ਮੁੱਖ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਫਾਰਮੂਲੇ

ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨਜ਼ ਲਈ 5-7 ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੰਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ:

10 ਅਭਿਆਸ MCQ

ਬਢ਼ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ (Q1-3: ਆਸਾਨ, Q4-7: ਮੱਧਮ, Q8-10: ਕਠਿਨ) ਦੇ ਨਾਲ 10 MCQ ਤਿਆਰ ਕਰੋ

Q1. ਬਿਆਨ: ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪੁਣੇ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਹਨ। ਦੱਖਣ ਕੁਈਨ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪੁਣੇ ਤੱਕ ਦੀ ਇੱਕ ਰੇਲਗੱਡੀ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: ਦੱਖਣ ਕੁਈਨ ਇੱਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲਗੱਡੀ ਹੈ। A) ਸੱਚ B) ਝੂਠ C) ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ D) ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੱਚ

ਜਵਾਬ: A) ਸੱਚ

ਹੱਲ:

1. ਸਾਰੀਆਂ ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ = ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ (ਵਿਆਪਕ ਬਿਆਨ)
2. ਦੱਖਣ ਕੁਈਨ ∈ ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ (ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ)
3. ਇਸ ਲਈ, ਦੱਖਣ ਕੁਈਨ = ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲਗੱਡੀ (ਸਿੱਧਾ ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼)

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “ਸਾਰੇ A, B ਹਨ, X, A ਹੈ → X, B ਹੈ” (ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ)

ਸੰਕਲਪ: ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨਜ਼ - ਵਿਆਪਕ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼

Q2. ਬਿਆਨ: ਕੋਈ ਲੋਕਲ ਰੇਲਗੱਡੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 3 ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ। ਰੇਲਗੱਡੀ A ਪਲੇਟਫਾਰਮ 3 ‘ਤੇ ਰੁਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: ਰੇਲਗੱਡੀ A ਲੋਕਲ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। A) ਸੱਚ B) ਝੂਠ C) ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ D) ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਝੂਠ

ਜਵਾਬ: A) ਸੱਚ

ਹੱਲ:

1. ਕੋਈ ਲੋਕਲ ਰੇਲਗੱਡੀ → ਪਲੇਟਫਾਰਮ 3 (ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਆਪਕ)
2. ਰੇਲਗੱਡੀ A → ਪਲੇਟਫਾਰਮ 3 (ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ)
3. ਜੇ ਰੇਲਗੱਡੀ A ਲੋਕਲ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 3 ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ
4. ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉੱਥੇ ਰੁਕਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਲੋਕਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “ਕੋਈ A, B ਨਹੀਂ ਹੈ, X, B ਹੈ → X, A ਨਹੀਂ ਹੈ” (ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ)

ਸੰਕਲਪ: ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨਜ਼ - ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਬਿਆਨ ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼

Q3. ਬਿਆਨ: ਕੁਝ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਾਈਨਿੰਗ ਕਾਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਗਸਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਇੱਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: ਅਗਸਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਡਾਈਨਿੰਗ ਕਾਰ ਹੈ। A) ਸੱਚ B) ਝੂਠ C) ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ D) ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੱਚ

ਜਵਾਬ: C) ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ

ਹੱਲ:

1. “ਕੁਝ” = ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਾਰੇ
2. ਅਗਸਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ “ਕੁਝ” ਵਿੱਚੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ
3. ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “ਕੁਝ A, B ਹਨ, X, A ਹੈ → X ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ ਨਹੀਂ”

ਸੰਕਲਪ: ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨਜ਼ - ਖਾਸ ਬਿਆਨ ਸੀਮਾ

Q4. ਬਿਆਨ: ਸਾਰੀਆਂ ਮੇਲ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਲੀਪਰ ਕੋਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਰਨਾਟਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਇੱਕ ਮੇਲ ਰੇਲਗੱਡੀ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: I) ਕਰਨਾਟਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਹੈ। II) ਕਰਨਾਟਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਸਲੀਪਰ ਕੋਚ ਹਨ। A) ਸਿਰਫ਼ I B) ਸਿਰਫ਼ II C) I ਅਤੇ II ਦੋਵੇਂ D) ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ

ਜਵਾਬ: A) ਸਿਰਫ਼ I

ਹੱਲ:

1. ਕਰਨਾਟਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ → ਮੇਲ ਰੇਲਗੱਡੀ → ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ (ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ I: ਸੱਚ)
2. ਕੁਝ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਲੀਪਰ ਕੋਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਸਾਰੀਆਂ ਨਹੀਂ)
3. ਕਰਨਾਟਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਸਲੀਪਰ ਕੋਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ
4. ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ II: ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਚੇਨ ਨਿਯਮ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਸੰਕਲਪ: ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨਜ਼ - ਖਾਸ ਬਿਆਨਾਂ ਨਾਲ ਚੇਨ ਨਿਯਮ

Q5. ਬਿਆਨ: ਝਾਂਸੀ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਉੱਥੇ ਰੁਕਦੀ ਹੈ। ਕੇਰਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਝਾਂਸੀ ਤੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ। ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: ਬਿਆਨ ਵਿਰੋਧਾਤਮਕ ਹੈ। A) ਸੱਚ B) ਝੂਠ C) ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ D) ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੱਚ

ਜਵਾਬ: A) ਸੱਚ

ਹੱਲ:

1. “ਹਰ” = ਵਿਆਪਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ
2. ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ: ਕੇਰਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਪਰ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ
3. ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਬਿਆਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ
4. ਇਸ ਲਈ, ਬਿਆਨ ਝੂਠਾ/ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਵਿਆਪਕ ਬਿਆਨ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਨਾਲ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ

ਸੰਕਲਪ: ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨਜ਼ - ਵਿਰੋਧ ਖੋਜ

Q6. ਬਿਆਨ: ਹਾਵੜਾ ਤੋਂ 40% ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਵੜਾ ਤੋਂ 60% ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੇਲਗੱਡੀ X ਹਾਵੜਾ ਤੋਂ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: ਰੇਲਗੱਡੀ X ਦਿੱਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। A) ਸੱਚ B) ਝੂਠ C) 24% ਸੰਭਾਵਨਾ D) ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ

ਜਵਾਬ: C) 24% ਸੰਭਾਵਨਾ

ਹੱਲ:

1. P(ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ) = 0.4, P(ਦਿੱਲੀ|ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ) = 0.6
2. P(ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ) = 0.4 × 0.6 = 0.24 = 24%
3. ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਰੇਲਗੱਡੀ X ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ
4. ਅਧਿਕਤਮ ਸੰਭਾਵਨਾ = 24%

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “ਅਤੇ” ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਈ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁਣਾ ਕਰੋ

ਸੰਕਲਪ: ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨਜ਼ - ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਨਾ

Q7. ਬਿਆਨ: ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਰੇਲਗੱਡੀ ਕਨੈਕਟਿੰਗ ਬੱਸਾਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਕੁਝ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੇਨਈ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਕਨੈਕਟਿੰਗ ਬੱਸਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: ਚੇਨਈ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। A) ਸੱਚ B) ਝੂਠ C) ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ D) ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਝੂਠ

ਜਵਾਬ: A) ਸੱਚ

ਹੱਲ:

1. ਚੇਨਈ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਕਨੈਕਟਿੰਗ ਬੱਸਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ
2. ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਰੇਲਗੱਡੀ ਕਨੈਕਟਿੰਗ ਬੱਸਾਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ
3. ਇਸ ਲਈ, ਚੇਨਈ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ
4. ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਕੁਝ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ
5. ਕਿਉਂਕਿ ਚੇਨਈ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਹੈ
6. ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਕਿ ਇਹ ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਕੰਟਰਾਪੋਜ਼ਿਟਿਵ ਵਰਤੋਂ: ਜੇ B ਤਾਂ ਨਹੀਂ A

ਸੰਕਲਪ: ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨਜ਼ - ਜਟਿਲ ਤਾਰਕਿਕ ਚੇਨ

Q8. ਬਿਆਨ: AC ਕੋਚ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਰੇਲਗੱਡੀ ਅਨਰਿਜ਼ਰਵਡ ਕੋਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਗੋਰਖਪੁਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ AC ਅਤੇ ਅਨਰਿਜ਼ਰਵਡ ਕੋਚ ਦੋਵੇਂ ਹਨ। ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: ਗੋਰਖਪੁਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਝੂਠਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। A) ਸੱਚ B) ਝੂਠ C) ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ D) ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ

ਜਵਾਬ: A) ਸੱਚ

ਹੱਲ:

1. AC ਕੋਚ → ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਰੇਲਗੱਡੀ
2. ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਰੇਲਗੱਡੀ → ਕੋਈ ਅਨਰਿਜ਼ਰਵਡ ਕੋਚ ਨਹੀਂ
3. ਇਸ ਲਈ: AC ਕੋਚ → ਕੋਈ ਅਨਰਿਜ਼ਰਵਡ ਕੋਚ ਨਹੀਂ
4. ਗੋਰਖਪੁਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ: AC ਅਤੇ ਅਨਰਿਜ਼ਰਵਡ ਕੋਚ (ਵਿਰੋਧ)
5. ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਬਿਆਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੁਮੇਲ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਜੇ A→B ਅਤੇ B→C, ਤਾਂ A→C; ਵਿਰੋਧਾਂ ਲਈ ਜਾਂਚ ਕਰੋ

ਸੰਕਲਪ: ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨਜ਼ - ਤਾਰਕਿਕ ਸੁਮੇਲਤਾ

Q9. ਬਿਆਨ: ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ 55 ਕਿਮੀ/ਘੰਟਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਸਤ ਗਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਿਮਸਾਗਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 72 ਘੰਟੇ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: ਹਿਮਸਾਗਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। A) ਸੱਚ B) ਝੂਠ C) ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ D) ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੱਚ

ਜਵਾਬ: C) ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ

ਹੱਲ:

1. “ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ” = >50% ਪਰ ਸਾਰੀਆਂ ਨਹੀਂ
2. ਕੁਝ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ
3. ਹਿਮਸਾਗਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦਾ 72 ਘੰਟੇ ਲੈਣਾ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਇਹ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਨਹੀਂ ਹੈ
4. ਇਹ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: “ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ” ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ ਸਾਰੇ ਕੇਸਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ

ਸੰਕਲਪ: ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨਜ਼ - ਕੁਆਂਟੀਫਾਇਰ “ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ” ਬਨਾਮ “ਸਾਰੇ”

Q10. ਬਿਆਨ: ਘਾਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦਾ ਬੈਂਕਰ ਇੰਜਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੈਂਕਰ ਇੰਜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਮਾਲ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਮਾਲ ਰੇਲਗੱਡੀ ਯਾਤਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੀ। ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ ਪੈਸੇਂਜਰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਘਾਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: I) ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ ਪੈਸੇਂਜਰ ਮਾਲ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। II) ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ ਪੈਸੇਂਜਰ ਦਾ ਬੈਂਕਰ ਇੰਜਣ ਹੈ। A) ਸਿਰਫ਼ I B) ਸਿਰਫ਼ II C) I ਅਤੇ II ਦੋਵੇਂ D) ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ

ਜਵਾਬ: C) I ਅਤੇ II ਦੋਵੇਂ

ਹੱਲ:

1. ਘਾਟਾਂ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ → ਬੈਂਕਰ ਇੰਜਣ ਹੈ (ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ ਪੈਸੇਂਜਰ ਘਾਟਾਂ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ)
2. ਇਸ ਲਈ: ਬੈਂਕਰ ਇੰਜਣ ਹੈ (ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ II: ਸੱਚ)
3. ਮਾਲ ਰੇਲਗੱਡੀ → ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਨਹੀਂ (ਕੰਟਰਾਪੋਜ਼ਿਟਿਵ: ਯਾਤਰੀ → ਮਾਲ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨਹੀਂ)
4. ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ ਪੈਸੇਂਜਰ ਯਾਤਰੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
5. ਇਸ ਲਈ: ਮਾਲ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨਹੀਂ (ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ I: ਸੱਚ)

ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ: ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਬਿਆਨਾਂ ਲਈ ਕੰਟਰਾਪੋਜ਼ਿਟਿਵ ਵਰਤੋਂ

ਸੰਕਲਪ: ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨਜ਼ - ਬਹੁ-ਤਾਰਕਿਕ ਚੇਨ

5 ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ PYQ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕਰੋ:

PYQ 1. ਬਿਆਨ: ਸਾਰੀਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਮਿੱਤਰ ਹਨ। ਕੁਝ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਮਿੱਤਰ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ‘ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੁੰਬਈ ਲੋਕਲ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਰੇਲਗੱਡੀ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: I) ਮੁੰਬਈ ਲੋਕਲ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਮਿੱਤਰ ਹੈ। II) ਮੁੰਬਈ ਲੋਕਲ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ‘ਤੇ ਚਲਦੀ ਹੈ। [RRB NTPC 2021 CBT-1]

ਜਵਾਬ: A) ਸਿਰਫ਼ I

ਹੱਲ:

1. ਮੁੰਬਈ ਲੋਕਲ → ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ → ਵਾਤਾਵਰਣ-ਮਿੱਤਰ (I: ਸੱਚ)
2. “ਕੁਝ” ਵਾਤਾਵਰਣ-ਮਿੱਤਰ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ‘ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ
3. ਮੁੰਬਈ ਲੋਕਲ “ਕੁਝ” ਵਿੱਚੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ
4. ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ ਨਹੀਂ (II: ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ)

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: “ਕੁਝ” ਨਾਲ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ - ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ “ਸਾਰੇ” ਨਹੀਂ ਹੈ

PYQ 2. ਬਿਆਨ: ਕੋਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਹਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ। ਅਗਸਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਰੁਕਦੀ ਹੈ। [RRB Group D 2022]

ਜਵਾਬ: ਅਗਸਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਝੂਠਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਹੱਲ:

1. ਵਿਆਪਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ: ਕੋਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ
2. ਅਗਸਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਰੁਕਦੀ ਹੈ
3. ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਬਿਆਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ
4. ਇਸ ਲਈ, ਦਾਅਵਾ ਝੂਠਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: ਵਿਆਪਕ ਬਿਆਨ ਨਿਰਪੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ

PYQ 3. ਬਿਆਨ: ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀਆਂ 30% ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਪੈਸੇਂਜਰ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਹਨ। 20% ਪੈਸੇਂਜਰ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੇਲਗੱਡੀ X ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਹੈ। ਰੇਲਗੱਡੀ X ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਪੈਸੇਂਜਰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕੀ ਹੈ? [RRB ALP 2018]

ਜਵਾਬ: 6%

ਹੱਲ:

1. P(ਪੈਸੇਂਜਰ) = 30% = 0.3
2. P(ਉੱਤਰੀ|ਪੈਸੇਂਜਰ) = 20% = 0.2
3. P(ਪੈਸੇਂਜਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ) = 0.3 × 0.2 = 0.06 = 6%

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਝਾਅ: “A ਅਤੇ B” ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਲਈ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁਣਾ ਕਰੋ

PYQ 4. ਬਿਆਨ: GPS ਟਰੈਕਿੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ WiFi ਸਹੂਲਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਜਸ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ GPS ਟਰੈਕਿੰਗ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼: I) ਤੇਜਸ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਆਧੁਨਿਕ ਹੈ। II) ਤੇਜਸ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ WiFi ਹੈ। [RRB JE 2019]

ਜਵਾਬ: A) ਸਿਰਫ਼ I

ਹੱਲ:

1. GPS ਟਰੈਕਿੰਗ → ਆਧੁਨਿਕ ਰੇਲਗੱਡੀ (ਤੇਜਸ ਦੀ GPS ਹੈ → ਆਧੁਨਿਕ: I ਸੱਚ ਹੈ)
2. ਕੁਝ ਆਧ