ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ

• ਹਰ ਬੱਚਾ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਕਰਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਢੰਗ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
• ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਪੜ੍ਹੋ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਬੇਲਾ ਰਾਜਾ, ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਦਿ ਵੈਲੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਰਿਸੋਰਸ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਨਿਊਜ਼ਲੈਟਰ ਸਪਰਸ਼ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਹਫ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੈਕਟਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਰਕੀਟੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

I

• ਹਫ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਇੱਕ ਦੁਖੀ ਸਕੂਲੀ ਮੁੰਡਾ ਸੀ।
• ਉਸਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਸੀ ਪਰ ਯੰਤਰਵਤ ਸਿੱਖਣਾ ਨਫ਼ਰਤ ਸੀ। ਗਣਿਤ ਉਸਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ।
• ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਸਨੇ ਉਸ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ।

HC: “ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਬੁਰਾ ਸੁਪਨਾ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

BR: ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਬੁਰੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇਹ ਕਿਉਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ?

HC: ਮੈਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਗਣਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇਣ ਦੇ ਬੁਰੇ ਸੁਪਨੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ! ਹੁਣ ਸ਼ਾਇਦ ਦਿਮਾਗ਼ ਇਸ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਸੁਪਨੇ ਆਉਣ ਦਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।[^8]

BR: ਸਾਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।

HC: ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਮੈਂ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਬਸ ਦਿਲਚਸਪੀ ਗੁਆ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਮੈਨੂੰ ਖੇਡਾਂ, ਦੌੜਣਾ-ਭੱਜਣਾ, ਦੂਸਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਾਕ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਪੇਪਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਏ ਗਏ ਚੀਜ਼ਾਂ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੁਆਰਾ ਮੈਨੂੰ ਕਹੀ ਗਈ ਇੱਕ ਵਾਕ ਨੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਦੇਖੋ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਦੇਖਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਇਸਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਆਪ ਕਰੋ।”

ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, “ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਇੰਨੀ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ੀਸਾਂ ਭਰੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।”

ਮੈਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਹਰ ਖੇਡ ਖੇਡਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਸਾਲ ਮੈਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ।

ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦਾ। ਮੈਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਕਲ ਕਰਕੇ ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਐਸ.ਐਸ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਐਸ.ਐਸ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ, 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਡਿਸਟਿੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸਮਝੋ!” ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ।

ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਦੇਖੋ, ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮੇਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਫੋਟੋ ਵਾਂਗ ਦੇਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਮਾਦੇ ਨੂੰ ਫੋਟੋ ਵਾਂਗ ਯਾਦ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

BR: ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮਾੜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਕੀ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ?

HC: ਝਿੜਕੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਕੁਝ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਛੜੀ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

BR: ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਹੋਮਵਰਕ ਨਾ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਬੁਰਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਭੜਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੜੀ ਮਾਰੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕੀ ਸੀ?

HC: ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਹਾਲਤ? ਬਸ ਹੱਥ ਚੁੱਕੋ ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੜੀ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਭੁੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਖੇਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।

BR: ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਾਂ ਡਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ?

HC: ਮੈਨੂੰ ਬਸ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਸਲਈ ਮੈਂ ਇੱਕ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਬਣਾਈ। ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਘੰਟੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ‘ਚੋਰ ਪੁਲਿਸ’ ਖੇਡੀ।

ਹਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਕੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ। ਇਸਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਨਾ ਖਾਧਾ ਅਤੇ 40-50 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਦੌੜ ਕੇ ਟਿਕਟਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ। ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਮੈਂ ਜੀ ਭਰਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਸੀ।

ਮੈਂ ਇੱਕ ਗੈਂਗ ਦਾ ਨੇਤਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਾਡੀਆਂ ਗੈਂਗਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸੀ। ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਚੀਜ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਦਿਲਚਸਪ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ।

caning: ਸਜ਼ਾ/ਮਾਰ

incurred the wrath of your teacher: ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਦਿਵਾਇਆ

distraction: ਕੋਈ ਮਨੋਰੰਜਕ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼

chor police: ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖੇਡ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚਾ (ਚੋਰ) ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ (ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ) ਉਸਨੂੰ/ਉਸਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ

eat to my heart’s content: ਜਿੰਨਾ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਖਾਧਾ; ਮੇਰਾ ਪੇਟ ਭਰ ਕੇ ਖਾਧਾ

strategies: ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ

academics: ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਮਾਮਲੇ (ਕਿਤਾਬਾਂ, ਚਰਚਾਵਾਂ, ਬਹਿਸਾਂ, ਆਦਿ)

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਲਈ ਮੇਰੀਆਂ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਬੁੱਕ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲਗਭਗ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਸ਼ਾਇਦ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਸੀ।

ਬੁੱਝਾਰਤ ਪੜਤਾਲ

1. ਹਫ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਬੁਰੇ ਸੁਪਨੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ?

2. ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ, ਜਿਸਨੇ ਉਸ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ?

3. “… ਉਸ ਸਾਲ ਮੈਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ।” ਉਹ ਉਸ ਸਾਲ ਕੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ?

4. (i) ਹਫ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਕਿਹੜੀ “ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗਤੀਵਿਧੀ” ਬਣਾਈ?

(ii) ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ “ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗਤੀਵਿਧੀ” ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ?

II

• ਉਹ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਈ ਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਜਰਮਨ।
• ਉਹ ਦੂਸਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜੀਬ ਸੀ।
• ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੁਕਾਰ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।

BR: ਤੁਸੀਂ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆਏ?

HC: ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਵੀ $80-85$ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ।

ਮੈਂ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਦਾਖਲਾ ਪੱਤਰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਪਰ ਮੇਰੀ ਚਾਚੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਫਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਭਰਤੀ ਹੋਵੋ, ਬਸ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰੋ!” ਇਸਲਈ ਮੈਂ ਬੰਬਈ ਦੇ ਜੈਹਿੰਦ ਕਾਲਜ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਉੱਥੇ, ਮੈਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੈਣੀ ਸੀ ਜਾਂ ਜਰਮਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਦੇ ਸੱਤ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤੇ ਸਨ। ਇਸਲਈ ਮੈਂ ਜਰਮਨ ਲੈ ਲਈ। ਫਿਰ ਮੇਰੀ ਜਰਮਨ ਅਧਿਆਪਕਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕਾਲਜ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਕਾਲਜ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਜਾਂ

book: ਅੱਗੇ ਹੀ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨਾ; ਰਿਜ਼ਰਵ ਕਰਨਾ

stumbled on: ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ (ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ) ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ

offbeat: ਅਸਾਧਾਰਣ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਰਵਾਇਤੀ

calling: ਉਸਦੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ਾ

ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ, ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਦੇਵੇਗਾ? ਮੈਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜੈਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਸਲਈ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, ‘ਠੀਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲਵਾਂਗਾ’ ਅਤੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਿੱਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।

ਮੈਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ!

BR: ਕੀ ਉਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?

HC: ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਭ ਬਿਲਕੁਲ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।

ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿੰਡੋ ਦਾ ਡਿਟੇਲ ਖਿੱਚਦੇ ਦੇਖਿਆ। ਇੱਕ ਵਿੰਡੋ ਡਿਟੇਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਨਤ ਡਰਾਇੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਡਰਾਇੰਗ ਗਲਤ ਹੈ - ਕਿ ਉਸਨੇ ਜੋ ਵਿੰਡੋ ਖਿੱਚੀ ਹੈ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗੀ ਨਹੀਂ।

ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸ਼ਰਤ ਲਗਾਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਡਰਾਇੰਗ ਗਲਤ ਸੀ! ਮੇਰੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਘਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਘਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਅਸੀਂ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ।

ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ।”

ਮੈਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ‘A+’ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਸੀ।

ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਉੱਪਰੋਂ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਦੀ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸੈਕਸ਼ਨ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖੇਗੀ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਰਿਹਾ।

ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸਮਝ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮੈਂ ਖੇਡਦਾ ਅਤੇ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਆਈ।

ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਬੇਹਰਾਮ ਦਿਵੇਚਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਕਿਲ੍ਹੇ, ਬੰਦੂਕਾਂ ਅਤੇ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੂਜੀ ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਦੇਖੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿੱਤਰ ਚੰਗੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੋਵੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਬਣੋਗੇ”। ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਸਹੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਬਣ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਦੱਸਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।

BR: ਤੁਹਾਡੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਿਉਂ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸੀ? ਕੀ ਇਹ ਇਸਲਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ?

HC: ਮੈਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਗਣਿਤ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਬਸ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਜੋ ਸਿਖਾਇਆ, ਮੈਂ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉੱਥੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ।

BR: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਹ ਬੋਰਿੰਗ ਸੀ ਜਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਏ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬਾਕੀ ਦੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਗੁਆ ਬੈਠੇ?

HC: ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਬਸ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਜੀ ਰਹੇ ਸੀ।

ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਟੈਸਟਾਂ ਹਨ। ਉਦੋਂ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਸਾਡੀਆਂ ਟੈਸਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਸੀਂ ਬਸ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

BR: ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਸ