ਸੰਭਾਵਨਾ ਫਾਰਮੂਲੇ

🔢 ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਸੂਤਰ – 2-ਸਫ਼ਾ ਚੀਟ ਸ਼ੀਟ

ਮੂਲ ਸ਼ਬਦ ਸੂਤਰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਟ੍ਰਿਕ
ਘਟਨਾ E ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ P(E) = (ਅਨੁਕੂਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ) / (ਕੁੱਲ ਸੰਭਾਵੀ ਨਤੀਜੇ) F/T = Favourable ÷ Total
ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਸੀਮਾ 0 ≤ P(E) ≤ 1 0 = ਅਸੰਭਵ, 1 = ਪੱਕਾ
ਕੰਪਲੀਮੈਂਟ ਨਿਯਮ P(not E) = 1 – P(E) “1 ਘਟਾਓ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋ”
ਜੋੜ ਨਿਯਮ (OR) P(A ∪ B) = P(A) + P(B) – P(A ∩ B) “ਜੋੜੋ, ਫਿਰ ਓਵਰਲੈਪ ਘਟਾਓ”
ਪਰਸਪਰ ਵਿਰੋਧੀ P(A ∪ B) = P(A) + P(B) ਓਵਰਲੈਪ ਨਹੀਂ → ਘਟਾਉ ਨਹੀਂ
ਗੁਣਾ ਨਿਯਮ (AND) P(A ∩ B) = P(A) × P(B A)
ਸੁਤੰਤਰ ਘਟਨਾਵਾਂ P(A ∩ B) = P(A) × P(B) “ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ—ਸਿੱਧਾ ਗੁਣਾ”
ਸਥਿਤੀ ਸੰਭਾਵਨਾ P(B A) = P(A ∩ B) / P(A)

🎯 ਤੁਰੰਤ ਤੱਥ
  • ਅਸੰਭਵ ਘਟਨਾ → P = 0
  • ਪੱਕੀ ਘਟਨਾ → P = 1
  • ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਅੰਕੜੇ = ਅਨੁਕੂਲ : ਅਪ੍ਰਤੂਕ
  • ਕਮ-ਸੇ-ਕਮ ਇੱਕ = 1 – P(ਕੋਈ ਨਹੀਂ)
  • ਤਾਸ਼ ਦੇ ਪੱਤੇ – 52 ਪੱਤੇ, 4 ਰੰਗ, ਹਰ ਰੰਗ ਵਿੱਚ 13, 26 ਲਾਲ, 26 ਕਾਲੇ
  • ਪਾਸੇ – 6 ਚਿਹਰੇ; ਵਿਰੁੱਧ ਚਿਹਰਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜ ਹਮੇਸ਼ਾ 7 ਹੁੰਦਾ ਹੈ
  • ਸਿੱਕਾ – 2 ਨਤੀਜੇ; P(H) = P(T) = ½

🧠 ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ
  • “1 – ਕੋਈ ਨਹੀਂ = ਕਮ-ਸੇ-ਕਮ ਇੱਕ” → “ਕਮ-ਸੇ-ਕਮ ਇੱਕ ਹਿੱਟ” ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਰਤੋ
  • “ਜੋੜੋ-ਘਟਾਓ-ਓਵਰਲੈਪ” → ਜੋੜ ਨਿਯਮ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲਾ
  • “ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗੁਣਾ” → ਕੋਈ ਸ਼ਰਤ ਨਹੀਂ, ਸਿੱਧਾ ਗੁਣਾ
📊 ਤੁਲਨਾ ਟੇਬਲ: ਆਜ਼ਾਦ ਬਨਾਮ ਪਰਸਪਰ ਵਿਰੋਧੀ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਆਜ਼ਾਦ ਪਰਸਪਰ ਵਿਰੋਧੀ
P(A ∩ B) P(A)·P(B) 0
P(A ∪ B) P(A)+P(B)–P(A)·P(B) P(A)+P(B)
ਉਦਾਹਰਨ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿੱਕੇ ਇੱਕ ਸਿੱਕੇ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਪੂੰਛ

⚡ ਰੈਪਿਡ-ਫਾਇਰ MCQs
  1. 52-ਕਾਰਡ ਦੇ ਡੈਕ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਾਰਡ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। P(ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਕਾਰਡ) = ?
    a) 3/13 b) 4/13 c) 1/13 d) 12/52

  2. ਦੋ ਸਿੱਕੇ ਉਛਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। P(ਕਮ-ਸੇ-ਕਮ ਇੱਕ ਸਿਰ) = ?
    a) ¾ b) ½ c) ¼ d) 1

  3. P(A)=0.3, P(B)=0.4, A ਅਤੇ B ਆਜ਼ਾਦ ਹਨ। P(A ∩ B)=?
    a) 0.7 b) 0.12 c) 0.58 d) 0.5

  4. ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਉਛਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। P(ਪ੍ਰਾਈਮ ਨੰਬਰ) = ?
    a) ½ b) 1/3 c) 2/3 d) 4/6

  5. P(E)=0.25. P(not E)=?
    a) 0.75 b) 0.25 c) 1 d) 0

  6. ਦੋ ਪਾਸੇ ਉਛਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। P(ਜੋੜ=7) = ?
    a) 1/12 b) 1/6 c) 1/4 d) 5/36

  7. P=0 ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
    a) ਨਿਸ਼ਚਿਤ b) ਅਸੰਭਵ c) ਰੈਂਡਮ d) ਆਜ਼ਾਦ

  8. ਇੱਕ ਡੈਕ ਵਿੱਚ, P(ਲਾਲ ਜਾਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ) = ?
    a) 7/13 b) 1/2 c) 15/26 d) 28/52

  9. ਜੇ P(A∪B)=0.6, P(A)=0.3, P(B)=0.5, ਤਾਂ P(A∩B) ਲੱਭੋ।
    a) 0.2 b) 0.3 c) 0.4 d) 0.1

  10. ਇੱਕ ਥੈਲੇ ਵਿੱਚ 3 ਲਾਲ, 2 ਨੀਲੇ ਹਨ। P(ਲਾਲ) = ?
    a) 3/5 b) 2/5 c) 1/5 d) 4/5

🔍 ਜਵਾਬ 1-d, 2-a, 3-b, 4-a, 5-a, 6-b, 7-b, 8-d, 9-a, 10-a