మానవ శరీర వాస్తవాలు
🔍 మానవ శరీర వాస్తవాలు – 60 సెకన్ల పునశ్చరణ
1. గణాంకాలను గుర్తుంచుకోవడం
- ఎముకలు: 206 (పెద్దవారిలో) ← పుట్టినప్పుడు 270 (తర్వాత కలిసిపోతాయి)
- కండరాలు: 639 పేర్కొనబడినవి, శరీర బరువులో 40 %
- రక్తం: ~5–6 లీ (పురుషుడు), ~4–5 లీ (స్త్రీ)
- RBC జీవితకాలం: 120 రోజులు; WBC జీవితకాలం: కొన్ని గంటలు–రోజులు; ప్లేట్లెట్ జీవితకాలం: 7–10 రోజులు
- సాధారణ రక్త pH: 7.35–7.45 (స్వల్ప క్షార)
- హిమోగ్లోబిన్: M 13–17 g/dL, F 11–15 g/dL
- హృదయ స్పందన: 72 min⁻¹ (పెద్దవారిలో), 120–140 (నవజాత శిశువు)
- బీపీ: 120/80 mmHg (ఆదర్శ)
- శ్వాస రేటు: 12–16 min⁻¹ (పెద్దవారిలో)
- పెద్ద అవయవం: చర్మం (1.5–2 m², శరీర బరువులో 16 %)
- చిన్న ఎముక: స్టేప్స్ (కన్ను)
- పొడవైన ఎముక: ఫీమర్
- పెద్ద కండరం: గ్లూటియస్ మాక్సిమస్
- పెద్ద గ్రంథి: కాలేయం (1.5 kg)
- కఠినమైన పదార్థం: పళ్ళ ఎనామెల్
- యూనివర్సల్ దాత: O⁻; యూనివర్సల్ స్వీకర్త: AB⁺
- సాధారణ శరీర ఉష్ణోగ్రత: 37 °C / 98.6 °F
- ATP ఉత్పత్తి: 1 గ్లూకోజ్ → 38 ATP (ఎయిరోబిక్)
2. మెమోనిక్స్ / జ్ఞాపక ఉపాయాలు
- క్రానియల్ నరాలు (I–XII):
On Old Olympus Towering Top A Finn And German Viewed Some Hops
(ఒల్ఫాక్టరీ, ఆప్టిక్, ఆక్యులోమోటర్, ట్రోక్లియర్, ట్రిజెమినల్, అబ్డ్యూసెంట్, ఫేషియల్, ఆడిటరీ, గ్లోసోఫారింజియల్, వేగస్, అక్సెసరీ, హైపోగ్లోసల్) - రక్త గ్రూప్ యాంటిజెన్:
“O has None, A has A, B has B, AB has AB” - హృదయ వాల్వుల క్రమం (ప్రవాహం):
“Try Pulling My Aorta” → ట్రైకస్పిడ్ → పల్మనరీ → మైట్రల్ → ఆర్టిక్ - కార్బ్/ప్రోటీన్/ఫ్యాట్ కాలరీ విలువ:
“4-4-9, stay fine” (kcal g⁻¹)
3. త్వరిత-తులనా పట్టికలు
| ద్రవం / కణం | ప్రధాన పని | సాధారణ సంఖ్య / లక్షణం |
|---|---|---|
| RBC | O₂ రవాణా | 4.5–6 మిలియన్/µL, ద్విఅంతర్భాగ, కేంద్రకం లేదు |
| WBC (న్యూట్రోఫిల్ 60 %) | రక్షణ | 4 000–11 000/µL, కేంద్రకం లోబ్డ్ |
| ప్లేట్లెట్లు | గడ్డకట్టడం | 1.5–4 లక్షలు/µL, జీవితకాలం 7–10 రోజులు |
| ప్లాస్మా | మాత్రిక | 55 % రక్తపరిమాణం, 90 % నీరు |
| విటమిన్ / హార్మోన్ | లోప వ్యాధి | మూలం / గమనిక |
|---|---|---|
| విటమిన్-C | స్కర్వీ | సిట్రస్; కొలాజెన్ సంశ్లేషణ |
| విటమిన్-D | రికెట్స్ (పిల్లలు) | సూర్యకాంతి; Ca²⁺ గ్రహణం |
| విటమిన్-K | ఆలస్యంగా గడ్డకట్టడం | గట్ బ్యాక్టీరియా; ఆకుకూరలు |
| ఇన్సులిన్ | డయాబెటిస్ మెలిటస్ | β-ప్యాంక్రియాస్ ↓ → ↑ రక్తంలో గ్లూకోజ్ |
| థైరాక్సిన్ | గాయిటర్/హైపోథైరాయిడ్ | T₃/T₄ కోసం అయోడిన్ అవసరం |
4. ఐదు వాక్యాల సైన్స్
- జీర్ణక్రియ ప్రారంభం: నోరు (ప్టయలిన్) → కడుపు (పెప్సిన్) → డ్యోడినం (ట్రిప్సిన్)
- నెఫ్రాన్లు: కిడ్నీ యొక్క క్రియాత్మక యూనిట్; ప్రతి కిడ్నీకి ~1 మిలియన్
- సైనోవియల్ ద్రవం: కదలే కీళ్లను (భుజం, మోకాలు) స్నేహపూర్వకంగా చేస్తుంది
- CSF: 125 mL, మెదడు/మెడవెన్నెలు ను తడిమి ఉంచుతుంది, కోరాయిడ్ ప్లెక్సస్లో తయారవుతుంది
- సోడియం–K పంప్: 3 Na⁺ బయటకు, 2 K⁺ లోపలికి (ATPase) – RMP ను నిలబెడుతుంది – 70 mV