स्वतःला आणि तुमच्या जोडीदाराला विचारा: तुम्हाला नेहमी काय करायचे किंवा काय करू नये हे सांगितले जाणे आवडते का? तुमच्या अनुभवात, मोठ्या लोकांकडून असे होते का?

जेव्हा मायकेल पाच वर्षांचा होता, त्याची आई त्याला प्रवेशासाठी जवळच्या शाळेत घेऊन गेली. शिक्षकांनी विचारले, “तुझी आई घरी तुला काय म्हणतात, मुला?” “मायकेल डॉन्ट (करू नकोस),” आत्मविश्वासाने उत्तर आले.

टीप: ‘चिव्वी’ म्हणजे सतत सांगणे, “एखाद्याला सतत काहीतरी करण्यासाठी प्रवृत्त करणे, बहुतेक वेळा त्रासदायक पद्धतीने”, असे शब्दकोशानुसार.

आता कविता वाचा.

मोठे लोक अशा गोष्टी सांगतात:
मोठ्याने बोला
तोंडात अन्न असताना बोलू नका
टक लावून बघू नका
बोटं दाखवू नका
नाकात बोट घालू नका

सरळ बसा
कृपया म्हणा
कमी आवाज
मागचे दार बंद करा
पाय ओढत चालू नका
तुमच्याकडे रुमाल नाही का?
तुमचे हात बाहेर काढा
तुमच्या खिशातून

मोजे वर खेचा
सरळ उभे रहा
धन्यवाद म्हणा
मध्येच बोलू नका
कोणीच तुम्हाला मजेदार समजत नाही
टेबलावरून कोपर काढा

तुम्ही स्वतः काही ठरवू शकत नाही का
कशाबद्दलही

कवितेशी काम

1. या प्रश्नांची उत्तरे देण्यापूर्वी लहान गटांमध्ये चर्चा करा.

(i) मोठी माणसे हे कधी सांगण्याची शक्यता असते?
तोंडात अन्न असताना बोलू नका.

(ii) तुम्हाला हे कधी सांगितले जाण्याची शक्यता असते?
धन्यवाद म्हणा.

(iii) तुम्हाला वाटते प्रौढ व्यक्ती हे कधी म्हणेल?
कोणीच तुम्हाला मजेदार समजत नाही.

2. कवितेचे शेवटचे दोन ओळी हे निषेध किंवा सूचना नाहीत. प्रौढ व्यक्ती आता मुलाला काय करण्यास सांगत आहे? कवीचा अभिप्राय हे अवाजवी आहे असा आहे का? का?

3. तुम्हाला काय वाटते, मोठी माणसे कवितेत नमूद केलेल्या अशा गोष्टी का सांगतात? मुलांना चांगली शिष्टाचार आणि सार्वजनिक रीतभात शिकवणे त्यांच्यासाठी महत्त्वाचे आहे का?

4. जर तुम्हाला मोठ्या लोकांसाठी काही नियम बनवायचे असतील, तर तुम्ही काय म्हणाल? असे किमान पाच नियम बनवा. ओळी कवितेप्रमाणे लावा.