ଅଧ୍ୟାୟ 11 ତୀସରୀ କସମ କେ ଶିଲ୍ପକାର ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଅଗ୍ରବାଲ
ସନ୍ 1947
ଭାରତ ର ଆଜାଦୀ ର ସାଲ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ର ଜବଲପୁର ଶହର ମେ ଜନ୍ମେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଅଗ୍ରବାଲ ନେ ହିନ୍ଦୀ ସେ ଏମ.ଏ. ତକ ଶିକ୍ଷା ହାସିଲ କୀ। ଇନ୍ହେ କିଶୋର ବୟ ସେ ହୀ ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମୋ କେ ଇତିହାସ ଔର ଫିଲ୍ମକାରୋ କେ ଜୀବନ ଔର ଉନ୍କେ ଅଭିନୟ କେ ବାରେ ମେ ବିସ୍ତାର ସେ ଜାନନେ ଔର ଉସ ପର ଚର୍ଚ୍ଚା କରନେ କା ଶୌକ ରହା। ଇନ ଦିନୋ ସତନା କେ ଶାସକୀୟ ସ୍ୱଶାସନୀ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ମେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପନ କର ରହେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଅଗ୍ରବାଲ ଫିଲ୍ମ କ୍ଷେତ୍ର ସେ ଜୁଡେ ଲୋଗୋ ଔର ଫିଲ୍ମୋ ପର ବହୁତ କୁଛ ଲିଖ ଚୁକେ ହେ ଔର ଆଗେ ଭୀ ଇସୀ କ୍ଷେତ୍ର କୋ ଅପନେ ଲେଖନ କା ବିଷୟ ବନାଏ ରଖନେ କେ ଲିୟେ କୃତସଂକଲ୍ପ ହେ। ଇନକୀ ପ୍ରମୁଖ କୃତିୟା ହେ-ସାତବା ଦଶକ, ତାନାଶାହ, ମେ ଖୁଶବୁ, ସୁପର ସ୍ଟାର, ରାଜକପୂର : ଆଧୀ ହକୀକତ ଆଧା ଫସାନା, କବି ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର : ଜିନ୍ଦଗୀ କୀ ଜୀତ ମେ ଯକୀନ, ପ୍ୟାସା : ଚିର ଅତୃପ୍ତ ଗୁରୁଦତ୍ତ, ଉତ୍ତାଲ ଉମଙ୍ଗ : ସୁଭାଷ ଘଈ କୀ ଫିଲ୍ମକଲା, ଓ ରେ ମାଝୀ : ବିମଲ ରାୟ କା ସିନେମା ଔର ମହାବାଜାର କେ ମହାନାୟକ : ଇକ୍କୀସବୋ ସଦୀ କା ସିନେମା।
ପାଠ ପ୍ରବେଶ
ସାଲ କେ କିସୀ ମହୀନେ କା ଶାୟଦ ହୀ କୋଇ ଶୁକ୍ରବାର ଐସା ଜାତା ହୋ ଜବ କୋଇ ନ କୋଇ ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମ ସିନେ ପର୍ଦେ ପର ନ ପହୁଁଚତୀ ହୋ। ଇନମେ ସେ କୁଛ ସଫଳ ରହତୀ ହେ ତୋ କୁଛ ଅସଫଳ। କୁଛ ଦର୍ଶକୋ କୋ କୁଛ ଅର୍ସେ ତକ ୟାଦ ରହ ଜାତୀ ହେ, କୁଛ କୋ ବହ ସିନେମାଘର ସେ ବାହର ନିକଲତେ ହୀ ଭୁଲ ଜାତେ ହେ। ଲେକିନ ଜବ କୋଇ ଫିଲ୍ମକାର କିସୀ ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି କୋ ପୁରୀ ଲଗନ ଔର ଈମାନଦାରୀ ସେ ପର୍ଦେ ପର ଉତାରତା ହେ ତୋ ଉସକୀ ଫିଲ୍ମ ନ କେବଲ ୟାଦଗାର ବନ ଜାତୀ ହେ ବଲ୍କି ଲୋଗୋ କା ମନୋରଞ୍ଜନ କରନେ କେ ସାଥ ହୀ ଉନ୍ହେ କୋଇ ବେହତର ସନ୍ଦେଶ ଦେନେ ମେ ଭୀ କାମୟାବ ରହତୀ ହେ।
ଏକ ଗୀତକାର କେ ରୂପ ମେ କଈ ଦଶକୋ ତକ ଫିଲ୍ମ କ୍ଷେତ୍ର ସେ ଜୁଡେ ରହେ କବି ଔର ଗୀତକାର ନେ ଜବ ଫଣୀଶ୍ୱର ନାଥ ରେଣୁ କୀ ଅମର କୃତି ‘ତୀସରୀ କସମ ଉର୍ଫ ମାରେ ଗୟେ ଗୁଲଫାମ’ କୋ ସିନେ ପର୍ଦେ ପର ଉତାରା ତୋ ବହ ମୀଲ କା ପତ୍ଥର ସିଦ୍ଧ ହୁଈ। ଆଜ ଭୀ ଉସକୀ ଗଣନା ହିନ୍ଦୀ କୀ କୁଛ ଅମର ଫିଲ୍ମୋ ମେ କୀ ଜାତୀ ହେ। ଇସ ଫିଲ୍ମ ନେ ନ କେବଲ ଅପନେ ଗୀତ, ସଙ୍ଗୀତ, କହାନୀ କୀ ବଦୌଲତ ଶୋହରତ ପାଈ ବଲ୍କି ଇସମେ ଅପନେ ଜମାନେ କେ ସବସେ ବଡେ ଶୋମେନ ରାଜକପୂର ନେ ଅପନେ ଫିଲ୍ମୀ ଜୀବନ କୀ ସବସେ ବେହତରୀନ ଏକ୍ଟିଙ୍ଗ କରକେ ସବକୋ ଚମତ୍କୃତ କର ଦିୟା। ଫିଲ୍ମ କୀ ହିରୋଇନ ବହୀଦା ରହମାନ ନେ ଭୀ ବୈସା ହୀ ଅଭିନୟ କର ଦିଖାୟା ଜୈସା ଉନସେ ଉମ୍ମୀଦ ଥା।
ଇସ ମାୟନେ ମେ ଏକ ୟାଦଗାର ଫିଲ୍ମ ହୋନେ କେ ବାବଜୁଦ ‘ତୀସରୀ କସମ’ କୋ ଆଜ ଇସଲିୟେ ଭୀ ୟାଦ କୀୟା ଜାତା ହେ କ୍ୟୋଙ୍କି ଇସ ଫିଲ୍ମ କେ ନିର୍ମାଣ ନେ ୟହ ଭୀ ଉଜାଗର କର ଦିୟା କି ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମ ଜଗତ ମେ ଏକ ସାର୍ଥକ ଔର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପରକ ଫିଲ୍ମ ବନାନା କିତନା କଠିନ ଔର ଜୋଖିମ କା କାମ ହେ।
ତୀସରୀ କସମ କେ ଶିଲ୍ପକାର ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର
‘ସଙ୍ଗମ’ କୀ ଅଦ୍ଭୁତ ସଫଳତା ନେ ରାଜକପୂର ମେ ଗହନ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଭର ଦିୟା ଔର ଉସନେ ଏକ ସାଥ ଚାର ଫିଲ୍ମୋ କେ ନିର୍ମାଣ କୀ ଘୋଷଣା କୀ-‘ମେରା ନାମ ଜୋକର’, ‘ଅଜନ୍ତା’, ‘ମେ ଔର ମେରା ଦୋସ୍ତ’ ଔର ‘ସତ୍ୟମ ଶିବମ ସୁନ୍ଦରମ’। ପର ଜବ 1965 ମେ ରାଜକପୂର ନେ ‘ମେରା ନାମ ଜୋକର’ କା ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ କିୟା ତବ ସମ୍ଭବତଃ ଉସନେ ଭୀ ୟହ କଲ୍ପନା ନହୀ କୀ ହୋଗୀ କି ଇସ ଫିଲ୍ମ କା ଏକ ହୀ ଭାଗ ବନାନେ ମେ ଛହ ବର୍ଷୋ କା ସମୟ ଲଗ ଜାଏଗା।
ଇନ ଛହ ବର୍ଷୋ କେ ଅନ୍ତରାଳ ମେ ରାଜକପୂର ଦ୍ୱାରା ଅଭିନୀତ କଈ ଫିଲ୍ମେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୁଈ, ଜିନମେ ସନ୍ 1966 ମେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କବି ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର କୀ ‘ତୀସରୀ କସମ’ ଭୀ ଶାମିଲ ହେ। ୟହ ବହ ଫିଲ୍ମ ହେ ଜିସମେ ରାଜକପୂର ନେ ଅପନେ ଜୀବନ କୀ ସର୍ବୋକ୍କୃଷ୍ଟ ଭୂମିକା ଅଦା କୀ। ୟହୀ ନହୀ, ‘ତୀସରୀ କସମ’ ବହ ଫିଲ୍ମ ହେ ଜିସନେ ହିନ୍ଦୀ ସାହିତ୍ୟ କୀ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମାର୍ମିକ କୃତି କୋ ସେଲ୍ୟୁଲାଇଡ ପର ପୁରୀ ସାର୍ଥକତା ସେ ଉତାରା। ‘ତୀସରୀ କସମ’ ଫିଲ୍ମ ନହୀ, ସେଲ୍ୟୁଲାଇଡ ପର ଲିଖୋ କବିତା ଥା।
‘ତୀସରୀ କସମ’ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର କେ ଜୀବନ କୀ ପହଲୀ ଔର ଅନ୍ତିମ ଫିଲ୍ମ ହେ। ‘ତୀସରୀ କସମ’ କୋ ‘ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ’ ମିଲା, ବଙ୍ଗାଳ ଫିଲ୍ମ ଜର୍ନଲିଷ୍ଟ ଏସୋସିଏସନ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫିଲ୍ମ ଔର କଈ ଅନ୍ୟ ପୁରସ୍କାରୋ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କିୟା ଗୟା। ମାସ୍କୋ ଫିଲ୍ମ ଫେଷ୍ଟିଭଲ ମେ ଭୀ ୟହ ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କୃତ ହୁଈ। ଇସକୀ କଳାତ୍ମକତା କୀ ଲମ୍ବୀ-ଚୌଡ଼ୀ ତାରୀଫେ ହୁଈ। ଇସମେ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର କୀ ସଂବେଦନଶୀଳତା ପୁରୀ ଶିଦ୍ଦତ କେ ସାଥ ମୌଜୁଦ ହେ। ଉନ୍ହୋନେ ଐସୀ ଫିଲ୍ମ ବନାଈ ଥୀ ଜିସେ ସଚ୍ଚା କବି-ହୃଦୟ ହୀ ବନା ସକତା ଥା।
ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ନେ ରାଜକପୂର କୀ ଭାବନାଓ କୋ ଶବ୍ଦ ଦିୟେ ହେ। ରାଜକପୂର ନେ ଅପନେ ଅନନ୍ୟ ସହଯୋଗୀ କୀ ଫିଲ୍ମ ମେ ଉତନୀ ହୀ ତନ୍ମୟତା କେ ସାଥ କାମ କିୟା, କିସୀ ପାରିଶ୍ରମିକ କୀ ଅପେକ୍ଷା କିୟେ ବଗୈର। ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ନେ ଲିଖା ଥା କି ବେ ରାଜକପୂର କେ ପାସ ‘ତୀସରୀ କସମ’ କୀ କହାନୀ ସୁନାନେ ପହୁଁଚେ ତୋ କହାନୀ ସୁନକର ଉନ୍ହୋନେ ବଡେ ଉତ୍ସାହପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ କରନା ସ୍ୱୀକାର କର ଲିୟା। ପର ତୁରନ୍ତ ଗମ୍ଭୀରତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲେ-“ମେରା ପାରିଶ୍ରମିକ ଏଡଭାନ୍ସ ଦେନା ହୋଗା।” ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର କୋ ଐସୀ ଉମ୍ମୀଦ ନହୀ ଥୀ କି ରାଜକପୂର ଜିନ୍ଦଗୀ-ଭର କୀ ଦୋସ୍ତୀ କା ୟେ ବଦଲା ଦେଙ୍ଗେ। ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର କା ମୁରଝାୟା ହୁଆ ଚେହରା ଦେଖକର ରାଜକପୂର ନେ ମୁସକରାତେ ହୁଏ କହା, “ନିକାଲୋ ଏକ ରୁପୟା, ମେରା ପାରିଶ୍ରମିକ! ପୁରା ଏଡଭାନ୍ସ।” ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ରାଜକପୂର କୀ ଇସ ୟାରାନା ମସ୍ତୀ ସେ ପରିଚିତ ତୋ ଥେ, ଲେକିନ ଏକ ନିର୍ମାତା କେ ରୂପ ମେ ବଡେ ବ୍ୟାବସାୟିକ ସୂଝବୁଝ ବାଲେ ଭୀ ଚକ୍କର ଖା ଜାତେ ହେ, ଫିର
ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ତୋ ଫିଲ୍ମ-ନିର୍ମାତା ବନନେ କେ ଲିୟେ ସର୍ବଥା ଅଯୋଗ୍ୟ ଥେ। ରାଜକପୂର ନେ ଏକ ଅଚ୍ଛେ ଔର ସଚ୍ଛେ ମିତ୍ର କୀ ହୈସିୟତ ସେ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର କୋ ଫିଲ୍ମ କୀ ଅସଫଳତା କେ ଖତରୋ ସେ ଆଗାହ ଭୀ କିୟା। ପର ବହ ତୋ ଏକ ଆଦର୍ଶବାଦୀ ଭାବୁକ କବି ଥା, ଜିସେ ଅପାର ସମ୍ପତ୍ତି ଔର ୟଶ ତକ କୀ ଇତନୀ କାମନା ନହୀ ଥୀ ଜିତନୀ ଆତ୍ମ-ସନ୍ତୁଷ୍ଟି କେ ସୁଖ କୀ ଅଭିଲାଷା ଥୀ। ‘ତୀସରୀ କସମ’ କିତନୀ ହୀ ମହାନ ଫିଲ୍ମ କ୍ୟୋ ନ ରହୀ ହୋ, ଲେକିନ ୟହ ଏକ ଦୁଃଖଦ ସତ୍ୟ ହେ କି ଇସେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରନେ କେ ଲିୟେ ବମୁଶ୍କିଲ ବିତରକ ମିଲେ। ବାବଜୁଦ ଇସକେ କି ‘ତୀସରୀ କସମ’ ମେ ରାଜକପୂର ଔର ବହୀଦା ରହମାନ ଜୈସେ ନାମଜଦ ସିତାରେ ଥେ, ଶଙ୍କର-ଜୟକିଶନ କା ସଙ୍ଗୀତ ଥା, ଜିନକୀ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଉନ ଦିନୋ ସାତବେ ଆସମାନ ପର ଥୀ ଔର ଇସକେ ଗୀତ ଭୀ ଫିଲ୍ମ କେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କେ ପୂର୍ବ ହୀ ବେହଦ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋ ଚୁକେ ଥେ, ଲେକିନ ଇସ ଫିଲ୍ମ କୋ ଖରୀଦନେ ବାଲା କୋଇ ନହୀ ଥା। ଦରଅସଲ ଇସ ଫିଲ୍ମ କୀ ସଂବେଦନା କିସୀ ଦୋ ସେ ଚାର ବନାନେ କା ଗଣିତ ଜାନନେ ବାଲେ କୀ ସମଝ ସେ ପରେ ଥୀ। ଉସମେ ରଚୀ-ବସୀ କରୁଣା ତରାଜୁ ପର ତୌଲୀ ଜା ସକନେ ବାଲୀ ଚୀଜ ନହୀ ଥୀ। ଇସଲିୟେ ବମୁର୍କିଲ ଜବ ‘ତୀସରୀ କସମ’ ରିଲୀଜ ହୁଈ ତୋ ଇସକା କୋଇ ପ୍ରଚାର ନହୀ ହୁଆ। ଫିଲ୍ମ କବ ଆଈ, କବ ଚଲୀ ଗୟୀ, ମାଲୁମ ହୀ ନହୀ ପଡା।
ଐସା ନହୀ ହେ କି ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ବୀସ ସାଲୋ ତକ ଫିଲ୍ମ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରୀ ମେ ରହତେ ହୁଏ ଭୀ ବହା କେ ତୌର-ତରୀକୋ ସେ ନାବାକିଫ ଥେ, ପରନ୍ତୁ ଉନମେ ଉଲଝକର ବେ ଅପନୀ ଆଦମିୟତ ନହୀ ଖୋ ସକେ ଥେ। ’ ‘ଶ୍ରୀ 420 ’ କା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଗୀତ ହେ-‘ପ୍ୟାର ହୁଆ, ଇକରାର ହୁଆ ହେ, ପ୍ୟାର ସେ ଫିର କ୍ୟୁ ଡରତା ହେ ଦିଲ।’ ଇସକେ ଅନ୍ତରେ କୀ ଏକ ପଂକ୍ତି-‘ରାତେ ଦସୋ ଦିଶାଓ ସେ କହେଙ୍ଗୀ ଅପନୀ କହାନିୟା’ ପର ସଙ୍ଗୀତକାର ଜୟକିଶନ ନେ ଆପତ୍ତି କୀ। ଉନକା ଖୟାଲ ଥା କି ଦର୍ଶକ ‘ଚାର ଦିଶାଏ’ ତୋ ସମଝ ସକତେ ହେ-‘ଦସ ଦିଶାଏ’ ନହୀ। ଲେକିନ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ କେ ଲିୟେ ତୟାର ନହୀ ହୁଏ। ଉନକା ଦୃଢ ମନ୍ତବ୍ୟ ଥା କି ଦର୍ଶକୋ କୀ ରୁଚି କୀ ଆଡ ମେ ହମେ ଉଥଲେପନ କୋ ଉନ ପର ନହୀ ଥୋପନା ଚାହିୟେ। କଳାକାର କା ୟହ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭୀ ହେ କି ବହ ଉପଭୋକ୍ତା କୀ ରୁଚିୟୋ କା ପରିଷ୍କାର କରନେ କା ପ୍ରୟଳ କରେ। ଔର ଉନକା ୟକୀନ ଗଲତ ନହୀ ଥା। ୟହୀ ନହୀ, ବେ ବହୁତ ଅଚ୍ଛେ ଗୀତ ଭୀ ଜୋ ଉନ୍ହୋନେ ଲିଖେ ବେହଦ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୁଏ। ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ନେ ଝୁଟେ ଅଭିଜାତ୍ୟ କୋ କଭୀ ନହୀ ଅପନାୟା। ଉନକେ ଗୀତ ଭାବ-ପ୍ରବଣ ଥେ-ଦୁରୁହ ନହୀ। ‘ମେରା ଜୁତା ହେ ଜାପାନୀ, ୟେ ପତଲୁନ ଇଙ୍ଗଲିସ୍ତାନୀ, ସର ପେ ଲାଲ ଟୋପୀ ରୁସୀ, ଫିର ଭୀ ଦିଲ ହେ ହୈନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ’-ୟହ ଗୀତ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ହୀ ଲିଖ ସକତେ ଥେ। ଶାନ୍ତ ନଦୀ କା ପ୍ରବାହ ଔର ସମୁଦ୍ର କୀ ଗହରାଈ ଲିୟେ ହୁଏ। ୟହୀ ବିଶେଷତା ଉନକୀ ଜିନ୍ଦଗୀ କୀ ଥୀ ଔର ୟହୀ ଉନ୍ହୋନେ ଅପନୀ ଫିଲ୍ମ କେ ଦ୍ୱାରା ଭୀ ସାବିତ କିୟା ଥା।
‘ତୀସରୀ କସମ’ ୟଦି ଏକମାତ୍ର ନହୀ ତୋ ଚନ୍ଦ ଉନ ଫିଲ୍ମୋ ମେ ସେ ହେ ଜିନ୍ହୋନେ ସାହିତ୍ୟ-ରଚନା କେ ସାଥ ଶତ-ପ୍ରତିଶତ ନ୍ୟାୟ କିୟା ହୋ। ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ନେ ରାଜକପୂର ଜୈସେ ସ୍ଟାର କୋ ‘ହୀରାମନ’ ବନା ଦିୟା ଥା। ହୀରାମନ ପର ରାଜକପୂର ହାବୀ ନହୀ ହୋ ସକା। ଔର ଛୀଟ କୀ ସସ୍ତୀ ସାଡୀ ମେ ଲିପଟୀ ‘ହୀରାବାଈ’ ନେ ବହୀଦା ରହମାନ କୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଊଁଚାଇୟୋ କୋ ବହୁତ ପୀଛେ ଛୋଡ ଦିୟା ଥା। କଜରୀ ନଦୀ କେ କିନାରେ ଉକଡ ବୈଠା ହୀରମନ ଜବ ଗୀତ ଗାତେ ହୁଏ ହୋରାବାଈ ସେ ପୁଛତା ହେ ‘ମନ ସମଝତୀ ହେ ନ ଆପ?’ ତବ ହରାରାଈ ଜୁବାନ ସେ ନହୀ, ଆଁଖୋ ସେ ବୋଲତୀ
ହେ। ଦୁନିୟା-ଭର କେ ଶବ୍ଦ ଉସ ଭାଷା କୋ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ନହୀ ଦେ ସକତେ। ଐସୀ ହୀ ସୂକ୍ଷ୍ମତାଓ ସେ ସ୍ପନ୍ଦିତ ଥୀ-‘ତୀସରୀ କସମ’। ଅପନୀ ମସ୍ତୀ ମେ ଡୁବକର ଝୁମତେ ଗାତେ ଗାଡ଼ୀବାନ-‘ଚଲତ ମୁସାଫିର ମୋହ ଲିୟୋ ରେ ପିଞ୍ଜଡେ ବାଲୀ ମୁନିୟା।’ ଟପ୍ପର-ଗାଡ଼ୀ ମେ ହୀରାବାଈ କୋ ଜାତେ ହୁଏ ଦେଖକର ଉନକେ ପୀଛେ ଦୌଡ଼ତେ-ଗାତେ ବଚ୍ଛୋ କା ହୁଜୁମ-‘ଲାଲୀ-ଲାଲୀ ଡୋଲିୟା ମେ ଲାଲୀ ରେ ଦୁଲହନିୟା’, ଏକ ନୌଟଙ୍କୀ କୀ ବାଈ ମେ ଅପନାପନ ଖୋଜ ଲେନେ ବାଲା ସରଳ ହୃଦୟ ଗାଡ଼ୀବାନ! ଅଭାବୋ କୀ ଜିନ୍ଦଗୀ ଜୀତେ ଲୋଗୋ କେ ସପନୀଲେ କହକହେ।
ହମାରୀ ଫିଲ୍ମୋ କୀ ସବସେ ବଡୀ କମଜୋରୀ ହୋତୀ ହେ, ଲୋକ-ତତ୍ତ୍ୱ କା ଅଭାବ। ବେ ଜିନ୍ଦଗୀ ସେ ଦୂର ହୋତୀ ହେ। ୟଦି ତ୍ରାସଦ ସ୍ଥିତିୟୋ କା ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ହୋତା ହେ ତୋ ଉନ୍ହେ ଗ୍ଲୋରିଫାଈ କିୟା ଜାତା ହେ। ଦୁଃଖ କା ଐସା ବୀଭତ୍ସ ରୂପ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋତା ହେ ଜୋ ଦର୍ଶକୋ କା ଭାବନାତ୍ମକ ଶୋଷଣ କର ସକେ। ଔର ‘ତୀସରୀ କସମ’ କୀ ୟହ ଖାସ ବାତ ଥୀ କି ବହ ଦୁଃଖ କୋ ଭୀ ସହଜ ସ୍ଥିତି ମେ, ଜ