ਲਾਭ ਘਾਟੇ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ

🔖 ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮੂਲੇ

  • ਲਾਭ = ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ – ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ  (ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ > ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ)
  • ਨੁਕਸਾਨ = ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ – ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ  (ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ > ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ)
  • ਲਾਭ % = (ਲਾਭ/ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ) × 100
  • ਨੁਕਸਾਨ % = (ਨੁਕਸਾਨ/ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ) × 100
  • ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ = ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ × (100 ± ਲਾਭ/ਨੁਕਸਾਨ%) ⁄ 100  (+ ਲਾਭ, – ਨੁਕਸਾਨ)
  • ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ = ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ × 100 ⁄ (100 ± ਲਾਭ/ਨੁਕਸਾਨ%)
  • ਕੁੱਲ % ਲਾਭ/ਨੁਕਸਾਨ ਜਦੋਂ ਦੋ ਵਸਤੂਆਂ ਇੱਕੋ ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ ਤੇ ਇੱਕੋ % ਲਾਭ/ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ ਵਿਕੀਆਂ → ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੁਕਸਾਨ % = (ਆਮ %)²⁄100

🧠 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੇ ਟ੍ਰਿਕ

ਹਾਲਤ ਟ੍ਰਿਕ
ਇੱਕੋ ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ, ਇੱਕੋ % ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ “% ਨੂੰ ਵਰਗ ਕਰੋ ਅਤੇ 100 ਨਾਲ ਵੰਡੋ → ਨੁਕਸਾਨ”
ਝੂਠਾ ਵਜ਼ਨ ਵਾਲਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਲਾਭ % = (ਗਲਤੀ ⁄ ਅਸਲ ਵਜ਼ਨ) × 100
ਦੋ ਲਗਾਤਾਰ ਲਾਭ a + b + ab⁄100 ਵਰਤੋ (ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ –ve ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ)
ਛੂਟ ਦੀ ਲੜੀ 10% + 20% ਇੱਕਲੀ ਛੂਟ = 10 + 20 – (10×20)/100 = 28%

📊 ਤੁਰੰਤ ਟੇਬਲ

ਦਿੱਤਾ ਲੱਭੋ ਫਾਰਮੂਲਾ (ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ)
ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਲਾਭ % ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ × (100 + ਲਾਭ%) / 100
ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ % ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ × (100 – ਨੁਕਸਾਨ%) / 100
ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਲਾਭ % ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ × 100 / (100 + ਲਾਭ%)
ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ % ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ × 100 / (100 – ਨੁਕਸਾਨ%)

⚡ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਾਲਤਾਂ

  • ਅੰਕਿਤ ਕੀਮਤ → ਛੂਟ → ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ
    ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ = ਅੰਕਿਤ ਕੀਮਤ × (100 – ਛੂਟ%) ⁄ 100
    ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ ਤੇ ਲਾਭ → ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ = ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ × 100 ⁄ (100 + ਲਾਭ%)

  • ਝੂਠਾ ਵਜ਼ਨ 900 g ਦੀ ਥਾਂ 1 kg
    ਲਾਭ % = (100 g ⁄ 900 g) × 100 = 11 1⁄9 %

  • ਵਸਤੂ x% ਲਾਭ ਨਾਲ ਵਿਕੀ, ਜੇ ਇਹ ₹y ਵੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਕਦੀ ਤਾਂ ਲਾਭ z% ਹੁੰਦਾ
    ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ = y × 100 ⁄ (z – x)

🚀 ਰੈਪਿਡ-ਫਾਇਰ MCQs

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1. ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ ਤੋਂ 40% ਉੱਪਰ ਅੰਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 15% ਛੂਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੈੱਟ ਲਾਭ % ਹੈ ਉੱਤਰ: 19%
Q2. ਦੋ ਵਸਤੂਆਂ ਇੱਕੋ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵਿਕੀਆਂ, ਇੱਕ 20% ਲਾਭ 'ਤੇ, ਦੂਜੀ 20% ਨੁਕਸਾਨ 'ਤੇ। ਨਤੀਜਾ? Ans: 4% ਨੁਕਸਾਨ
Q3. 12 ਸੇਬਾਂ ਦਾ CP 15 ਸੇਬਾਂ ਦੇ SP ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਨੁਕਸਾਨ % ਹੈ Ans: 20%
Q4. 20% ਛੂਟ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ CP 'ਤੇ 20% ਲਾਭ। CP 'ਤੇ ਮਾਰਕ-ਅੱਪ % ਸੀ Ans: 50%
Q5. 900 g 1 kg ਲਈ ਵਿਕਿਆ। ਲਾਭ % ਹੈ Ans: 11 1⁄9 %
Q6. ਲਗਾਤਾਰ ਛੂਟਾਂ 10% ਅਤੇ 20% ਦੀ ਇੱਕੋ ਬਰਾਬਰ ਛੂਟ ਹੈ Ans: 28%
Q7. SP = ₹120, ਲਾਭ = 20%। CP ਹੈ Ans: ₹100
Q8. SP = ₹120, ਨੁਕਸਾਨ = 20%। CP ਹੈ Ans: ₹150
Q9. 5 ਪੈਨ ਵੇਚਣ 'ਤੇ ਲਾਭ 2 ਪੈਨਾਂ ਦੇ SP ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਲਾਭ % ਹੈ Ans: 66 2⁄3 %
Q10. ਜੇ SP 25% ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਲਾਭ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੂਲ ਲਾਭ % ਹੈ Ans: 25%