 1² = 2 2 + 2² = 6 6 + 3² = 15 15 + 4² = 31 31 + 5² = 56

ଶର୍ଟକଟ୍: କ୍ରମାଗତ ବର୍ଗ ଯୋଗ କରନ୍ତୁ

ଧାରଣା: ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ - ବର୍ଗ ଯୋଗ ପ୍ୟାଟର୍ନ

Q8. ଭୁଲ୍ ପଦ ଖୋଜନ୍ତୁ: 2, 6, 12, 27, 58, 121 A) 6 B) 12 C) 27 D) 58

ଉତ୍ତର: B) 12

ସମାଧାନ: ପ୍ୟାଟର୍ନ: ×2+2, ×2+4, ×2+6, ×2+8, ×2+10 2×2+2 = 6 6×2+4 = 16 (12 ନୁହେଁ) 16×2+6 = 38 38×2+8 = 84 84×2+10 = 178

ଶର୍ଟକଟ୍: ×2+ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ୟାଟର୍ନ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ

ଧାରଣା: ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ - ଜଟିଳ ବିକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ

Q9. ପରବର୍ତ୍ତୀ କଣ ଆସେ: 4, 6, 9, 13½, ? A) 18¼ B) 20¼ C) 22½ D) 24¾

ଉତ୍ତର: B) 20¼

ସମାଧାନ: ପ୍ୟାଟର୍ନ: ×1.5, ×1.5, ×1.5, ×1.5 4 × 1.5 = 6 6 × 1.5 = 9 9 × 1.5 = 13.5 13.5 × 1.5 = 20.25 = 20¼

ଶର୍ଟକଟ୍: ପ୍ରତିଥର 3/2 ଦ୍ୱାରା ଗୁଣନ କରନ୍ତୁ

ଧାରଣା: ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ - ଭଗ୍ନାଂଶ ଗୁଣୋତ୍ତର ପ୍ରଗତି

Q10. ଜଟିଳ ଶ୍ରେଣୀଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ: 1, 4, 27, 16, 125, 36, ? A) 216 B) 343 C) 49 D) 81

ଉତ୍ତର: B) 343

ସମାଧାନ: ଦୁଇଟି ବିକଳ୍ପ ଶ୍ରେଣୀ: ଅଯୁଗ୍ମ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ: 1³, 3³, 5³, 7³ = 1, 27, 125, 343 ଯୁଗ୍ମ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ: 2², 4², 6² = 4, 16, 36 ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦ ହେଉଛି 7ମ ସ୍ଥାନ (ଅଯୁଗ୍ମ): 7³ = 343

ଶର୍ଟକଟ୍: ଅଯୁଗ୍ମ ସ୍ଥାନ - ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଘନ

ଧାରଣା: ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ - ଘାତ ସହିତ ବିକଳ୍ପ ଶ୍ରେଣୀ

5ଟି ପୂର୍ବତନ ବର୍ଷର ପ୍ରଶ୍ନ

PYQ 1. ଅନୁପସ୍ଥିତ ସଂଖ୍ୟା ଖୋଜନ୍ତୁ: 3, 8, 15, 24, ?, 48 [RRB NTPC 2021 CBT-1]

ଉତ୍ତର: C) 35

ସମାଧାନ: ପ୍ୟାଟର୍ନ: +5, +7, +9, +11, +13 3 + 5 = 8 8 + 7 = 15 15 + 9 = 24 24 + 11 = 35 35 + 13 = 48

ପରୀକ୍ଷା ଟିପ୍: ରେଳବାଇ ପରୀକ୍ଷା ଶ୍ରେଣୀରେ କ୍ରମାଗତ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ପାର୍ଥକ୍ୟ ଖୋଜନ୍ତୁ

PYQ 2. ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅକ୍ଷର କଣ ଆସେ: B, E, H, K, ? [RRB Group D 2022]

ଉତ୍ତର: A) N

ସମାଧାନ: ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ: B(2), E(5), H(8), K(11), ? ପ୍ୟାଟର୍ନ: ପ୍ରତିଥର +3 11 + 3 = 14 → N

ପରୀକ୍ଷା ଟିପ୍: ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ ପ୍ରାୟତଃ ସରଳ ସମାନ୍ତର ପ୍ରଗତି ବ୍ୟବହାର କରେ

PYQ 3. ଭୁଲ୍ ପଦ ଖୋଜନ୍ତୁ: 5, 21, 42, 67, 97, 131 [RRB ALP 2018]

ଉତ୍ତର: B) 42

ସମାଧାନ: ପ୍ୟାଟର୍ନ: +16, +20, +24, +28, +32 5 + 16 = 21 21 + 20 = 41 (42 ନୁହେଁ) 41 + 24 = 65 65 + 28 = 93 93 + 32 = 125

ପରୀକ୍ଷା ଟିପ୍: ରେଳବାଇ ପରୀକ୍ଷା ସ୍ଥିର ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ପ୍ୟାଟର୍ନ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ

PYQ 4. ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ: 2, 3, 5, 9, 17, ? [RRB JE 2019]

ଉତ୍ତର: C) 33

ସମାଧାନ: ପ୍ୟାଟର୍ନ: ×2-1, ×2-1, ×2-1, ×2-1 2×2-1 = 3 3×2-1 = 5 5×2-1 = 9 9×2-1 = 17 17×2-1 = 33

ପରୀକ୍ଷା ଟିପ୍: ×2±n ଆର୍ଆର୍ବି ଟେକ୍ନିକାଲ୍ ପରୀକ୍ଷାରେ ବହୁତ ସାଧାରଣ

PYQ 5. ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୋଡ଼ି ଖୋଜନ୍ତୁ: A1, C3, F6, J10, ? [RPF SI 2019]

ଉତ୍ତର: A) O15

ସମାଧାନ: ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ: A(1), C(3), F(6), J(10), ? ପ୍ୟାଟର୍ନ: +2, +3, +4, +5 10 + 5 = 15 → O ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ: 1, 3, 6, 10, ? ପ୍ୟାଟର୍ନ: +2, +3, +4, +5 10 + 5 = 15

ପରୀକ୍ଷା ଟିପ୍: ମିଶ୍ରିତ ଅକ୍ଷର-ସଂଖ୍ୟା ଶ୍ରେଣୀ RPF ପରୀକ୍ଷାରେ ବାରମ୍ବାର ଆସେ

ଦ୍ରୁତ ଟ୍ରିକ୍ ଏବଂ ଶର୍ଟକଟ୍

ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ ଯାହା ଏଡ଼ାଇବେ

ଦ୍ରୁତ ସମୀକ୍ଷା ଫ୍ଲାସ୍ କାର୍ଡ୍

ବିଷୟ ସଂଯୋଗ

ସଂଖ୍ୟା ଓ ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ କିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆର୍ଆର୍ବି ପରୀକ୍ଷା ବିଷୟ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛି:

• ସିଧାସଳଖ ସଂଯୋଗ: କୋଡିଂ-ଡିକୋଡିଂ (ଉଭୟେ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ସ୍ଥାନ ଏବଂ ପ୍ୟାଟର୍ନ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି)
• ମିଶ୍ରିତ ପ୍ରଶ୍ନ: ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ + ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀ (କୋଡେଡ୍ ପାରିବାରିକ ସମ୍ପର୍କ)
• ଆଧାର: ଉନ୍ନତ ପଜଲ୍ ଏବଂ କୋଡେଡ୍ ଶର୍ତ୍ତ ସହିତ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା
• ଗାଣିତିକ ଆଧାର: ସଂଖ୍ୟା ଶ୍ରେଣୀ ଧାରଣା ଡାଟା ଇଣ୍ଟରପ୍ରେଟେସନ୍ ଗଣନାରେ ପ୍ରୟୋଗ ହୁଏ
• ସମୟ ପରିଚାଳନା: ଶ୍ରେଣୀରେ ଦକ୍ଷତା ଯୁକ୍ତି ବିଭାଗରେ ପ୍ରତି ପ୍ରଶ୍ନରେ 30-45 ସେକେଣ୍ଡ୍ ସଞ୍ଚୟ କରେ