આ સુપ્રસિદ્ધ કવિતા કવિની ઇનિસ્ફ્રીની શાંતિ અને સ્વસ્થતા માટેની તીવ્ર ઇચ્છાની શોધ કરે છે, એ એક એવું સ્થળ જ્યાં તેણે બાળપણમાં ઘણો સમય વિતાવ્યો હતો. આ કવિતા એક ગીતકવિતા (લિરિક) છે.

હું ઊઠીશ અને હવે જઈશ, અને ઇનિસ્ફ્રી જઈશ, અને ત્યાં એક નાનો ઝુંપડો બનાવીશ, માટી અને વટલોથી બનેલો: નવ ફાવડાની હાર હું ત્યાં રાખીશ, મધમાખી માટે એક મધપૂડો, અને એકલો રહીશ મધમાખીઓના ગુંજારવથી ગુંજતી વનભૂમિમાં.

અને મને ત્યાં કેટલીક શાંતિ મળશે, કારણ કે શાંતિ ધીમે ધીમે ટપકતી આવે છે સવારના પડદાઓમાંથી ટપકતી, ત્યાં સુધી જ્યાં ઝીંગોડા ગાય છે; ત્યાં મધરાત સર્વત્ર ઝગમગાટથી ભરપૂર છે, અને મધ્યાહ્ન જાંબલી ચમકથી, અને સાંજો લિનેટ પક્ષીના પાંખોના ફફડાટથી ભરપૂર છે.

હું ઊઠીશ અને હવે જઈશ, કારણ કે હંમેશા રાત અને દિવસ હું સરોવરનું પાણી કિનારે ધીમા અવાજે લહેરાતું સાંભળું છું; જ્યારે હું રસ્તા પર, અથવા ભૂખરા ફૂટપાથ પર ઊભો રહું છું, ત્યારે પણ હું તેને મારા હૃદયના ઊંડાણમાં સાંભળું છું.

વિલિયમ બટલર યેટ્સ

શબ્દાવલિ

wattles: વટલો; વાડ બનાવવા માટે વાળેલી લાકડીઓ

glade: વનભૂમિ; ખુલ્લી જગ્યા

linnet: ટૂંકી ચાંચવાળું એક નાનું ભૂરું અને ભૂખરું પક્ષી

કવિતા વિશે વિચારો

I. 1. ઇનિસ્ફ્રી કેવા પ્રકારનું સ્થળ છે? આ વિશે વિચારો:

(i) કવિ ત્યાં પાછો જતાં જે ત્રણ કાર્યો કરવા માંગે છે (પહેલો શ્લોક);

(ii) ત્યાં તે શું સાંભળે છે અને શું જુએ છે અને તેનો તેના પર શું અસર થાય છે (બીજો શ્લોક);

(iii) જ્યારે તે ઇનિસ્ફ્રીથી દૂર હોય છે ત્યારે પણ તે તેના “હૃદયના ઊંડાણમાં” શું સાંભળે છે (ત્રીજો શ્લોક).

2. હવે તમારે એ નિષ્કર્ષ પર પહોંચ્યા હશો કે ઇનિસ્ફ્રી એક સરળ, પ્રાકૃતિક સ્થળ છે, સુંદરતા અને શાંતિથી ભરપૂર. કવિએ તેની સરખામણી હવે જ્યાં તે ઊભો છે તે સ્થળ સાથે કેવી રીતે કરી છે? (ત્રીજો શ્લોક વાંચો.)

3. શું તમને લાગે છે કે ઇનિસ્ફ્રી માત્ર એક સ્થળ છે, અથવા મનની એક અવસ્થા છે? શું કવિ ખરેખર તેના બાળપણના દિવસોના સ્થળની ઉણપ અનુભવે છે?

II. 1. કવિ ઇનિસ્ફ્રી પર શું જુએ છે અને શું સાંભળે છે તે વર્ણવવા માટે જે શબ્દો વાપરે છે તે જુઓ

(i) મધમાખીઓના ગુંજારવથી ગુંજતી વનભૂમિ

(ii) લિનેટ પક્ષીના પાંખોના ફફડાટથી ભરપૂર સાંજો

(iii) ધીમા અવાજે લહેરાતું સરોવરનું પાણી

આ શબ્દો તમારા મનમાં કઈ છબીઓ ઊભી કરે છે?

2. આ શબ્દો જુઓ;

… શાંતિ ધીમે ધીમે ટપકતી આવે છે સવારના પડદાઓમાંથી ટપકતી, ત્યાં સુધી જ્યાં ઝીંગોડા ગાય છે

આ શબ્દોનો તમારા માટે શો અર્થ થાય છે? તમને શું લાગે છે કે “શું ધીમે ધીમે ટપકતું આવે છે…સવારના પડદાઓમાંથી”? “ત્યાં સુધી જ્યાં ઝીંગોડા ગાય છે” નો શું અર્થ થાય છે?

સ્વાસ્થ્ય સૌથી મોટી ભેટ છે, સંતોષ સૌથી મોટી સંપત્તિ છે, વિશ્વાસપાત્રતા સૌથી સારો સંબંધ છે.

ગૌતમ બુદ્ધ