⚡ দ্ৰুত-সংশোধন: ৰেলৱে পৰীক্ষাৰ বাবে পদাৰ্থবিদ্যাৰ সূত্ৰসমূহ
🔥 বলবিদ্যা (Mechanics)
| পৰিমাণ |
সূত্ৰ |
স্মাৰক |
| বল |
F = ma |
“F=Ma” শুনাত “Effort = Move it!” লৈৰ দৰে |
| ভৰবেগ |
p = mv |
“p” মানে push |
| কাম |
W = F·s·cosθ |
Work = Force slides |
| শক্তি |
P = W/t |
Power হৈছে Work time |
| গতিজ শক্তি |
KE = ½mv² |
“Half-em-vee-square” |
| সম্ভাব্য শক্তি |
PE = mgh |
“Em-G-H” = পৰ্বত-মাধ্যাকৰ্ষণ-উচ্চতা |
🌊 দ্ৰব আৰু তাপগতিবিদ্যা
- ঘনত্ব: ρ = m/V → “Rho = Mass per Volume”
- চাপ: P = F/A → “Press = Force over Area”
- উত্তোলন বল: F = ρgV → “Rho-g-V lifts you up”
- আদৰ্শ গেছ: PV = nRT → PeVe NeRaTa (হিন্দী: Pee-Vee-Nerat)
- তাপ: Q = mcΔT → “Q = mc-Delta-T” McDonald’s ΔT burger লৈৰ দৰে
⚡ বিদ্যুৎ আৰু চুম্বকত্ব
| নাম |
সূত্ৰ |
কৌশল |
| ওমৰ নিয়ম |
V = IR |
“Very Impolite Rascal” |
| শক্তি (বিদ্যুৎ) |
P = VI = I²R = V²/R |
“Play Virtual India” |
- প্ৰতিৰোধ (শ্ৰেণীবদ্ধ): R_eq = R₁ + R₂ + … | “Sum up”
- প্ৰতিৰোধ (সমান্তৰাল): 1/R_eq = 1/R₁ + 1/R₂ | “Flip & add”
- আধানত বল: F = qvB sinθ | “Fast queen van Bends”
🌌 তৰঙ আৰু আলোক
- তৰংগ বেগ: v = fλ → “Very fast λambda”
- লেন্স সূত্ৰ: 1/f = 1/v + 1/u → “Friend Visits U”
- প্ৰতিসৰণ সূচক: n = c/v → “n is c over v”
- স্নেলৰ সূত্ৰ: n₁sinθ₁ = n₂sinθ₂ → “N1-S1 = N2-S2”
🚀 এক-মাত্ৰিক গতি
- v = u + at
- s = ut + ½at²
- v² = u² + 2as
- মনত ৰাখিবলৈ: “Unique Attitude Takes Success”
🧲 চৌম্বক ক্ষেত্ৰ
- সৰল তাৰা: B = μ₀I/(2πr) → “Mu-Zero-I-over-2-Pi-r”
- চলেনয়েড: B = μ₀nI → “n turns give Boost”
🎯 ১০টা দ্ৰুত-আগ্ৰগামী MCQ
১. ২ কেজি ভৰ ৪ মি/ছে² বেগেৰে ত্বৰণ লাভ কৰে। বল কিমান?
**উত্তৰ:** ৮ N (F = ma = 2×4)
২. পাওাৰ = ১০০ W, সময় = ৫ ছেকেণ্ড। কাম কিমান?
**উত্তৰ:** ৫০০ J (W = P×t)
৩. ৪ কেজি ভৰৰ গতিশক্তি ১০ মি/ছে বেগত?
**উত্তৰ:** ২০০ J (½×4×10²)
৪. ৩টা ২ Ω প্ৰতিৰোধক শ্ৰেণীত সংযোগ কৰিলে। R_eq?
**উত্তৰ:** ৬ Ω
৫. একে ৩টা প্ৰতিৰোধক সমান্তৰালত সংযোগ কৰিলে। R_eq?
**উত্তৰ:** ২/৩ Ω
৬. বাৰংবতা ৫০ Hz, λ = ৪ মি। তৰংগ বেগ?
**উত্তৰ:** ২০০ মি/ছে (v = fλ)
৭. এটা লেন্সৰ f = ২০ ছেমি, u = ৩০ ছেমি। v কিমান?
**উত্তৰ:** ৬০ ছেমি (1/v = 1/f – 1/u)
৮. Q = ২ কেজি তামা, c = ০.৪ J/g°C, ΔT = ৫০°C। Q কিমান kJ?
**উত্তৰ:** ৪০ kJ (Q = mcΔT = ২০০০×০.৪×৫০)
9. বিদ্যুৎপ্ৰবাহ 2 A, প্ৰতিৰোধ 5 Ω। শক্তি?
**উত্তৰ:** 20 W (P = I²R)
10. এটা বস্তু বিশ্ৰামৰ পৰা মুক্তভাৱে 5 s পৰ্যন্ত পৰে (g = 10 m/s²)। দূৰত্ব?
**উত্তৰ:** 125 m (s = ½gt²)
শেষ মুহূৰ্তৰ টিপ্: 3×3 sticky notes ত সূত্ৰ লিখক—আপোনাৰ আইনাত লাগাওক; দিনত দুবাৰ চাওক → পৰীক্ষাৰ দিনলৈকে মনত ৰ’ব!