શું એક મોચીને કલાકાર કહી શકાય? હા, જો તેને તેના ધંધામાં કોઈપણ અન્ય કલાકાર જેટલી કુશળતા અને અભિમાન હોય, અને તેના પ્રત્યે સમાન આદર પણ હોય. શ્રી ગેસલર, લંડનમાં વસેલા એક જર્મન મોચી, એક સંપૂર્ણ કલાકાર છે. જુઓ કેવી રીતે તે પોતાનું જીવન તેની કલાને સમર્પિત કરે છે તે જોવા માટે આ વાર્તા વાંચો.

મેં તેને મારા બાળપણના દિવસોથી જાણતો હતો, કારણ કે તે મારા પિતાના બૂટ બનાવતા હતા. તે તેના મોટા ભાઈ સાથે તેની દુકાનમાં રહેતા હતા, જે લંડનના એક ફેશનેબલ વિસ્તારની એક નાની બાજુની ગલીમાં હતી.

દુકાનમાં એક ચોક્કસ શાંત વિશિષ્ટતા હતી. તેના પર ગેસલર બ્રધર્સના નામ સિવાય કોઈ સાઇન નહોતું; અને વિન્ડોમાં બૂટની થોડી જોડી. તે ફક્ત ઓર્ડર કરેલું જ બનાવતા, અને જે બનાવતા તે ક્યારેય ફિટ ન થાય એવું નહોતું. બૂટ બનાવવા - જેવા બૂટ તે બનાવતા - મને ત્યારે, અને હજુ પણ મને, રહસ્યમય અને અદ્ભુત લાગતું.

મને સારી રીતે યાદ છે મારી શરમાળ ટિપ્પણીઓ, એક દિવસ, જ્યારે મારો યુવાન પગ તેની તરફ લંબાવતો હતો. “શું તે ભયંકર મુશ્કેલ નથી, શ્રી ગેસલર?” અને તેનો જવાબ, તેની દાઢીની લાલાશમાંથી અચાનક સ્મિત સાથે આપ્યો: “ઇડ ઇઝ એન આર્ડટ!”

“તે એક કલા છે.” (જર્મન ઉચ્ચારણ સાથે કહ્યું)

ભયંકર રીતે ચાલ્યું: ખૂબ લાંબુ ચાલ્યું

તેને ઘણી વાર જવું શક્ય નહોતું - તેના બૂટ ભયંકર રીતે ચાલતા, તેમાં કંઈક હોવું

કામચલાઉની બહાર, બૂટનો કેટલાક સાર તેમાં ટાંકેલો હતો.

એક અંદર જતું, મોટાભાગની દુકાનોની જેમ નહીં, પણ આરામથી, જેમ કોઈ ચર્ચમાં પ્રવેશે છે, અને એક જ લાકડાની ખુરસી પર બેસીને, રાહ જુએ. એક કંઠ્ય અવાજ, અને તેના ચપ્પલોની ટીપ-ટેપ સાંકડી લાકડાની સીડીને ઠોકતી અને તે કોટ વિના, થોડો વળેલો, ચામડાની એપ્રનમાં, સ્લીવ્ઝ પાછી વાળીને, ઝાંખો થઈ જતો - જાણે બૂટના કોઈ સ્વપ્નમાંથી જાગ્રત થયો હોય.

કંઠ્ય: કઠોર અને ઘસારો

અને હું કહેત, “તમે કેમ છો, શ્રી ગેસલર? શું તમે મારા માટે રશિયન-લેદરના બૂટ બનાવી શકો?”

એક શબ્દ પણ કહ્યા વિના તે મને છોડીને જ્યાંથી આવ્યો હતો ત્યાં પાછો જતો, અથવા દુકાનના બીજા ભાગમાં જતો, અને હું લાકડાની ખુરસી પર આરામ કરવાનું ચાલુ રાખતો, તેના ધંધાની સુગંધ શ્વાસમાં લેતો. થોડી જ વારમાં તે પાછો આવતો, હાથમાં સોનાના-ભૂરા ચામડાનો ટુકડો લઈને. તેના પર નજર ઠેરવીને તે ટિપ્પણી કરત, “વોટ અ બ્યુડીફુલ બીઅસ!” જ્યારે મેં પણ તેની પ્રશંસા કરી, ત્યારે તે ફરીથી બોલતો. “વ્હેન ડુ યુ વાન્ડ ડેમ?” અને હું જવાબ આપતો, “ઓહ! જલદીથી જલદી તમે સરળતાથી કરી શકો.” અને તે કહેત, “ટુમોરો ફોર્ડનાઇડ?” અથવા જો તે તેનો મોટો ભાઈ હોય: “આઈ વિલ આસ્ક માઈ બ્રડર.”

સુગંધ: ચામડાની ગંધની તુલના ચર્ચમાં સુગંધની ગંધ સાથે કરવામાં આવી છે.

“વોટ અ બ્યુટીફુલ પીસ!”

“વ્હેન ડુ યુ વાન્ટ ધેમ?”

“ફોર્ટનાઇટ”

“બ્રધર”

પછી હું ગણગણાટ કરતો, “આભાર! શુભ પ્રભાત, શ્રી ગેસલર.” “ગુડ મોર્નિંગ” તે જવાબ આપતો, હજુ પણ હાથમાં ચામડા પર જોઈ રહેતો. અને જ્યારે હું દરવાજા તરફ જતો, ત્યારે હું તેની ચપ્પલોની ટીપ-ટેપ સાંભળતો જે સીડી ઉપર જતી હતી: તેના બૂટના સ્વપ્ન તરફ.

મને તે દિવસ ભૂલી શકાતો નથી જેના પર મારે તેને કહેવાનું કારણ પડ્યું, “શ્રી ગેસલર, તે છેલ્લી જોડી બૂટ ચીંચીં થયા, તમે જાણો છો.”

તેણે કેટલીક વાર મારી તરફ જોયા વિના જવાબ આપ્યો, જાણે મને નિવેદન પાછું ખેંચવા અથવા યોગ્ય ઠેરવવાની અપેક્ષા હોય, પછી કહ્યું, “ઇડ શુડન’ટ હેવ ગ્રીકડ.”

“ઇટ શુડન’ટ હેવ ક્રીકડ.”

“યુ ગોટ ધેમ વેટ બિફોર ધે ફાઉન્ડ ધેમસેલ્વ્સ.”

“એમ થયું, મને ડર છે.”

“યુ ગોડ ડેમ વેડ બિફોર ડે ફાઉન્ડ ડેમસેલ્વ્સ.”

“મને એવું નથી લાગતું.”

“તે પર તેની આંખો નીચી કરી, જાણે તે બૂટની યાદ શોધી રહ્યો હોય અને મને દુઃખ થયું કે મેં આ ગંભીર વસ્તુનો ઉલ્લેખ કર્યો. “ઝેન્ડ ડેમ બેક,” તેણે કહ્યું, “આઈ વિલ લુક એટ ડેમ.”

“ઝોમ બૂડ્સ,” તેણે ધીમેથી ચાલુ રાખ્યું, “આર બેડ ફ્રોમ બર્ડ. ઇફ આઈ કેન ડુ નોડિંગ વિડ ડેમ આઈ ટેક ડેમ ઓફ યુઅર બિલ.”

“સેન્ડ ધેમ બેક. આઈ વિલ લુક એટ ધેમ”

“સમ બૂટ્સ આર બેડ ફ્રોમ બર્થ. ઇફ આઈ કેન ડુ નથિંગ વિથ ધેમ, આઈ ટેક ધેમ ઓફ યુઅર બિલ.”

એકવાર (ફક્ત એકવાર) હું ભૂલથી તેની દુકાનમાં કેટલાક મોટા ફર્મ પર આપતીતમાં ખરીદેલા બૂટની જોડીમાં ગયો. તેણે મને કોઈ ચામડું બતાવ્યા વિના મારો ઓર્ડર લીધો અને હું તેની આંખો મારા પગના નબળા આવરણમાં ભોંકાતી અનુભવી શકતો હતો. આખરે તેણે કહ્યું, “ડોઝ આર નોડ માઈ બૂડ્સ.”

ડોઝ આર નોટ માઈ બૂટ્સ.”

સ્વર ક્રોધનો નહોતો, ન દુઃખનો, ન ઉપેક્ષાનો પણ, પરંતુ તેમાં કંઈક શાંત હતું જે લોહીને થીજી દેતું. તેણે હાથ નીચો કર્યો અને તે જગ્યા પર આંગળી દબાવી જ્યાં ડાબો બૂટ તદ્દન આરામદાયક નહોતો.

“ઇડ ‘અર્ડ્સ’ યુ ડેર,” તેણે કહ્યું, “ડોઝ બિગ વિર્મ્સ ‘અવ નો સેલ્ફ-રિસ્પેક્ટ.” અને પછી, જાણે તેની અંદર કંઈક ઢીલું પડી ગયું હોય, તેણે લાંબુ અને કડવું બોલ્યો. તે એકમાત્ર સમય હતો જ્યારે મેં ક્યારેય તેને તેના ધંધાની પરિસ્થિતિઓ અને મુશ્કેલીઓની ચર્ચા કરતા સાંભળ્યા હતા.

“ઇટ હર્ટ્સ યુ ધેઅર. ડોઝ બિગ ફર્મ્સ હેવ નો સેલ્ફ રિસ્પેક્ટ.”

“ડે ગેટ ઇડ ઓલ,” તેણે કહ્યું, “ડે ગેટ ઇડ બાય એડવર્ટાઇઝમેન્ટ, નોડ બાય વર્ક. ડે ટેક ઇડ અવે ફ્રોમ અસ, હૂ લોફ અવર બૂડ્સ. ઇડ ગોમ્સ ટુ ડિસપ્રેઝન્ટલી આઈ હાફ નો વર્ક. એવરી યર ઇડ ગેટ્સ લેસ. યુ વિલ સી.” અને તેના લીટીઓવાળા ચહેરા પર જોઈને મેં એવી વસ્તુઓ જોઈ જે મેં પહેલાં ક્યારેય નોંધી નહોતી, કડવી વસ્તુઓ અને કડવો સંઘર્ષ અને તેની લાલ દાઢીમાં અચાનક કેટલા વાળ સફેદ થઈ ગયા હતા!

“ધે ગેટ ઇટ ઓલ. ધે ગેટ ઇટ બાય એડવર્ટાઇઝમેન્ટ, નોટ બાય વર્ક. ધે ટેક ઇટ અવે ફ્રોમ અસ, હૂ લવ અવર બૂટ્સ. ઇટ કમ્સ ટુ ધિસ પ્રેઝન્ટલી આઈ હેવ નો વર્ક. એવરી યર ઇટ ગેટ્સ લેસ.”

મારાથી શક્ય તેટલું, મેં તે અશુભ બૂટની પરિસ્થિતિઓ સમજાવી. પરંતુ તેનો ચહેરો અને અવાજે એટલી ઊંડી છાપ છોડી કે આગલા થોડા મિનિટ દરમિયાન મેં ઘણી જોડી ઓર્ડર કરી. તેઓ પહેલાં કરતાં વધુ લાંબુ ચાલ્યા. અને મને લગભગ બે વર્ષ સુધી તેની પાસે જવાનું શક્ય નહોતું.

મારી આગલી મુલાકાત તેની દુકાને થઈ તે પહેલાં ઘણા મહિના થઈ ગયા હતા. આ વખતે તે તેનો મોટો ભાઈ લાગતો હતો, ચામડાનો ટુકડો હાથમાં લઈને.

“આઈ એમ પ્રેટી વેલ, બટ માઈ એલ્ડર બ્રધર ઇઝ ડેડ.”

“વેલ, શ્રી ગેસલર,” મેં કહ્યું, “તમે કેમ છો?” તે નજીક આવ્યો, અને મારી તરફ ધ્યાનથી જોયું. “આઈ એમ બ્રેડી વેલ,” તેણે ધીમેથી કહ્યું “બટ માઈ એલ્ડર બ્રડર ઇઝ ડેડ.”

અને મેં જોયું કે તે ખરેખર પોતે જ હતો પરંતુ કેટલો વૃદ્ધ અને મ્લાન થઈ ગયો હતો! અને પહેલાં ક્યારેય મેં તેને તેના ભાઈનો ઉલ્લેખ કરતા સાંભળ્યો નહોતો. ઘણો ધક્કો લાગ્યો, મેં ગણગણાટ કર્યો, “ઓહ! મને દુઃખ છે!”

“હા,” તેણે જવાબ આપ્યો, “હી વાઝ અ ગુડ મેન, હી મેડ અ ગુડ બૂડ. બટ હી ઇઝ ડેડ.” અને તેણે તેના માથાની ટોચ પર હાથ ફેરવ્યો, જ્યાં વાળ અચાનક તેના ગરીબ ભાઈના માથા પર હતા તેટલા પાતળા થઈ ગયા હતા, તેના મૃત્યુનું કારણ સૂચવવા માટે, મને લાગે છે. “ડુ યુ વાન્ડ એની બૂડ્સ?” અને તેણે હાથમાં ચામડું ઊંચક્યું. “ઇડ’ઝ અ બ્યુટીફુલ બીઅસ.

“ડુ યુ વાન્ટ એની બૂટ્સ?”

“ઇટ’ઝ અ બ્યુટીફુલ પીસ.”

મેં ઘણી જોડી ઓર્ડર કરી. તેઓ આવ્યા તે પહેલાં ખૂબ લાંબુ સમય થયો હતો-પરંતુ તેઓ પહેલાં કરતાં વધુ સારા હતા. એક ફક્ત તેને પહેરીને ઘસાઈ જવાય જ નહીં. અને તે પછી થોડા સમયમાં હું વિદેશ ગયો.

હું ફરી લંડનમાં હતો તે પહેલાં એક વર્ષથી વધુ સમય થઈ ગયો હતો. અને મેં જે પહેલી દુકાને જોઈ તે મારા જૂના મિત્રની હતી. મેં સાઠ વર્ષના માણસને છોડ્યો હતો; હું પંચોતેર વર્ષના એક માણસ પાસે પાછો આવ્યો, ખેંચાયેલો અને થાકેલો, જેને ખરેખર, આ વખતે, પહેલાં મને ઓળખતો નહોતો.

“ડુ યુ વાન્ડ એની બૂડ્સ?” તેણે કહ્યું. “આઈ કેન મેક ડેમ ક્વિકલી; ઇડ ઇઝ અ ઝલેક ડાઇમ.”

મેં જવાબ આપ્યો, “પ્લીઝ, પ્લીઝ! આઈ વાન્ટ બૂટ્સ ઓલ અરાઉન્ડ-એવરી કાઇન્ડ.”

“આઈ કેન મેક ધેમ ક્વિકલી; ઇટ ઇઝ અ સ્લેક ટાઇમ.”

મેં તે બૂટનો ત્યાગ કરી દીધો હતો જ્યારે એક સાંજે તેઓ આવ્યા. એક પછી એક મેં તેમને પહેરીને જોયા. આકાર અને ફિટમાં, ફિનિશ અને ચામડાની ગુણવત્તામાં તેઓ તેના દ્વારા ક્યારેય બનાવેલા સૌથી સારા હતા. હું નીચે દોડ્યો, ચેક લખ્યો અને તરત જ મારા હાથથી પોસ્ટ કર્યો.

ગિવન … અપ: વિચાર્યું કે તેઓ ક્યારેય આવશે નહીં

એક અઠવાડિયા બાદ, નાની ગલી પસાર કરતાં, મેં વિચાર્યું કે હું અંદર જઈને તેને કહીશ કે નવા બૂટ કેટલા સરસ રીતે ફિટ થાય છે. પરંતુ જ્યારે હું તેની દુકાન હતી ત્યાં આવ્યો, ત્યારે તેનું નામ ગાયબ થઈ ગયું હતું.

હું ઘણો વ્યગ્ર થઈને અંદર ગયો. દુકાનમાં, એક અંગ્રેજી ચહેરાવાળો યુવક હતો.

“શ્રી ગેસલર ઇન?” મેં કહ્યું. “ના, સર,” તેણે કહ્યું. “ના, પરંતુ અમે આનંદ સાથે કોઈપણ વસ્તુની સંભાળ લઈ શકીએ. અમે દુકાન લઈ લીધી છે.” “હા. હા,” મેં કહ્યું, “પરંતુ શ્રી ગેસલર?” “ઓહ!” તેણે જવાબ આપ્યો, “ડેડ.”

“ડેડ! પણ મને ગયા બુધવારે જ તેની પાસેથી આ બૂટ મળ્યા હતા.

“આહ!” તેણે કહ્યું, “ગરીબ વૃદ્ધ માણસે પોતાને ભૂખ્યો માર્યો. ધીમો ભૂખમરો, ડૉક્ટરે તેને કહ્યું! તમે જુઓ તે કામ પર એવી રીતે ગયો! દુકાન ચાલુ રાખવાનું ચાલુ રાખશે; પોતાના સિવાય કોઈને પણ તેના બૂટને સ્પર્શ કરવા દે નહીં. જ્યારે તેને ઓર્ડર મળે, ત્યારે તેને એટલો સમય લાગે. લોકો રાહ જોવાના નથી. તે દરેકને ગુમાવી દીધો. અને ત્યાં તે બેસી રહેતો, ચાલુ જ રાખતો. હું તેના માટે કહીશ - લંડનમાં કોઈ માણસે સારો બૂટ બનાવ્યો નથી. પરંતુ સ્પર્ધા જુઓ! તેણે ક્યારેય જાહેરાત ન કરી! શ્રેષ્ઠ ચામડું પણ રાખશે, અને બધું પોતે જ કરશે. વેલ, તે ત્યાં છે. તેના વિચારો સાથે તમે શું અપેક્ષા રાખી શકો?”

“પરંતુ ભૂખમરો!” “તે કદાચ થોડું ફૂલદાર હોઈ શકે છે, જેમ કહેવત છે પણ હું જાણું છું કે તે દિવસરાત તેના બૂટ પર બેસી રહેતો હતો, છેલ્લા સુધી તમે જુઓ, હું તેને જોતો હતો. ક્યારેય પોતાને ખાવાનો સમય આપ્યો નહીં; ઘરમાં ક્યારેય એક પેની નહોતી. બધું ભાડા અને ચામડામાં ગયું. તે કેવી રીતે આટલા લાંબા સમય સુધી જીવ્યો હતો તે હું નથી જાણતો. તેણે નિયમિત રીતે તેની આગ બંધ કરી દીધી. તે એક પાત્ર હતું. પરંતુ તેણે સારા બૂટ બનાવ્યા.” “હા,” મેં કહ્યું, “તેણે સારા બૂટ બનાવ્યા.”

ટેક્સ્ટ સાથે કાર્ય

નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો.

1. લેખકનો શ્રી ગેસલર વિશે મોચી તરીકે શો અભિપ્રાય હતો?

2. લેખક દુકાનની મુલાકાત ઘણી ભાગ્યે જ શા માટે લેતા હતા?

3. ચોક્કસ જોડી બૂટ વિશે લેખકની ટિપ્પણીની શ્રી ગેસલર પર શું અસર થઈ?

4. “મોટી ફર્મો” વિરુદ્ધ શ્રી ગેસલરની ફરિયાદ શું હતી?

5. લેખકે ઘણી જોડી બૂટ શા માટે ઓર્ડર કર્યા? શું તેને ખરેખર તેની જરૂર હતી?

ભાષા સાથે કાર્ય

I. નીચેના શબ્દસમૂહો અને તેમના અર્થોનો અભ્યાસ કરો. નીચેના વાક્યો પૂર્ણ કરવા માટે તેમને યોગ્ય રીતે વાપરો.

લુક આફ્ટર: સંભાળ લેવી

લુક ડાઉન ઓન: અસંમતિ અથવા નીચું માનવું

લુક ઇન (ઓન સમવન): ટૂંકી મુલાકાત લેવી

લુક ઇનટુ: તપાસ કરવી

લુક આઉટ: સાવચેત રહેવું

લુક અપ: સુધારો

લુક અપ ટુ: પ્રશંસા કરવી

(i) ખૂબ લાંબા ગરમીના સમય પછી, હવામાન છે _____________ છેવટે.

(ii) અમારી પાસે નાના કામ કરનારા લોકોને _____________ કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી.

(iii) નિતિન હંમેશા _____________ તેના કાકા, જે સ્વ-નિર્મિત માણસ છે.

(iv) પોલીસ _____________ વિષયને સંપૂર્ણપણે.

(v) જો તમે બહાર જવા માંગતા હો, તો હું _____________ તમારા બાળકો માટે.

(vi) હું વચન આપું છું _____________ તમારા ભાઈ પર જ્યારે હું આગલી વાર લખનૌનની મુલાકાત લઉં.

(vi) _____________ જ્યારે તમે મુખ્ય રસ્તો પાર કરી રહ્યાં છો.

2. નીચેના શબ્દોના સમૂહો મોટેથી અને સ્પષ્ટ રીતે વાંચો.

3. નીચેના દરેક શબ્દમાં ‘sh’ (શાઇનની જેમ) અવાજ શરૂઆતમાં અથવા મધ્યમાં અથવા અંતે હોય છે. પહેલા બધા શબ્દો સ્પષ્ટ રીતે બોલો. પછી શબ્દોને પૃષ્ઠ 80 પરની કોષ્ટકમાં ત્રણ જૂથોમાં ગોઠવો.

4. નીચેના દરેક શબ્દમાં ‘ch’ ‘ચેર’માં જેવો જ વ્યંજન અવાજ રજૂ કરે છે. ડાબી બાજુના શબ્દોમાં આ અવાજ શરૂઆતમાં છે. જમણી બાજુના તેને અંતે છે. દરેક શબ્દ સ્પષ્ટ રીતે બોલો.

નીચેના