మానవ శరీర వాస్తవాలు

🔍 మానవ శరీర వాస్తవాలు – 60 సెకన్ల పునశ్చరణ

1. గణాంకాలను గుర్తుంచుకోవడం

  • ఎముకలు: 206 (పెద్దవారిలో) ← పుట్టినప్పుడు 270 (తర్వాత కలిసిపోతాయి)
  • కండరాలు: 639 పేర్కొనబడినవి, శరీర బరువులో 40 %
  • రక్తం: ~5–6 లీ (పురుషుడు), ~4–5 లీ (స్త్రీ)
  • RBC జీవితకాలం: 120 రోజులు; WBC జీవితకాలం: కొన్ని గంటలు–రోజులు; ప్లేట్‌లెట్ జీవితకాలం: 7–10 రోజులు
  • సాధారణ రక్త pH: 7.35–7.45 (స్వల్ప క్షార)
  • హిమోగ్లోబిన్: M 13–17 g/dL, F 11–15 g/dL
  • హృదయ స్పందన: 72 min⁻¹ (పెద్దవారిలో), 120–140 (నవజాత శిశువు)
  • బీపీ: 120/80 mmHg (ఆదర్శ)
  • శ్వాస రేటు: 12–16 min⁻¹ (పెద్దవారిలో)
  • పెద్ద అవయవం: చర్మం (1.5–2 m², శరీర బరువులో 16 %)
  • చిన్న ఎముక: స్టేప్స్ (కన్ను)
  • పొడవైన ఎముక: ఫీమర్
  • పెద్ద కండరం: గ్లూటియస్ మాక్సిమస్
  • పెద్ద గ్రంథి: కాలేయం (1.5 kg)
  • కఠినమైన పదార్థం: పళ్ళ ఎనామెల్
  • యూనివర్సల్ దాత: O⁻; యూనివర్సల్ స్వీకర్త: AB⁺
  • సాధారణ శరీర ఉష్ణోగ్రత: 37 °C / 98.6 °F
  • ATP ఉత్పత్తి: 1 గ్లూకోజ్ → 38 ATP (ఎయిరోబిక్)

2. మెమోనిక్స్ / జ్ఞాపక ఉపాయాలు

  • క్రానియల్ నరాలు (I–XII):
    On Old Olympus Towering Top A Finn And German Viewed Some Hops
    (ఒల్ఫాక్టరీ, ఆప్టిక్, ఆక్యులోమోటర్, ట్రోక్లియర్, ట్రిజెమినల్, అబ్డ్యూసెంట్, ఫేషియల్, ఆడిటరీ, గ్లోసోఫారింజియల్, వేగస్, అక్సెసరీ, హైపోగ్లోసల్)
  • రక్త గ్రూప్ యాంటిజెన్:
    “O has None, A has A, B has B, AB has AB”
  • హృదయ వాల్వుల క్రమం (ప్రవాహం):
    “Try Pulling My Aorta” → ట్రైకస్పిడ్ → పల్మనరీ → మైట్రల్ → ఆర్టిక్
  • కార్బ్/ప్రోటీన్/ఫ్యాట్ కాలరీ విలువ:
    “4-4-9, stay fine” (kcal g⁻¹)

3. త్వరిత-తులనా పట్టికలు

ద్రవం / కణం ప్రధాన పని సాధారణ సంఖ్య / లక్షణం
RBC O₂ రవాణా 4.5–6 మిలియన్/µL, ద్విఅంతర్భాగ, కేంద్రకం లేదు
WBC (న్యూట్రోఫిల్ 60 %) రక్షణ 4 000–11 000/µL, కేంద్రకం లోబ్డ్
ప్లేట్లెట్లు గడ్డకట్టడం 1.5–4 లక్షలు/µL, జీవితకాలం 7–10 రోజులు
ప్లాస్మా మాత్రిక 55 % రక్తపరిమాణం, 90 % నీరు
విటమిన్ / హార్మోన్ లోప వ్యాధి మూలం / గమనిక
విటమిన్-C స్కర్వీ సిట్రస్; కొలాజెన్ సంశ్లేషణ
విటమిన్-D రికెట్స్ (పిల్లలు) సూర్యకాంతి; Ca²⁺ గ్రహణం
విటమిన్-K ఆలస్యంగా గడ్డకట్టడం గట్ బ్యాక్టీరియా; ఆకుకూరలు
ఇన్సులిన్ డయాబెటిస్ మెలిటస్ β-ప్యాంక్రియాస్ ↓ → ↑ రక్తంలో గ్లూకోజ్
థైరాక్సిన్ గాయిటర్/హైపోథైరాయిడ్ T₃/T₄ కోసం అయోడిన్ అవసరం

4. ఐదు వాక్యాల సైన్స్

  • జీర్ణక్రియ ప్రారంభం: నోరు (ప్టయలిన్) → కడుపు (పెప్సిన్) → డ్యోడినం (ట్రిప్సిన్)
  • నెఫ్రాన్లు: కిడ్నీ యొక్క క్రియాత్మక యూనిట్; ప్రతి కిడ్నీకి ~1 మిలియన్
  • సైనోవియల్ ద్రవం: కదలే కీళ్లను (భుజం, మోకాలు) స్నేహపూర్వకంగా చేస్తుంది
  • CSF: 125 mL, మెదడు/మెడవెన్నెలు ను తడిమి ఉంచుతుంది, కోరాయిడ్ ప్లెక్సస్‌లో తయారవుతుంది
  • సోడియం–K పంప్: 3 Na⁺ బయటకు, 2 K⁺ లోపలికి (ATPase) – RMP ను నిలబెడుతుంది – 70 mV

⚡ రాపిడ్-ఫైర్ MCQs
Q1. పెద్దవారి శరీరంలో ఎముకల మొత్తం సంఖ్య A. 206 ✅
Q2. క్రింది వాటిలో సార్వత్రిక గ్రహీత రక్తవర్గం A. AB⁺ ✅
Q3. మానవ శరీరంలో అత్యంత గట్టి పదార్థం ఏది? A. దంత మైలం ✅
Q4. మానవ RBC జీవితకాలం సుమారు A. 120 రోజులు ✅
Q5. మానవ శరీరంలో అతిపెద్ద గ్రంథి ఏది? A. కాలేయం ✅
Q6. మానవ రక్తపు సాధారణ pH విలువ A. 7.4 (తక్కువగా క్షారం) ✅
Q7. రక్తం గడ్డకట్టడంలో ఏ విటమిన్ సహాయపడుతుంది? A. విటమిన్ K ✅
Q8. మూత్రపిండాల క్రియాత్మక యూనిట్ ఏది? A. నెఫ్రాన్ ✅
Q9. ఇందులో ఏది ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చేస్తుంది? A. ప్యాంక్రియాస్ యొక్క β-కణాలు ✅
Q10. మానవ శరీరంలో అతిపెద్ద ఎముక ఏది? A. ఫీమర్ ✅