1861 മെയ് 6-ന് ബംഗാളിലെ ഒരു സമ്പന്ന കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ നോബൽ സമ്മാനം നേടിയ ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരനാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസം വീട്ടിൽ തന്നെയായിരുന്നു. ചെറുപ്രായത്തിൽ തന്നെ സ്വയം പഠനത്തിലൂടെ നിരവധി വിഷയങ്ങളിൽ അറിവ് നേടി. ബാരിസ്റ്ററി പഠിക്കാനായി വിദേശത്തേക്ക് അയച്ചെങ്കിലും പരീക്ഷ നൽകാതെ തന്നെ തിരിച്ചെത്തി.

രവീന്ദ്രനാഥിന്റെ കൃതികളിൽ ലോകസംസ്കാരത്തിന്റെ സ്വരം പ്രധാനമായും പ്രകടമാകുന്നു. പ്രകൃതിയോട് അദ്ദേഹത്തിന് ആഴമേറിയ ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഏകദേശം ആയിരം കവിതകളും രണ്ടായിരം ഗാനങ്ങളും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചിത്രകല, സംഗീതം, ഭാവനൃത്തം എന്നിവയോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രത്യേക ഇഷ്ടം കാരണം രവീന്ദ്ര സംഗീതം എന്നൊരു പ്രത്യേക പ്രവാഹത്തിന്റെ തന്നെ ഉത്ഭവമുണ്ടായി. അദ്ദേഹം ശാന്തിനികേതൻ എന്നൊരു വിദ്യാഭ്യാസ, സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനം സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് അതിന്റെ തരത്തിലുള്ള ഒരു അതുല്യമായ സ്ഥാപനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

തന്റെ കാവ്യകൃതിയായ ഗീതാഞ്ജലിക്ക് നോബൽ സമ്മാനം നേടിയ രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിന്റെ മറ്റ് പ്രധാന കൃതികൾ ഇവയാണ്- നൈവേദ്യം, പൂരബി, ബാലാക, ക്ഷണിക, ചിത്ര, സാന്ധ്യഗീതം, കാബൂലിവാല, നൂറുകണക്കിന് മറ്റ് കഥകൾ; നോവലുകൾ- ഗോര, ഘരേ-ബയറേ, രവീന്ദ്രന്റെ ഉപന്യാസങ്ങൾ.

പാഠ പ്രവേശനം

നീന്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരാളെ വെള്ളത്തിലിറക്കാൻ ആരും സാധിക്കും, അയാളുടെ ചുറ്റും തുടരാനും സാധിക്കും, പക്ഷേ നീന്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നയാൾ സ്വയം കൈകാലുകൾ ചലിപ്പിക്കുമ്പോഴാണ് നീന്തൽ പഠിക്കുന്നത്. പരീക്ഷയ്ക്ക് പോകുന്നയാൾ പോകുമ്പോൾ മൂത്തവരിൽ നിന്ന് ആശീർവാദം ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മൂത്തവർ ആശീർവദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, പക്ഷേ പരീക്ഷ നൽകേണ്ടത് അയാൾക്ക് തന്നെയാണ്. അതുപോലെ, രണ്ട് മല്ലന്മാർ മല്ലയുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ അവരുടെ ഉത്സാഹം എല്ലാ കാണികളും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് അവരുടെ മനോബലം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, പക്ഷേ മല്ലയുദ്ധം അവർ തന്നെ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.

ഈ പാഠത്തിൽ കവിഗുരു വിശ്വസിക്കുന്നത്, ദൈവത്തിന് എല്ലാം സാധ്യമാക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ടെങ്കിലും, അവൻ തന്നെ എല്ലാം ചെയ്യണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. കവി ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, ഏതെങ്കിലും ആപത്തിലോ വിപത്തിലോ, ഏതെങ്കിലും സംഘർഷത്തിലും വിജയിക്കാൻ അദ്ദേഹം സ്വയം പോരാടണം, ദൈവത്തിന് ഒന്നും ചെയ്യേണ്ടതില്ല എന്നാണ്. പിന്നെ, അവസാനം അദ്ദേഹം തന്റെ ദൈവത്തിൽ നിന്ന് എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?

രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിന്റെ ഈ കവിതയുടെ ബംഗാളിയിൽ നിന്ന് ഹിന്ദിയിലേക്കുള്ള വിവർത്തനം ആദരണീയ ആചാര്യ ഹജാരിപ്രസാദ് ദ്വിവേദി ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഹിന്ദി സാഹിത്യത്തെ സമ്പന്നമാക്കുന്നതിൽ ദ്വിവേദി ജിയുടെ അതുല്യമായ സംഭാവനയുണ്ട്. ഈ വിവർത്തനം, വിവർത്തനം എങ്ങനെ യഥാർത്ഥ കൃതിയുടെ ‘ആത്മാവിനെ’ അക്ഷുണ്ണമായി നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്നുവെന്ന് കാണിക്കുന്നു.

ആത്മത്രാണ

വിപത്തുകളിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കണം, ഇതല്ല എന്റെ പ്രാർത്ഥന

ഇത്രമാത്രം ചെയ്യണം (കരുണാമയാ)

ഒരിക്കലും വിപത്തിൽ ഭയം കണ്ടെത്തരുത്.

ദുഃഖ-താപത്താൽ വ്യഥിതമായ ചിത്തത്തിന് ആശ്വാസം നൽകരുത്, അത് ശരിയല്ല

പക്ഷേ ഇത്രമാത്രം ചെയ്യണം (കരുണാമയാ)

ദുഃഖത്തെ ഞാൻ എപ്പോഴും ജയിക്കാൻ കഴിയണം.

എവിടെയെങ്കിലും സഹായി കിട്ടുന്നില്ലെങ്കിൽ

എന്റെ ശക്തി പൗരുഷം ഇളകരുത്;

ലോകത്തിൽ നഷ്ടം അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നാലും ലാഭം വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടാലും

എന്നിട്ടും മനസ്സിൽ ക്ഷയം സ്വീകരിക്കരുത്॥.

എന്നെ ദിനംപ്രതി രക്ഷിക്കണം എന്നതല്ല എന്റെ പ്രാർത്ഥന

ഇത്രമാത്രം ചെയ്യണം (കരുണാമയാ)

കടക്കാനുള്ള ശക്തി ആരോഗ്യമുള്ളതായിരിക്കണം.

എന്റെ ഭാരം ചെറുതാക്കി നൽകരുത്, ആശ്വാസം നൽകരുത്, അത് ശരിയല്ല.

ഇത്രമാത്രം നിർവ്വഹിക്കണം അനുനയം-

ഞാൻ ഇത് നിര്ഭയമായി വഹിക്കാൻ കഴിയണം.

തല താഴ്ത്തി സുഖദിനങ്ങളിൽ

നിന്റെ മുഖം ക്ഷണം ക്ഷണം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയണം.

ദുഃഖരാത്രിയിൽ എന്റെ നിഖില മാസം വഞ്ചിക്കുന്ന ആ ദിവസം

ആ ദിവസം ഇങ്ങനെ ചെയ്യണം കരുണാമയാ,

നിങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു സംശയവും ഉണ്ടാക്കരുത്.।

ചോദ്യ-അഭ്യാസം

(ക) താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം നൽകുക-

1. കവി ആരോട് എന്താണ് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്?

2. ‘വിപത്തുകളിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കണം, ഇതല്ല എന്റെ പ്രാർത്ഥന’- ഈ വരിയിലൂടെ കവി എന്താണ് പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?

3. സഹായി കിട്ടാത്തപ്പോൾ കവി എന്താണ് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്?

4. അവസാനം കവി എന്താണ് അനുനയിക്കുന്നത്?

5. ‘ആത്മത്രാണ’ എന്ന ശീർഷകത്തിന്റെ സാര്ഥകത കവിതയുടെ സന്ദർഭത്തിൽ വ്യക്തമാക്കുക.

6. നിങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിന് പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് പുറമെ നിങ്ങൾ എന്തെല്ലാം ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുന്നു? എഴുതുക.

7. ഈ കവിയുടെ പ്രാർത്ഥന മറ്റ് പ്രാർത്ഥന ഗാനങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് നിങ്ങൾക്ക് തോന്നുന്നുണ്ടോ? അതെങ്കിൽ, എങ്ങനെ?

(ഖ) താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളുടെ ഭാവം വ്യക്തമാക്കുക-

1. തല താഴ്ത്തി സുഖദിനങ്ങളിൽ

നിന്റെ മുഖം ക്ഷണം ക്ഷണം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയണം.

2. ലോകത്തിൽ നഷ്ടം അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നാലും ലാഭം വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടാലും

എന്നിട്ടും മനസ്സിൽ ക്ഷയം സ്വീകരിക്കരുത്.

3. കടക്കാനുള്ള ശക്തി ആരോഗ്യമുള്ളതായിരിക്കണം

എന്റെ ഭാരം ചെറുതാക്കി നൽകരുത്, ആശ്വാസം നൽകരുത്, അത് ശരിയല്ല.

യോഗ്യതാ വിസ്തരണം

1. രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ നിരവധി ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗാന സമാഹാരത്തിൽ നിന്ന് രണ്ട് ഗാനങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത് ക്ലാസ്സിൽ കവിതാപാഠം നടത്തുക.

2. മറ്റ് നിരവധി കവികളും പ്രാർത്ഥന ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്, അവ വായിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക; ഉദാഹരണത്തിന്-

(ക) മഹാദേവി വർമ്മ- എന്ത് പൂജ എന്ത് അർചന രേ!

(ഖ) സൂര്യകാന്ത് ത്രിപാഠി നിരാല- ദലിത് ജന പര കരുണാ.

(ഗ) ഇതനി ശക്തി ഹമേം ദേനാ ദാതാ

മന കാ വിശ്വാസ് കംജോർ ഹോ ന

ഹം ചലേം നേക് രസ്തേ പർ ഹം സേ

ഭൂൽ കർ ഭീ കോയീ ഭൂൽ ഹോ ന

ഈ പ്രാർത്ഥന തിരഞ്ഞെടുത്ത് പൂർണ്ണമായി വായിച്ച് മനസ്സിലാക്കുക, രണ്ട് പ്രാർത്ഥനകളിലും എന്ത് സമാനതകളുണ്ട്? രണ്ടിലും എന്തെങ്കിലും വ്യത്യാസം നിങ്ങൾക്ക് തോന്നുന്നുണ്ടോ? ഇതിനെക്കുറിച്ച് പരസ്പരം ചർച്ച ചെയ്യുക.

പ്രോജക്ട് പ്രവർത്തനം

1. രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ നോബൽ സമ്മാനം നേടിയ ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരനായതിന്റെ ഗൗരവം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് പ്രോജക്ട് നോട്ട്ബുക്കിൽ എഴുതുക.

2. രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിന്റെ ‘ഗീതാഞ്ജലി’ ലൈബ്രറിയിൽ നിന്ന് എടുത്ത് വായിക്കുക.

3. രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ കൽക്കത്തയ്ക്ക് (കൊൽക്കത്ത) സമീപം ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ലൈബ്രറിയുടെ സഹായത്തോടെ അതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുക.

4. രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ നിരവധി ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചു, അവ ഇന്നും പാടപ്പെടുന്നു, അതിനെ രവീന്ദ്ര സംഗീതം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. സാധ്യമെങ്കിൽ രവീന്ദ്ര സംഗീതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാസറ്റുകളും സി.ഡി.കളും എടുത്ത് കേൾക്കുക.

ശബ്ദാർത്ഥവും ടിപ്പണികളും