ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ

• ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ‘ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ’ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਕਿਸਦਾ ਚਿੱਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ? ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਗੁਣ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਸੋਚਦੇ ਹੋ?
• ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਜਰਮਨ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਾਂਗੇ ਜਿਸਨੇ ਲਗਭਗ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1905 ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, 26 ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਕਣਾਂ ਦੀ ਗਤੀ, ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਅੁਤ-ਗਤੀਕੀ, ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਬਾਰੇ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਰਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਪੰਨਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਨੇ ਸਥਾਨ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ - ਅਤੇ ‘ਆਈਨਸਟਾਈਨ’ ਨਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਦਾ ਪਰਿਆਇ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
• ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਰਾਜ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ।

1. ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਮਾਰਚ 1879 ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਸ਼ਹਿਰ ਉਲਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਨਿਯਤ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਅਲਬਰਟ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।

freak: ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਨਾਪਸੰਦਗੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ, ਦਿੱਖ ਜਾਂ ਸੋਚ ਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ

2. ਢਾਈ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਬੋਲਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਅਖੀਰ ਬੋਲਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਹਰ ਗੱਲ ਦੋ ਵਾਰ ਬੋਲੀ। ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ “ਭਰਾ ਬੋਰਿੰਗ” ਕਿਹਾ। ਇਸਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਣਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਓਟੋ ਨੋਇਗੇਬੌਅਰ ਨੇ ਛੋਟੇ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ “ਕਿੱਸਾ” ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੇਰ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਚਿੰਤਤ ਸਨ। ਅਖੀਰ, ਇੱਕ ਰਾਤ ਖਾਣੇ ਦੀ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਚੁੱਪ ਤੋੜਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਸੂਪ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਹੈ।” ਬਹੁਤ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਅਲਬਰਟ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਸੀ।”

ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ। ਉਸਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਖਿਡੌਣੇ ਪਸੰਦ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਨਵਜਾਤ ਭੈਣ, ਮਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: “ਚੰਗਾ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਪਹੀਏ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?”

3. ਇੱਕ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਕੀ ਚੁਣਿਆ, ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ, ਕਿਉਂਕਿ “ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।” ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਾਇਲਨ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ; ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ੌਕੀਆ ਵਾਇਲਨ ਵਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ।

amateur: ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਨਿੱਜੀ ਆਨੰਦ ਲਈ ਕਰਨਾ

4. ਪਰ ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਇੱਕ ਮਾੜਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਮਿਊਨਿਖ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਦੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 15 ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਨੰਬਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕਠੋਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਇੰਨਾ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

regimentation: ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਚਰਮ ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣਾ

5. ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਅਲਬਰਟ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਮਿਲਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ। ਲੰਬੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੂੰ ਜਰਮਨ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਮਿਊਨਿਖ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਸੀ।

stifled: ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ; ਘੁੱਟਣ ਵਾਲਾ

6. ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਊਰਿਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਵਿਗਿਆਨ ਇਕੋ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਵਾਲਰਸ ਮੁੱਛਾਂ ਵਾਲੇ ਰੌਬੀਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਸੀ।

1900 ਵਿੱਚ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਈਨਸਟਾਈਨ।

1955 ਵਿੱਚ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ

liberal: ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ

7. ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਹਿਪਾਠੀ, ਮਿਲੇਵਾ ਮੈਰਿਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਾਸ ਦਿਲਚਸਪੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ “ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਜੀਵ” ਪਾਇਆ। ਇਹ ਜਵਾਨ ਸਰਬ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਆਇਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਊਰਿਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ “ਫਿਲਿਸਟੀਨ” ਲੋਕਾਂ - ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਜੋੜਾ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਚਿੱਠੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਰਮਦਿਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ। ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ: “ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਗਰਵਿਤ ਹੋਵਾਂਗਾ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਾਪੇਖਤਾ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਜੇਤੂ ਸਿੱਟੇ ‘ਤੇ ਲੈ ਆਵਾਂਗੇ।”

ally: ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਸਹਿਯੋਗੀ

philistines: ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਨਾਪਸੰਦਗੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ ਜਾ ਸੰਗੀਤ ਪਸੰਦ ਨਾ ਹੋਵੇ

8. 1900 ਵਿੱਚ, 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਟੀਚਿੰਗ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਨਿੱਜੀ ਸਬਕ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਅਖੀਰ 1902 ਵਿੱਚ ਬਰਨ ਵਿੱਚ ਪੇਟੈਂਟ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਿਰ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਮੇਜ਼ ਦੀ ਦਰਾਜ਼ ਨੂੰ “ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਬਿਊਰੋ” ਕਿਹਾ ਸੀ।

patent: ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜੋ ਕਿਸੇ ਕਾਢ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਢਕਾਰ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ

9. 1905 ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ ਸਿਧਾਂਤ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰੀ ਨਿਰਪੇਖ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਦੋ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਘੜੀਆਂ ਇੱਕੋ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਜੇ ਉਹ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਣ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਪੇਖ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਜੋ ਪੁੰਜ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ:

$$ \mathrm{E}=\mathbf{m c}^{2} $$

(ਇਸ ਗਣਿਤੀ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿੱਚ, $E$ ਊਰਜਾ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, $m$ ਪੁੰਜ ਲਈ ਅਤੇ c ਨਿਰਵਾਯੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਲਈ (ਲਗਭਗ $300,000 \mathrm{~km} / \mathrm{s}$)।

ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋ ਘੰਟੇ ਇੱਕ ਪਿਆਰੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋ ਮਿੰਟਾਂ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋ ਮਿੰਟ ਇੱਕ ਗਰਮ ਸਟੋਵ ‘ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਸਾਪੇਖਤਾ ਹੈ। - ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ

absolute: ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ

10. ਜਦੋਂ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਉਲਝਣਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਲਬਰਟ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਮਿਲੇਵਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮਿਲੇਵਾ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਬੁੱਢੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਿਲੇਵਾ ਦੀ ਬੁੱਧੀਮੱਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ। “ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ,” ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਵਿਆਹ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ।

unravelling: ਅਸਫਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ

11. ਜੋੜੇ ਨੇ ਅਖੀਰ ਜਨਵਰੀ 1903 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਪਰ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਆਹ ਡੋਲਣ ਲੱਗਾ। ਦਰਮਿਆਨ, ਮਿਲੇਵਾ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀਮੱਤਾ ਲਈ ਲਲਕ ਗੁਆ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੁਖੀ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਬਣ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਝਗੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋੜੇ ਨੇ ਅਖੀਰ 1919 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ। ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਆਪਣੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਐਲਸਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

faltered: ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ

12. ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਿੱਜੀ ਅਧਿਆਇ ਉਸਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। 1915 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਧਾਰਨ ਸਾਪੇਖਤਾ ਸਿਧਾਂਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਗੁਰੂਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਆਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। 1919 ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨੇ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ। ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਹੀ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਖੇਤਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਿਰ ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਿਚਲਿਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਖਬਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ “ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ” ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

deflected: ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਟਕਰਾਇਆ

13. ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ 1921 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ‘ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸੱਦੇ ਵਰਸਾਏ ਗਏ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

14. ਜਦੋਂ 1933 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੀ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਤਾਂ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਫਿਸ਼ਨ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਫਾਸੀਵਾਦ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਡਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਨਾਜ਼ੀ ਇੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਬਣਾ ਅਤੇ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ।

in an uproar: ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ

15. ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ‘ਤੇ, ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ 2 ਅਗਸਤ 1939 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਡੀ. ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ: “ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇੱਕੋ ਬੰਬ… ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵਿੱਚ ਵਿਸਫੋਟ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨੂੰ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।” ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਣਾ ਅਸੰਭਵ ਸੀ। ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਗਸਤ 1945 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਜਾਪਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਹਿਰੋਸ਼ੀਮਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ‘ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

16. ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਲ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ - ਹਥਿਆਰਬੰਦੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

missive: ਚਿੱਠੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ

17. ਜਦੋਂ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ 1955 ਵਿੱਚ 76 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਗਰਿਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।

visionary: ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਮੌਲਿਕ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੋਚ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਪਾਠ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ

1. ਇੱਥੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਪੈਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਸਿਰਲੇਖ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੈਰੇ ਦਾ/ਦੇ ਨੰਬਰ(ਵਾਂ) ਲਿਖੋ। ਪਹਿਲਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

(i) ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦਾ ਸਮੀਕਰਨ $\fbox{9} $

(ii) ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ $\square$

(iii) ਇੱਕ ਵਾਇਲਨ ਵਾਦਕ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ $\square$

(iv) ਮਿਲੇਵਾ ਅਤੇ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਮਾਂ $\square$

(v) ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਜਿਸਨੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦੀ ਦੀ ਦੌੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ $\square$

(vi) ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇੱਕ ਮੇਜ਼ ਦਰਾਜ਼ $\square$

(vii) ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਤਲਾਕ $\square$

2. ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਬਾਰੇ ਇਹ ਰ