രസഖാന്‍

രസഖാന്‍ ജനിച്ചത് 1548-ലാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാര്‍ഥ നാമം സയ്യദ് ഇബ്രാഹിം ആയിരുന്നു. ദില്‍ലിയുടെ സമീപപ്രദേശങ്ങളിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം താമസിച്ചിരുന്നത്. കൃഷ്ണഭക്തി അദ്ദേഹത്തെ അത്രയധികം ആകര്‍ഷിച്ചതിനാല്‍, അദ്ദേഹം ഗോസ്വാമി വിട്ട്ഠലനാഥന്‍റെ ശിഷ്യത്വം സ്വീകരിച്ച് ബ്രജ്ഭൂമിയില്‍ പോയി താമസമാക്കി. 1628-ലോടെ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.

സുജാന്‍ രസഖാന്‍, പ്രേമവാടിക എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലഭ്യമായ കൃതികള്‍. രസഖാന്‍ രചനാവലി എന്ന പേരില്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ സമാഹാരം ലഭിക്കുന്നു. പ്രമുഖ കൃഷ്ണഭക്ത കവിയായ രസഖാന്‍റെ അനുരക്തി കേവലം കൃഷ്ണനോടുമാത്രമല്ല, കൃഷ്ണഭൂമിയോടുകൂടിയും പ്രകടമാകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാവ്യത്തില്‍ കൃഷ്ണന്റെ രൂപമാധുര്യം, ബ്രജ്മഹിമ, രാധാകൃഷ്ണന്മാരുടെ പ്രേമലീലകളുടെ മനോഹര വര്‍ണ്ണന ഉണ്ട്. തന്റെ പ്രേമത്തിന്റെ തന്‍മയത, ഭാവവിഹ്വലത, ആസക്തിയുടെ ഉല്ലാസം എന്നിവയ്ക്ക് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്രത്തോളം, ഭാഷയുടെ മാര്‍മ്മികത, ശബ്ദചയനം, വ്യഞ്ജകശൈലി എന്നിവയ്ക്കും അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധനാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളില്‍ ബ്രജ്ഭാഷയുടെ അത്യന്തം സരസവും മനോഹരവുമായ ഉപയോഗം കാണാം. അതില്‍ ഒട്ടും ശബ്ദാഡംബരമില്ല.

ഇവിടെ സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒന്നാമത്തെയും രണ്ടാമത്തെയും സവൈയകളില്‍ കൃഷ്ണനോടും കൃഷ്ണഭൂമിയോടുമുള്ള കവിയുടെ അനന്യ സമര്‍പ്പണഭാവം പ്രകടമാകുന്നു. മൂന്നാമത്തെ ഛന്ദത്തില്‍ കൃഷ്ണന്റെ രൂപസൗന്ദര്യത്തോടുള്ള ഗോപികളുടെ ആ മുഗ്ധതയുടെ ചിത്രീകരണമുണ്ട്. അതില്‍ അവര്‍ തങ്ങള്‍ തന്നെ കൃഷ്ണന്റെ രൂപം ധരിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്നു. നാലാമത്തെ ഛന്ദത്തില്‍ കൃഷ്ണന്റെ മുരളിയുടെ ധ്വനിയുടെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുഞ്ചിരിയുടെയും അചൂക പ്രഭാവവും ഗോപികളുടെ വിവശതയുടെ വര്‍ണ്ണനയുമുണ്ട്.

മാനുഷ ഹൌം തോ വഹീ രസഖാനി ബസൌം ബ്രജ ഗോകുല ഗാംവ് കേ ഗ്വാരന്‍.

ജൌ പസു ഹൌം തോ കഹാ ബസ് മേരോ ചരൌം നിത് നംദ കീ ധേനു മംഝാരന്‍।।

പാഹന്‍ ഹൌം തോ വഹീ ഗിരി കോ ജോ കിയോ ഹരിഛത്ര പുരംദര ധാരന്‍.

ജൌ ഖഗ് ഹൌം തോ ബസേരോ കരൌം മിലി കാലിംദീ കൂല്‍ കദംബ കീ ഡാരന്‍.

യാ ലകുടീ അരു കാമരിയാ പര്‍ രാജ് തിഹൂം പുര്‍ കോ തജി ഡാരൌം.

ആഠഹും സിദ്ധി നവൌ നിധി കേ സുഖ് നംദ കീ ഗാഇ ചരാഇ ബിസാരൌ॥.

രസഖാന്‍ കബൌം ഇന്‍ ആംഖിന്‍ സൌം, ബ്രജ് കേ ബന്‍ ബാഗ് തഡാഗ് നിഹാരൌം.

കോടിക് ഏ കലധൌത് കേ ധാമ് കരീല്‍ കേ കുംജന്‍ ഊപര്‍ വാരൌം।।

മോരപഖാ സിര്‍ ഊപര്‍ രാഖിഹൌം, ഗുംജ് കീ മാല്‍ ഗരെം പഹിരൌംഗീ.

ഓഢി പിതംബര്‍ ലൈ ലകുടീ ബന്‍ ഗോധന്‍ ഗ്വാരനി സംഗ് ഫിരൌംഗീ।।

ഭാവതോ വോഹി മേരോ രസഖാനി സോം തേരേ കഹേ സബ് സ്വാംഗ് കരൌംഗീ.

യാ മുരളീ മുരളീധര്‍ കീ അധരാന്‍ ധരീ അധരാ ന ധരൌംഗീ।।

കാരനി ദൈ അംഗുരീ രഹിബോ ജബഹീം മുരളീ ധുനി മംദ ബജൈഹൈ.

മോഹനീ താനന്‍ സോം രസഖാനി അടാ ചഢി ഗോധന്‍ ഗൈഹൈ തൌ ഗൈഹൈ।।

ടേരി കഹൌം സിഗരേ ബ്രജലോഗനി കാല്ഹി കോഊ കിതനോ സമുഝൈഹൈ.

മാഇ രീ വാ മുഖ് കീ മുസകാനി സംഹാരീ ന ജൈഹൈ, ന ജൈഹൈ, ന ജൈഹൈ।।

പ്രശ്ന-അഭ്യാസം

1. ബ്രജ്ഭൂമിയോടുള്ള കവിയുടെ പ്രേമം ഏതെല്ലാം രൂപങ്ങളില്‍ പ്രകടമായിട്ടുണ്ട്?

2. ബ്രജ്ഭൂമിയിലെ വനങ്ങള്‍, തോട്ടങ്ങള്‍, തടാകങ്ങള്‍ എന്നിവ നിരീക്ഷിക്കാന്‍ കവി ആഗ്രഹിക്കുന്നതിനുള്ള കാരണങ്ങള്‍ എന്തൊക്കെയാണ്?

3. ഒരു ലകുടിയും കാമരിയയും വേണ്ടി കവി എല്ലാം ത്യജിക്കാന്‍ തയ്യാറായത് എന്തുകൊണ്ട്?

4. സഖി ഗോപിയോട് കൃഷ്ണന്റെ ഏതു രൂപം ധരിക്കാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു? നിങ്ങളുടെ വാക്കുകളില്‍ വര്‍ണ്ണിക്കുക.

5. നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായത്തില്‍, കവി മൃഗം, പക്ഷി, പര്‍വ്വതം എന്നീ രൂപങ്ങളിലും കൃഷ്ണന്റെ സാന്നിധ്യം ലഭിക്കാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

6. നാലാമത്തെ സവൈയ പ്രകാരം ഗോപികള്‍ തങ്ങളെ വിവശരായി കാണുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

7. ഭാവം വ്യക്തമാക്കുക-

(ക) കോടിക് ഏ കലധൌത് കേ ധാമ് കരീല്‍ കേ കുംജന്‍ ഊപര്‍ വാരൌം.

(ഖ) മാഇ രീ വാ മുഖ് കീ മുസകാനി സംഹാരീ ന ജൈഹൈ, ന ജൈഹൈ, ന ജൈഹൈ.

8. ‘കാലിംദീ കൂല്‍ കദംബ കീ ഡാരന്‍’ എന്നതില്‍ ഏത് അലങ്കാരമാണുള്ളത്?

9. കാവ്യസൗന്ദര്യം വ്യക്തമാക്കുക-

യാ മുരളീ മുരളീധര്‍ കീ അധരാന്‍ ധരീ അധരാ ന ധരൌംഗീ.

രചനയും അഭിവ്യക്തിയും

10. ഈ സവൈയകളില്‍ ബ്രജ്ഭൂമിയോടുള്ള പ്രേമം പ്രകടമാകുന്നതുപോലെ, നിങ്ങളുടെ മാതൃഭൂമിയോടുള്ള നിങ്ങളുടെ മനോഭാവങ്ങള്‍ അഭിവ്യക്തമാക്കുക.

11. രസഖാന്‍റെ ഈ സവൈയകള്‍ അധ്യാപകന്റെ സഹായത്തോടെ ക്ലാസ്സില്‍ ആദര്‍ശ വാചനം നടത്തുക. കൂടാതെ ഏതെങ്കിലും രണ്ട് സവൈയകള്‍ ഹൃദയസ്ഥമാക്കുക. $84 /$ ക്ഷിതിജ്

പാഠേതര സക്രിയത

• സൂരദാസ് രചിച്ച കൃഷ്ണന്റെ രൂപസൗന്ദര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പദങ്ങള്‍ വായിക്കുക. $ \qquad $ ശബ്ദസമ്പദ$ \qquad $

ഇതും അറിയുക

സവൈയ ഛന്ദം - ഇതൊരു വര്‍ണ്ണിക ഛന്ദമാണ്. ഇതില്‍ 22 മുതല്‍ 26 വരെ വര്‍ണ്ണങ്ങളുണ്ടാകും. ബ്രജ്ഭാഷയിലെ വളരെ പ്രചാരമുള്ള ഛന്ദമാണിത്.

ആറ് സിദ്ധികള്‍ - അണിമ, മഹിമ, ഗരിമ, ലഘിമ, പ്രാപ്തി, പ്രാകാമ്യം, ഈശിത്വം, വശിത്വം - ഈ എട്ട് അലൌകിക ശക്തികളെയാണ് ആറ് സിദ്ധികള്‍ എന്ന് പറയുന്നത്.

നവ ( ഒമ്പത് ) നിധികള്‍ - പദ്മം, മഹാപദ്മം, ശംഖം, മകരം, കച്ഛപം, മുകുന്ദം, കുന്ദം, നീലം, ഖര്‍വം - ഇവയാണ് കുബേരന്റെ ഒമ്പത് നിധികള്‍ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നവ.