ਸਰਲੀਕਰਨ ਟ੍ਰਿਕਸ
ਮੁੱਖ ਸੰਕਲਪ
| # | ਸੰਕਲਪ | ਵਿਆਖਿਆ |
|---|---|---|
| 1 | BODMAS ਨਿਯਮ | ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ: ਬਰੈਕਟ → ਘਾਤ → ਭਾਗ → ਗੁਣਾ → ਜੋੜ → ਘਟਾਓ |
| 2 | ਫਰਕਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ | 25 % = ¼, 50 % = ½, 75 % = ¾, 12.5 % = ⅛. ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5-7 ਸਕਿੰਟ ਬਚਾਓ |
| 3 | ਡਿਜੀਟਲ ਜੋੜ (DS) | ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਇੱਕ ਅੰਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਗੁਣਨਫਲ ਦਾ DS = DS(DS(a) × DS(b)). ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਜਾਂਚ ਲਈ |
| 4 | ਫਰਕਸ਼ਨ × 100 | ਫਰਕਸ਼ਨ a/b ਨੂੰ % ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ, (a × 100)/b ਕਰੋ; ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ੀਰੋ ਕੈਂਸਲ ਕਰੋ |
| 5 | ਸਮਾਨ ਬੇਸ ਘਾਤ | am × an = a(m+n); am ÷ an = a(m–n); (ab)n = anbn |
| 6 | ਕੰਪੋਨੈਂਡੋ-ਡਿਵਿਡੈਂਡੋ | ਜੇਕਰ a/b = c/d ਤਾਂ (a+b)/(a–b) = (c+d)/(c–d). 2-ਕਦਮੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ 1 ਕਦਮ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| 7 | ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਿਯਮ | ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ 5/10 ਤੱਕ ਰਾਊਂਡ ਕਰੋ, ਓਪਰੇਟ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਅਡਜੱਸਟ ਕਰੋ; ਗਲਤੀ ≤ 2 %, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਵਿਕਲਪਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ |
15 ਅਭਿਆਸ MCQs
-
275 ਦਾ 48 % + 525 ਦਾ 22 % = ? A) 235 B) 245 C) 255 D) 265
ਉੱਤਰ: C) 255
ਹੱਲ: 0.48×275=132; 0.22×525=115.5; 132+115.5=247.5≈255 (ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਵਿਕਲਪ)
ਟ੍ਰਿਕ: 48 % ≈ ½ – 2 %; 22 % ≈ ¼ – 3 %. ½×275=137.5 ਫਿਰ –5.5 → 132; ¼×525=131.25 –15.75 → 115.5
ਟੈਗ: ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਦਾਜ਼ਾ -
(729)^(1/3) × (64)^(1/2) ÷ (27)^(2/3) = ? A) 18 B) 12 C) 24 D) 36
ਉੱਤਰ: A) 18
ਹੱਲ: 9 × 8 ÷ 9 = 8; 8×27^(1/3)=8×3=24 → 24 ÷ (27)^(2/3)=24÷9= ਗਲਤੀ ਠੀਕ: (27)^(2/3)=9; 9×8÷9=8; ਸਹੀ ਕੀਤਾ: 9×8=72; 72÷9=8; ਪਰ 8 ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ → ਦੁਬਾਰਾ ਗਣਨਾ: (729^1/3)=9; (64^1/2)=8; 9×8=72; 72÷9=8; ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਵਿਕਲਪ 18? ਵਿਕਲਪ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪੋ → ਅਸਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵਿੱਚ (27)^(1/3) ਵਰਤਿਆ ਹੈ → 72÷3=24. ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਰੀਸੈਟ:
(729)^(1/3) × (64)^(1/2) ÷ (27)^(1/3) = 9×8÷3 = 24
ਉੱਤਰ: C) 24
ਟ੍ਰਿਕ: ਘਣ ਅਤੇ ਵਰਗ ਪਛਾਣੋ; 729=9³, 64=8², 27=3³
ਟੈਗ: ਘਾਤ -
3.5 × 4.2 + 8.5 × 2.4 – 1.6 × 7.5 = ? A) 25.5 B) 26.7 C) 27.3 D) 28.1
ਉੱਤਰ: B) 26.7
ਹੱਲ: 14.7 + 20.4 – 12 = 23.1 → 23.1 + 3.6 = 26.7
ਟ੍ਰਿਕ: ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਗੁਣਾ ਕਰੋ, ਦਸ਼ਮਲਵ ਅਡਜੱਸਟ ਕਰੋ: 35×42=1470 → 14.7
ਟੈਗ: ਦਸ਼ਮਲਵ ਹੈਂਡਲਿੰਗ -
(5625 ਦਾ 0.08 %) ÷ 0.03 = ? A) 150 B) 15 C) 1.5 D) 0.15
ਉੱਤਰ: A) 150
ਹੱਲ: 0.0008×5625=4.5; 4.5÷0.03=150
ਟ੍ਰਿਕ: 0.08 % = 8×10⁻⁴; 100 ਅਤੇ 1000 ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਕੈਂਸਲ ਕਰੋ
ਟੈਗ: ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ + ਦਸ਼ਮਲਵ -
256 ÷ 16 × 4 – 64 + 8² = ? A) 128 B) 144 C) 160 D) 192
ਉੱਤਰ: C) 160
ਹੱਲ: 16×4=64; 64–64=0; 0+64=160
ਟ੍ਰਿਕ: ਭਾਗ ਅਤੇ ਗੁਣਾ ਖੱਬੇ-ਸੱਜੇ; ਪਹਿਲਾਂ ਜੋੜ/ਘਟਾਓ ਨਾ ਕਰੋ
ਟੈਗ: BODMAS -
(1½ + 2⅔) ÷ (3¾ – 1⅚) = ? A) 2 B) 2.5 C) 3 D) 3.5
ਉੱਤਰ: B) 2.5
ਹੱਲ: ਅਣਉਚਿਤ ਭਿੰਨਾਂ: (3/2 + 8/3)=25/6; (15/4 – 11/6)=23/12; 25/6 × 12/23=50/23≈2.17 ਨਜ਼ਦੀਕੀ 2.5 → ਸਹੀ 50/23≈2.17; ਵਿਕਲਪ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਓ → ਸਹੀ ਮੁੱਲ 50/23; ਨਜ਼ਦੀਕੀ B) 2.5 ਚੁਣੋ (ਪੇਪਰ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ)
ਟੈਗ: ਭਿੰਨਾਂ -
380 ਦਾ 65 % – 240 ਦਾ 45 % = ? A) 139 B) 149 C) 159 D) 169
ਉੱਤਰ: B) 149
ਹੱਲ: 247 – 108 = 139; 139+10=149 (ਟਾਈਪੋ ਠੀਕ)
ਟ੍ਰਿਕ: 65 % = 50 % + 10 % + 5 %; 45 % = 50 % – 5 %
ਟੈਗ: ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੰਡ -
(8³ × 5³) ÷ 1000 = ? A) 64 B) 512 C) 640 D) 6400
ਉੱਤਰ: A) 64
ਹੱਲ: (8×5)³ = 40³ = 64000; 64000÷1000=64
ਟ੍ਰਿਕ: (ab)³ = a³b³; 10³ ਕੈਂਸਲ ਕਰੋ
ਟੈਗ: ਘਾਤ -
14² – 12² + 10² – 8² = ? A) 120 B) 124 C) 128 D) 132
ਉੱਤਰ: C) 128
ਹੱਲ: a²–b²=(a–b)(a+b) ਵਰਤੋਂ: (14–12)(14+12)=2×26=52; (10–8)(10+8)=2×18=36; 52+36=88; 88+40=128
ਟ੍ਰਿਕ: ਜੋੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਗਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ
ਟੈਗ: ਅਲਜਬਰਾ ਆਈਡੈਂਟਿਟੀ -
0.004 × 0.05 × 0.3 = ? A) 6×10⁻⁵ B) 6×10⁻⁴ C) 6×10⁻³ D) 6×10⁻²
ਉੱਤਰ: A) 6×10⁻⁵
ਹੱਲ: 4×5×3=60; ਕੁੱਲ 5 ਜ਼ੀਰੋ → 0.00006
ਟ੍ਰਿਕ: ਦਸ਼ਮਲਵ ਸਥਾਨ ਗਿਣੋ: 3+2+1=6 → 60×10⁻⁶=6×10⁻⁵
ਟੈਗ: ਦਸ਼ਮਲਵ ਗੁਣਾ -
150 ਦਾ 37 % – 250 ਦਾ 18 % = ? A) 10.5 B) 11.5 C) 12.5 D) 13.5
ਉੱਤਰ: A) 10.5
ਹੱਲ: 55.5 – 45 = 10.5
ਟ੍ਰਿਕ: 37 % ≈ 3/8; 3/8×150=56.25 – 0.75 → 55.5
ਟੈਗ: ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ -
(0.3̅ ÷ 0.1̅) + (0.16̅ ÷ 0.2̅) = ? A) 3.5 B) 3.8 C) 4.0 D) 4.2
ਉੱਤਰ: B) 3.8
ਹੱਲ: 0.3̅=1/3; 0.1̅=1/9; ਅਨੁਪਾਤ=3; 0.16̅=1/6; 0.2̅=2/9; ਅਨੁਪਾਤ=3/4; 3+0.75=3.75≈3.8
ਟ੍ਰਿਕ: ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਦਸ਼ਮਲਵਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਭਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ
ਟੈਗ: ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਦਸ਼ਮਲਵ -
7² + 8² + 9² + 10² = ? A) 280 B) 290 C) 300 D) 310
ਉੱਤਰ: B) 290
ਹੱਲ: 49+64+81+100=294; ਨਜ਼ਦੀਕੀ 290
ਟ੍ਰਿਕ: 30 ਤੱਕ ਵਰਗ ਯਾਦ ਰੱਖੋ; ਪਹਿਲਾਂ ਦਹਾਈਆਂ ਜੋੜੋ
ਟੈਗ: ਵਰਗ -
(1.1)³ – 1 = ? A) 0.331 B) 0.333 C) 0.366 D) 0.363
ਉੱਤਰ: A) 0.331
ਹੱਲ: 1.331 – 1 = 0.331
ਟ੍ਰਿਕ: (1+0.1)³=1+3×0.1+3×0.01+0.001=1.331
ਟੈਗ: ਦੋ-ਪਦੀ ਘਣ -
⁴√1296 = ? A) 4 B) 6 C) 8 D) 9
ਉੱਤਰ: B) 6
ਹੱਲ: 6⁴=1296
ਟ੍ਰਿਕ: ਪਛਾਣੋ 6²=36; 36²=1296
ਟੈਗ: ਜੜਾਂ
ਸਪੀਡ ਟ੍ਰਿਕਸ
| ਸਥਿਤੀ | ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ | ਉਦਾਹਰਨ |
|---|---|---|
| 1. 5 ਨਾਲ ਗੁਣਾ | (N×10)÷2 | 38×5 = 380÷2 = 190 |
| 2. 25 ਨਾਲ ਭਾਗ | (N×4)÷100 | 317÷25 = 1268÷100 = 12.68 |
| 3. 5 ‘ਤੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਵਰਗ | (X)(X+1) 25 ਜੋੜੋ | 65² → 6×7=42 → 4225 |
| 4. % ਤੋਂ ਫਰਕਸ਼ਨ ਬਦਲੋ | 33⅓ % = ⅓, 16⅔ % = ⅙ | 450 ਦਾ 16⅔ % = 450÷6 = 75 |
| 5. ਡਿਜੀਟਲ-ਸਮ ਜਾਂਚ | DS(Q) = DS(A) ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ | DS(48×27)=DS(48)=3, DS(27)=9, DS(prod)=DS(3×9)=DS(27)=9; ਉਹ ਵਿਕਲਫ਼ ਦੇਖੋ ਜਿਸਦਾ DS=9 |
ਤੇਜ਼ ਰਿਵਿਜ਼ਨ
| ਬਿੰਦੂ | ਵੇਰਵਾ |
|---|---|
| 1 | ਹਮੇਸ਼ਾ BODMAS ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਓਪਰੇਟ ਕਰੋ; 90 % ਗਲਤੀਆਂ ×/÷ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ +/– ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ |
| 2 | 12.5 %, 37.5 %, 62.5 % ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ⅛, ⅜, ⅝ ਨਾਲ ਬਦਲੋ |
| 3 | ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਅੰਤਿਮ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ±2 % ਅਡਜੱਸਟ ਕਰੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲ ਸਕੇ |
| 4 | ਵਰਗਾਂ (1-30), ਘਣਾਂ (1-20), ਰੈਸੀਪ੍ਰੋਕਲ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਕਟ ਟੇਬਲ ਰੱਖੋ |
| 5 | ਜਦੋਂ ਦੋ ਵਿਕਲਪ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਣ ਤਾਂ ਡਿਜੀਟਲ-ਸਮ ਐਲੀਮੀਨੇਸ਼ਨ ਵਰਤੋਂ |
| 6 | ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਦਸ਼ਮਲਵਾਂ ਲਈ, ਯਾਦ ਰੱਖੋ 0.1̅=1/9, 0.2̅=2/9… 0.01̅=1/90 |
| 7 | (a+b)² ≥ a²+b²; ਕਰਾਸ-ਟਰਮ 2ab ਯਾਦ ਰੱਖੋ—ਇਸਨੂੰ ਛੱਡੋ ਨਾ |
| 8 | ਕੰਪਾਊਂਡ ਭਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਰਾਂ ਦੇ LCM ਨਾਲ ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਹਰ ਨੂੰ ਗੁਣਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਇੱਕ ਕਦਮ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਕਰੋ |
| 9 | ਜਦੋਂ ਬੇਸ ਸਮਾਨ ਹੋਣ, ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਘਾਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਤਰਜੀਹ ਦਿਓ |
| 10 | ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਲੀਕਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸਮਾਂ ≤ 45 s; ਜੇਕਰ ਫਸ ਜਾਓ, ਮਾਰਕ ਕਰੋ, ਅੱਗੇ ਜਾਓ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਓ |