ਕੀ ਇੱਕ ਜੁੱਤੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਲਾਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਕਿੱਤੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਮਾਣ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਤਨਾ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਵੀ। ਮਿਸਟਰ ਗੇਸਲਰ, ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਜੁੱਤੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜੋ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹੋ ਕਿ ਦੇਖੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਕਿਵੇਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨੇਬਲ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਦੁਕਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸ਼ਾਂਤ ਮਹੱਤਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਗੇਸਲਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਅਤੇ ਖਿੜਕੀ ਵਿੱਚ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਜੋੜੇ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਆਰਡਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਉਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਫਿੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜੁੱਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣਾ-ਜਿਵੇਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਉਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ-ਮੈਨੂੰ ਉਦੋਂ ਵੀ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ, ਰਹੱਸਮਈ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਹੈ ਮੇਰੀਆਂ ਸ਼ਰਮੀਲੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ, ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜਵਾਨ ਪੈਰ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। “ਕੀ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮਿਸਟਰ ਗੇਸਲਰ?” ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜਵਾਬ, ਉਸਦੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਦੀ ਲਾਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਅਚਾਨਕ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ: “ਇਦ ਇਸ ਏਨ ਆਰਡਟ!”

“ਇਹ ਇੱਕ ਕਲਾ ਹੈ।” (ਜਰਮਨ ਲਹਿਜ਼ੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ)

ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਚੱਲਿਆ: ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਚੱਲਿਆ

ਉਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਜਾਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ - ਉਸਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਚੱਲਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ

ਅਸਥਾਈ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਜੁੱਤੀ ਦਾ ਕੁਝ ਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਊਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਗਲੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਚਪਲਾਂ ਦੀ ਟਿਪ-ਟੈਪ ਉਸਦੀਆਂ ਤੰਗ ਲੱਕੜੀ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕੋਟ ਦੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਮੜੇ ਦਾ ਐਪਰਨ ਪਾਈ, ਬਾਹਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਝਪਕੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ - ਜਿਵੇਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਜਾਗਿਆ ਹੋਵੇ - ਇੱਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਗਲੇ ਦੀ: ਕਰੜੀ ਅਤੇ ਘਸੀਟਣ ਵਾਲੀ

ਅਤੇ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ, “ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ, ਮਿਸਟਰ ਗੇਸਲਰ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਰੂਸੀ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ?”

ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਥੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਾਂ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ‘ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਸਦੇ ਕਿੱਤੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੂੰ ਸੁੰਘਦਾ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ-ਭੂਰੇ ਚਮੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਫੜ੍ਹ ਕੇ। ਇਸ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾਈ ਉਹ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਾ, “ਕਿੰਨਾ ਸੁੰਦਰ ਟੁਕੜਾ!” ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੀ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰ ਚੁੱਕਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਬੋਲਦਾ। “ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਕਦੋਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?” ਅਤੇ ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ, “ਓਹ! ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਤੁਸੀਂ ਸੌਖ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕੋ।” ਅਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, “ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਬਾਅਦ?” ਜਾਂ ਜੇ ਉਹ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੁੰਦਾ: “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂਗਾ।”

ਖੁਸ਼ਬੂ: ਚਮੜੇ ਦੀ ਗੰਧ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਧੂਪ ਦੀ ਗੰਧ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

“ਕਿੰਨਾ ਸੁੰਦਰ ਟੁਕੜਾ!"

“ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਕਦੋਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?”

“ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ”

“ਭਰਾ”

ਫਿਰ ਮੈਂ ਫੁਸਫੁਸਾਉਂਦਾ, “ਧੰਨਵਾਦ! ਸ਼ੁਭ ਸਵੇਰ, ਮਿਸਟਰ ਗੇਸਲਰ।” “ਸ਼ੁਭ ਸਵੇਰ” ਉਹ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ, ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਮੜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ। ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਬੜ੍ਹਿਆ, ਮੈਂ ਉਸਦੀਆਂ ਚਪਲਾਂ ਦੀ ਟਿਪ-ਟੈਪ ਸੁਣਦਾ ਜੋ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ: ਉਸਦੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵੱਲ।

ਮੈਂ ਉਹ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਕਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, “ਮਿਸਟਰ ਗੇਸਲਰ, ਉਹ ਆਖਰੀ ਜੋੜਾ ਜੁੱਤੀਆਂ ਚਰਚਰਾਇਆ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।”

ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਬਿਆਨ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਜਾਂ ਸੋਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਰਚਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।”

“ਇਸਨੂੰ ਚਰਚਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।”

“ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿੱਲੇ ਕਰ ਲਿਆ।"

“ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹੋਇਆ।”

“ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿੱਲੇ ਕਰ ਲਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।”

“ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ।”

“ਇਸ ‘ਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਵੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਲਈ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜੋ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ।”

“ਕੁਝ ਜੁੱਤੀਆਂ,” ਉਸਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, “ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿੱਲ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।”

“ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜੋ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ”

“ਕੁਝ ਜੁੱਤੀਆਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿੱਲ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।”

ਇੱਕ ਵਾਰ (ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ) ਮੈਂ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਫਰਮ ਤੋਂ ਇਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਜੋੜੇ ਵਿੱਚ। ਉਸਨੇ ਮੇਰਾ ਆਰਡਰ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਚਮੜਾ ਦਿਖਾਏ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਦੇ ਘਟੀਆ ਆਵਰਣ ਨੂੰ ਭੇਦਦੇ ਹੋਏ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।”

ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।"

ਲਹਿਜ਼ਾ ਨਾ ਤਾਂ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਤਿਆਗ ਦਾ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਖੂਨ ਜੰਮਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਹੱਥ ਹੇਠਾਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਉਂਗਲ ਦਬਾਈ ਜਿੱਥੇ ਖੱਬੀ ਜੁੱਤੀ ਬਿਲਕੁਲ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।

“ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਖਦਾ ਹੈ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਫਰਮਾਂ ਕੋਲ ਸਵੈ-ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।” ਅਤੇ ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੇ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਕੌੜਾਪਣ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ। ਇਹ ਇਕੋ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਿੱਤੇ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।

“ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਫਰਮਾਂ ਕੋਲ ਸਵੈ-ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।”

“ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਪਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੰਮ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਇਸ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋਗੇ।” ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਝੁਰੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀਆਂ ਸਨ, ਕੌੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੌੜਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਲਾਲ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਕਿੰਨੇ ਸਲੇਟੀ ਵਾਲ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ!

“ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਪਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੰਮ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਇਸ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”

ਜਿੰਨਾ ਬਣ ਸਕਿਆ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੁਰੇ ਸ਼ਗਨ ਵਾਲੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਸਮਝਾਈਆਂ। ਪਰ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਇੰਨੀ ਡੂੰਘੀ ਛਾਪ ਛੱਡੀ ਕਿ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੋੜੇ ਆਰਡਰ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬੇ ਚੱਲੇ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਮੇਰੀ ਅਗਲੀ ਉਸਦੀ ਦੁਕਾਨ ‘ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਇਹ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚਮੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਸੰਭਾਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

“ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।"

“ਖੈਰ, ਮਿਸਟਰ ਗੇਸਲਰ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ?” ਉਹ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਝਾਕਿਆ। “ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹਾਂ,” ਉਸਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕਿਹਾ “ਪਰ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।”

ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹੀ ਸੀ ਪਰ ਕਿੰਨਾ ਬੁੱਢਾ ਅਤੇ ਮਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ! ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਫੁਸਫੁਸਾਇਆ, “ਓਹ! ਮੈਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ!”

“ਹਾਂ,” ਉਸਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਆਦਮੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਜੁੱਤੀ ਬਣਾਈ। ਪਰ ਉਹ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।” ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਲ ਅਚਾਨਕ ਉਸਦੇ ਬੇਚਾਰੇ ਭਰਾ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪਤਲੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਸ਼ਾਇਦ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ। “ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਜੁੱਤੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?” ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਮੜਾ ਚੁੱਕਿਆ। “ਇਹ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਟੁਕੜਾ ਹੈ।

“ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਜੁੱਤੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?”

“ਇਹ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਟੁਕੜਾ ਹੈ।”

ਮੈਂ ਕਈ ਜੋੜੇ ਆਰਡਰ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਾ- ਪਰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਸਨ। ਇੱਕ ਬਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਦੁਕਾਨ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਗਿਆ ਉਹ ਮੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਸੱਠ ਸਾਲ ਦਾ ਆਦਮੀ ਛੱਡ ਗਿਆ ਸੀ; ਮੈਂ ਪੰਜਹੱਤਰ ਸਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਵਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ।

“ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਜੁੱਤੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ। “ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਸਤ ਸਮਾਂ ਹੈ।”

ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ! ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।”

“ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਸਤ ਸਮਾਂ ਹੈ।”

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਉਹ ਆ ਗਈਆਂ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਵੇਖਿਆ। ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿੱਟ, ਫਿਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਚਮੜੇ ਦੀ ਕੁਆਲਟੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ। ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਿਆ, ਇੱਕ ਚੈੱਕ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪੋਸਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ…: ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ

ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲੀ ਤੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਨਵੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫਿੱਟ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਗਾਇਬ ਸੀ।

ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਆਦਮੀ ਸੀ।

“ਮਿਸਟਰ ਗੇਸਲਰ ਅੰਦਰ ਹੈ?” ਮੈਂ ਕਿਹਾ।
“ਨਹੀਂ, ਸਰ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ। “ਨਹੀਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਦੁਕਾਨ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਹੈ।”
“ਹਾਂ, ਹਾਂ,” ਮੈਂ ਕਿਹਾ, “ਪਰ ਮਿਸਟਰ ਗੇਸਲਰ?”
“ਓਹ!” ਉਸਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਮਰ ਗਿਆ।”

“ਮਰ ਗਿਆ! ਪਰ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

“ਆਹ!” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਬੇਚਾਰਾ ਬੁੱਢਾ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਖਾ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੌਲੀ ਭੁੱਖਮਰੀ, ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਿਹਾ! ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋ ਉਸਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ! ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ; ਆਪਣੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਆਰਡਰ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ। ਲੋਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਉਸਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਹ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਕਹਾਂਗਾ - ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਆਦਮੀ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਜੁੱਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖੋ! ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ! ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚਮੜਾ ਵੀ ਰੱਖਦਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਰਦਾ। ਖੈਰ, ਇਹ ਉੱਥੇ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ?”

“ਪਰ ਭੁੱਖਮਰੀ!”
“ਇਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਫੁੱਲਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਆਪਣੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਆਖਰੀ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਘਰ