চহৰীয়া ৰেল নেটৱৰ্ক
চহৰীয়া ৰেল নেটৱৰ্ক – ৰে’লৱে ৰিক্ৰুটমেণ্ট ব’ৰ্ডৰ পৰীক্ষাৰ বাবে ভাৰতীয় ৰেলৰ সাধাৰণ জ্ঞান
পৰীক্ষাৰ বাবে দ্ৰুত টেগলাইন: “চহৰীয়া = চহৰ + উপগ্ৰহ নগৰ + 1500 V DC (পুৰণি) / 25 kV AC (নতুন) + ১২-ডবাৰ ৰেক + ৩-৪ মিনিটৰ শীঘ্ৰতা”
১. চহৰীয়া ৰেল কি?
- ভাৰতীয় ৰেলৰ এনে এক খণ্ড যিয়ে নগৰীয়া যাত্ৰী সেৱা প্ৰদান কৰে
- উচ্চ ষ্টেচন-ঘনত্ব (≤২ কিমি), উচ্চ শীঘ্ৰতা (৩–৫ মিনিট শিখৰ), ইলেক্ট্ৰিক মাল্টিপল ইউনিট (EMU) ৰোলিং ষ্টক, মূল লাইনৰ পৰা পৃথক/সমান্তৰাল ট্ৰেকৰ দ্বাৰা চিহ্নিত
- স্থানীয়, ই এম ইউ, বি ই এম ইউ, এম ই এম ইউ সেৱা বুলিও কোৱা হয়
২. পাঁচটা কাৰ্যকৰী চহৰীয়া ব্যৱস্থা (২০২৪)
| নেটৱৰ্ক | প্ৰথম বিদ্যুতীকৰণ | ৰুট কিমি (২০২৪) | ট্ৰেক কিমি (৪/৬ লাইন অন্তৰ্ভুক্ত) | ষ্টেচন | সাপ্তাহিক গড় ৰেল | দৈনিক যাত্ৰী (লাখ) | অনন্য বৈশিষ্ট্য |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| মুম্বাই (চেন্ত্ৰেল ৰে’লৱে+ৱেষ্টাৰ্ণ ৰে’লৱে) | ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯২৫ (হাৰ্বাৰ ১৯২৭) | ৪২৭ | ১১৬২ | ১৪৭ | ৩১৩০ | ৮২ | আটাইতকৈ পুৰণি আৰু ব্যস্ততম |
| কলকাতা (ইষ্টাৰ্ণ ৰে’লৱে+চাউথ ইষ্টাৰ্ণ ৰে’লৱে) | ১৯৫৭ শিয়ালদহ–বৰ্ধমান | ৪৫৮ | ৯৭৪ | ৪৫৮ | ১৫৩০ | ৩৫ | একমাত্ৰ নদী-ৰ’পৱে সংযুক্ত |
| চেন্নাই (চাউদাৰ্ণ ৰে’লৱে) | ১৯৩১ বিচ–তাম্বৰাম | ২৩৫ | ৭৩৩ | ৫৩ | ১২০০ | ২২ | চাউদাৰ্ণ ৰে’লৱেত প্ৰথম ১১০ কিমিপিএছৰ এম ই এম ইউ |
| দিল্লী (নৰ্দাৰ্ণ ৰে’লৱে) | ১৯৮২ ফৰিদাবাদলৈ | ১৮৩ | ৫৩৪ | ৫৪ | ৮৫০ | ১২ | ৮-ডবা, ১০০% এচি ৰেক (২০২১) |
| বেংগালুৰু (চাউথ ৱেষ্টাৰ্ণ ৰে’লৱে) | ২০১৮ (বেংগালুৰু–ৱাইটফিল্ড) | ৯০ | ১৮০ | ২২ | ২৩০ | ১.৪ | সবাতোকৈ সেউজীয়া – ১০০% সৌৰ শক্তিৰ ষ্টেচন |
টোকা: হায়দৰাবাদ এম এম টি এছ (চাউথ চেন্ত্ৰেল ৰে’লৱে) এতিয়া আৰু ভাৰতীয় ৰেল-চহৰীয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত নহয়; ই এতিয়া ৰাজ্যিক হায়দৰাবাদ মাল্টি-ম’ডেল ৰেল ছিষ্টেমৰ অধীনত।
৩. ই এম ইউ/এম ই এম ইউ শ্ৰেণীবিভাজন (বহুবিকল্পী প্ৰশ্নৰ বাবে)
| ষ্টক | সৰ্বোচ্চ গতি | ভ’ল্টেজ | সাধাৰণ ডবা | ব্যৱহৃত হয় |
|---|---|---|---|---|
| ই এম ইউ (পুৰণি) | ১০০ কিমিপিএছ | ১৫০০ ভি ডিচি | ৯/১২ | মুম্বাই (২০১৬লৈ) |
| ই এম ইউ (নতুন) | ১০০ কিমিপিএছ | ২৫ কেভি এচি | ১২ | সকলো ব্যৱস্থা |
| এম ই এম ইউ | ১১০/১৩০ কিমিপিএছ | ২৫ কেভি এচি | ৮/১২ | চেন্নাই, দিল্লী, বেংগালুৰু |
| বি ই এম ইউ (বেটাৰী) | ৮০ কিমিপিএছ | বেটাৰী + ২৫ কেভি এচি | ৪ | কলকাতা (শিয়ালদহ–বৰাসাত) |
৪. মুখস্থ কৰিবলগীয়া ৰেকৰ্ড সংখ্যা
- মুম্বাই: ৭৫ লাখ যাত্ৰী/দিন (ক’ভিড-পূৰ্বে ৯০ লাখ) – পৃথিৱীৰ যিকোনো একক চহৰৰ চহৰীয়া ব্যৱস্থাৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ
- দীৰ্ঘতম চহৰীয়া দৌৰ: মুম্বাই চি এছ এম টি–কাসাৰা ১২১ কিমি (চেন্ত্ৰেল ৰে’লৱে)
- সৰ্বনিম্ন ষ্টেচন-মধ্যৱৰ্তী দূৰত্ব: চেণ্ডহাৰ্ষ্ট ৰ’ড–ডকইয়াৰ্ড ৰ’ড ০.৪৯ কিমি (মুম্বাই)
- প্ৰথম ১৫-ডবা ৰেক: মুম্বাই ৱেষ্টাৰ্ণ ৰে’লৱে (নৱেম্বৰ ২০১২)
- প্ৰথম ১২-ডবা এচি লোকেল: মুম্বাই ৱেষ্টাৰ্ণ ৰে’লৱে (ডিচেম্বৰ ২০১৭)
- প্ৰথম মহিলা-কেন্দ্ৰিক ৰেল: “লেডিজ স্পেচিয়েল” মুম্বাই, ৫ মে’ ১৯৯২
- প্ৰথম চহৰীয়া খণ্ডৰ বিদ্যুতীকৰণ: বম্বে ভি টি–কুৰলা ১৯২৫ (১৫০০ ভি ডিচি)
৫. ভাড়া আৰু জৰিমনাৰ গাঁথনি (সকলোতে সাধাৰণ)
| দূৰত্ব (কিমি) | দ্বিতীয় শ্ৰেণী একক ভাড়া ₹ | প্ৰথম শ্ৰেণী একক ভাড়া ₹ | মাহেকীয়া ছিজন (দ্বিতীয় শ্ৰেণী) ₹ |
|---|---|---|---|
| ০–৫ | ৫ | ৪৫ | ১০৫ |
| ৫–১০ | ১০ | ৭৫ | ১৯০ |
| ১০–১৫ | ১৫ | ১০৫ | ২৭৫ |
| >১৫ | ২০ | ১৩৫ | ৩৭৫ |
- টিকটবিহীন ভ্ৰমণৰ বাবে জৰিমনা: ₹২৫০ + ভাড়া + ৬ মাহলৈকে কাৰাবাস (ৰেলৱে আইন ধাৰা ১৩৭)
৬. পাইপলাইনত থকা প্ৰকল্পসমূহ (২০২৪-৩০)
১. মুম্বাই: ৩য় আৰু ৪ৰ্থ লাইন ভিৰাৰ–দাহানু (সম্পূৰ্ণ), ৫ম আৰু ৬ষ্ঠ চি এছ টি–কাল্যাণ এম ইউ টি পি-IIIৰ অধীনত ২. কলকাতা: কলকাতা–বজ বজ ৩য় লাইন (২০২৫) ৩. চেন্নাই: বিচ–ভেলাচেৰী ৩য় লাইন (২০২৬) ৪. দিল্লী: আৰ আৰ টি এছ (ৰিজিয়নেল ৰেপিড ট্ৰানজিট ছিষ্টেম) দিল্লী–মেৰাট (১৬০ কিমিপিএছ) – কাৰ্যকৰী ২০২৫; খাঁটি ভাৰতীয় ৰেল নহয় কিন্তু ট্ৰেক আৰু সংকেত ভাগ কৰে ৫. বেংগালুৰু: ৱাইটফিল্ড–কে আই এ (বিমানবন্দৰ) ৫৮ কিমি ডি ই এম ইউ সেৱা (২০২৬)
৭. পুনৰীক্ষণৰ বাবে দ্ৰুত-অগ্নি তালিকা
ক. চহৰীয়া চহৰসমূহৰ মণ্ডলীয় মুখ্য কাৰ্যালয়
| চহৰ | মণ্ডলীয় ৰেলৱে | মুখ্য কাৰ্যালয় |
|---|---|---|
| মুম্বাই | চেন্ত্ৰেল ৰে’লৱে আৰু ৱেষ্টাৰ্ণ ৰে’লৱে | মুম্বাই চি এছ এম টি আৰু মুম্বাই চাৰ্চগেট |
| কলকাতা | ইষ্টাৰ্ণ ৰে’লৱে আৰু চাউথ ইষ্টাৰ্ণ ৰে’লৱে | কলকাতা (শিয়ালদহ) আৰু কলকাতা (হাওৰা) |
| চেন্নাই | চাউদাৰ্ণ ৰে’লৱে | চেন্নাই |
| দিল্লী | নৰ্দাৰ্ণ ৰে’লৱে | নিউ দিল্লী |
| বেংগালুৰু | চাউথ ৱেষ্টাৰ্ণ ৰে’লৱে | হুব্বল্লি |
খ. ৪/৬ লাইন থকা চহৰীয়া খণ্ডসমূহ
- মুম্বাই: ভিৰাৰ–দাদৰ (ৱেষ্টাৰ্ণ ৰে’লৱে) – ৬ লাইন
- মুম্বাই: কুৰলা–থানে (চেন্ত্ৰেল ৰে’লৱে) – ৬ লাইন
- চেন্নাই: বিচ–চেঙ্গলপট্টু – ৪ লাইন (২০২৩)
১৫টা সৰ্বাধিক-ঘনিষ্ঠ বহুবিকল্পী প্ৰশ্ন (লুকাই থকা উত্তৰসহ)
শেষ মূহুৰ্তৰ পুনৰীক্ষণ টিপ: মনত ৰাখিবা “৫-৫-৫” – ৫ চহৰ, ৫ মণ্ডল, ৫ লাখ (সৰ্বনিম্ন) দৈনিক যাত্ৰী!