পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ সূত্ৰ

⚡ দ্ৰুত-সংশোধন: ৰেলৱে পৰীক্ষাৰ বাবে পদাৰ্থবিদ্যাৰ সূত্ৰসমূহ


🔥 বলবিদ্যা (Mechanics)
পৰিমাণ সূত্ৰ স্মাৰক
বল F = ma “F=Ma” শুনাত “Effort = Move it!” লৈৰ দৰে
ভৰবেগ p = mv “p” মানে push
কাম W = F·s·cosθ Work = Force slides
শক্তি P = W/t Power হৈছে Work time
গতিজ শক্তি KE = ½mv² “Half-em-vee-square”
সম্ভাব্য শক্তি PE = mgh “Em-G-H” = পৰ্বত-মাধ্যাকৰ্ষণ-উচ্চতা

🌊 দ্ৰব আৰু তাপগতিবিদ্যা
  • ঘনত্ব: ρ = m/V → “Rho = Mass per Volume”
  • চাপ: P = F/A → “Press = Force over Area”
  • উত্তোলন বল: F = ρgV → “Rho-g-V lifts you up”
  • আদৰ্শ গেছ: PV = nRT → PeVe NeRaTa (হিন্দী: Pee-Vee-Nerat)
  • তাপ: Q = mcΔT → “Q = mc-Delta-T” McDonald’s ΔT burger লৈৰ দৰে

বিদ্যুৎ আৰু চুম্বকত্ব
নাম সূত্ৰ কৌশল
ওমৰ নিয়ম V = IR Very Impolite Rascal”
শক্তি (বিদ্যুৎ) P = VI = I²R = V²/R Play Virtual India”
  • প্ৰতিৰোধ (শ্ৰেণীবদ্ধ): R_eq = R₁ + R₂ + … | “Sum up”
  • প্ৰতিৰোধ (সমান্তৰাল): 1/R_eq = 1/R₁ + 1/R₂ | “Flip & add”
  • আধানত বল: F = qvB sinθ | “Fast queen van Bends”

🌌 তৰঙ আৰু আলোক
  • তৰংগ বেগ: v = fλ → “Very fast λambda”
  • লেন্স সূত্ৰ: 1/f = 1/v + 1/u → “Friend Visits U
  • প্ৰতিসৰণ সূচক: n = c/v → “n is c over v
  • স্নেলৰ সূত্ৰ: n₁sinθ₁ = n₂sinθ₂ → “N1-S1 = N2-S2

🚀 এক-মাত্ৰিক গতি
  • v = u + at
  • s = ut + ½at²
  • v² = u² + 2as
  • মনত ৰাখিবলৈ: “Unique Attitude Takes Success”

🧲 চৌম্বক ক্ষেত্ৰ
  • সৰল তাৰা: B = μ₀I/(2πr) → “Mu-Zero-I-over-2-Pi-r
  • চলেনয়েড: B = μ₀nI → “n turns give Boost”

🎯 ১০টা দ্ৰুত-আগ্ৰগামী MCQ
১. ২ কেজি ভৰ ৪ মি/ছে² বেগেৰে ত্বৰণ লাভ কৰে। বল কিমান? **উত্তৰ:** ৮ N (F = ma = 2×4)
২. পাওাৰ = ১০০ W, সময় = ৫ ছেকেণ্ড। কাম কিমান? **উত্তৰ:** ৫০০ J (W = P×t)
৩. ৪ কেজি ভৰৰ গতিশক্তি ১০ মি/ছে বেগত? **উত্তৰ:** ২০০ J (½×4×10²)
৪. ৩টা ২ Ω প্ৰতিৰোধক শ্ৰেণীত সংযোগ কৰিলে। R_eq? **উত্তৰ:** ৬ Ω
৫. একে ৩টা প্ৰতিৰোধক সমান্তৰালত সংযোগ কৰিলে। R_eq? **উত্তৰ:** ২/৩ Ω
৬. বাৰংবতা ৫০ Hz, λ = ৪ মি। তৰংগ বেগ? **উত্তৰ:** ২০০ মি/ছে (v = fλ)
৭. এটা লেন্সৰ f = ২০ ছেমি, u = ৩০ ছেমি। v কিমান? **উত্তৰ:** ৬০ ছেমি (1/v = 1/f – 1/u)
৮. Q = ২ কেজি তামা, c = ০.৪ J/g°C, ΔT = ৫০°C। Q কিমান kJ? **উত্তৰ:** ৪০ kJ (Q = mcΔT = ২০০০×০.৪×৫০)
9. বিদ্যুৎপ্ৰবাহ 2 A, প্ৰতিৰোধ 5 Ω। শক্তি? **উত্তৰ:** 20 W (P = I²R)
10. এটা বস্তু বিশ্ৰামৰ পৰা মুক্তভাৱে 5 s পৰ্যন্ত পৰে (g = 10 m/s²)। দূৰত্ব? **উত্তৰ:** 125 m (s = ½gt²)

শেষ মুহূৰ্তৰ টিপ্: 3×3 sticky notes ত সূত্ৰ লিখক—আপোনাৰ আইনাত লাগাওক; দিনত দুবাৰ চাওক → পৰীক্ষাৰ দিনলৈকে মনত ৰ’ব!