ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ସଙ୍କେତିକରଣ – ରେଳବାଇ ଜେନେରାଲ ନଲେଜ୍ କ୍ୟାପ୍ସୁଲ୍

1. ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ସଙ୍କେତିକରଣ କ’ଣ?

ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ସଙ୍କେତିକରଣ ହେଉଛି ଏକ ଟ୍ରେନ୍ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଯେଉଁଥିରେ ସଙ୍କେତଗୁଡିକ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକରେ ଟ୍ରାକ୍ ଅକ୍ୟୁପାନ୍ସି ଏବଂ ଟ୍ରେନ୍ ଗତି ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଷ୍ଟେସନ୍ ମାଷ୍ଟର କିମ୍ବା ଲିଭରମ୍ୟାନ୍ର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ବିନା।
ଏହା ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ଫିକ୍ସଡ୍-ବ୍ଲକ୍ ସିଗ୍ନାଲିଂର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶ୍ରେଣୀ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ବ୍ଲକ୍ ସିଗ୍ନାଲିଂ (ABS) ସହିତ ସମାନାର୍ଥକ।

2. ଟେକ୍ନିକାଲ୍ କୋର୍

3. ଐତିହାସିକ ମାଇଲ୍ସ୍ଟୋନ୍

4. ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ସଙ୍କେତିକରଣର ସବ୍-ସିଷ୍ଟମ୍

1. ଟ୍ରାକ୍ ସର୍କିଟ୍ – ଟ୍ରେନ୍ର ଉପସ୍ଥିତି ଚିହ୍ନଟ କରେ; 50 V DC ଇମ୍ୟୁନିଟି ≥ 10 Ω-km.
2. ସିଗ୍ନାଲ୍ ୟୁନିଟ୍ – LED କ୍ଲଷ୍ଟର୍ ରଙ୍ଗ-ଆଲୋକ, 110 V DC, 10 mcd ଲୁମିନସ୍ ଇଣ୍ଟେନ୍ସିଟି.
3. ରିଲେ ଇଣ୍ଟରଲକିଂ – Q-ସ୍ଟାଇଲ୍ ପ୍ଲଗ୍-ଇନ୍ ରିଲେ (QRJ, QSPA, QBCA).
4. ପାୱାର୍ ସପ୍ଲାଇ – 110 V DC ବ୍ୟାଟେରୀ ଫ୍ଲୋଟ୍-ଚାର୍ଜଡ୍; 30 ମିନିଟ୍ ବ୍ୟାକ୍-ଅପ୍.
5. କେବଲ୍ ନେଟୱର୍କ – 0.9 mm × 4 କ୍ୱାଡ୍ P-44 ସିଗ୍ନାଲିଂ କେବଲ୍, ସ୍କ୍ରିନ୍ଡ୍.
6. ବ୍ଲକ୍ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ – ଗୋଟିଏ ଷ୍ଟେସନ୍ର ଶେଷ ସଙ୍କେତ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଷ୍ଟେସନ୍ର ପ୍ରଥମ ସଙ୍କେତକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ – “ବ୍ଲକ୍ ବନ୍ଦ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ” ନୀତି.

5. କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନିୟମାବଳୀ (GR&SR)

• GR 8.09 – ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ କ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି “ପରମ ବ୍ଲକ୍”; ଚାଳକଙ୍କୁ “ଲାଇନ୍-କ୍ଲିଅର୍” ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
• SR 7.14 – ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ “ଆଗକୁ ଯାଅ” ଆସ୍ପେକ୍ଟ୍ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଷ୍ଟେସନ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟ୍ରାକ୍ ଖାଲି ଥିବାର ନିଶ୍ଚିତତା ଦେଇନଥାଏ; କେବଳ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଙ୍କେତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
• ସତର୍କତା ଆଦେଶ – ABS ବିଭାଗରେ ଟ୍ରାକ୍-ମେସିନ୍ ପାଇଁ 30 km/hର ସ୍ଥାୟୀ ଗତି ସୀମା।
• ଟୋକନଲେସ୍ – କୌଣସି ଭୌତିକ “ଷ୍ଟାଫ୍” କିମ୍ବା “ଟୋକନ୍” ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ଟୋକନଲେସ୍ ବ୍ଲକ୍ ଇନ୍ସ୍ଟ୍ରୁମେଣ୍ଟ୍ କେବଳ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଯୋଗାଯାଇଥାଏ।

6. ସୁବିଧା ଏବଂ ସୀମାବଦ୍ଧତା

ସୁବିଧା
✓ ଲାଇନ୍ କ୍ଷମତା ↑ 15–20 % (ସର୍ବନିମ୍ନ 2½ ମିନିଟ୍ ହେଡ୍ୱେ)।
✓ ସଙ୍କେତ ସଫା କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଷ୍ଟେସନ୍ କର୍ମଚାରୀ ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ।
✓ “ସ୍କିପ୍-ଷ୍ଟପିଂ” ଏବଂ “ଗ୍ରୀନ୍-ୱେଭ୍” ଚାଳନା ଅନୁମତି ଦିଏ।

ସୀମାବଦ୍ଧତା
✗ ମହଙ୍ଗା – ₹ 2.5 କୋଟି ପ୍ରତି ରୁଟ୍ km (2023 ଆକଳନ)।
✗ ଏକଲାଇନ୍ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ-ଘନତା ବିଭାଗଗୁଡିକ ପାଇଁ ଅର୍ଥନୈତିକ ନୁହେଁ (ଘନତା < 5 ଟ୍ରେନ୍/ଦିନ)।
✗ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ବ୍ୟାଲାଷ୍ଟ୍ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ୍ ଡ୍ରପ୍ ପ୍ରତି ସହଜେ ପ୍ରଭାବିତ।

7. ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିତି (2024)

• ରୁଟ୍ Km ସଜ୍ଜିତ: 6,840 Rkm (≈ IR ନେଟୱର୍କର 10 %)
• ଜୋନାଲ୍ ନେତା: WR (1,450 km), CR (1,200 km), NR (1,100 km)
• ଆସନ୍ତାକାଳୀନ କରିଡର୍:
  – ବଡୋଦରା–ଅହମ୍ମଦାବାଦ୍ (3ୟ ଲାଇନ୍) – 2025
  – ହାଓଡ଼ା–ଖଡ଼ଗପୁର (4ର୍ଥ ଲାଇନ୍) – ABS + କାଭାଚ୍ ଅଧୀନରେ
• RDSO ମାଣ୍ଡେଟ୍: ସମସ୍ତ 160 km/h ରୁଟ୍ 2030 ମଧ୍ୟରେ ABS + କାଭାଚ୍ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।

8. ଦ୍ରୁତ-ଅଗ୍ନି ତଥ୍ୟ (ମେମୋରି ହୁକ୍)

• “ରେଡ୍-ଇଲୋ-ଗ୍ରୀନ୍-ଇଲୋ” – 4-ଆସ୍ପେକ୍ଟ୍ କ୍ରମ; ଡବଲ୍-ଇଲୋ ହେଉଛି “ସତର୍କତା” “ଧ୍ୟାନ” ନୁହେଁ।
• “120 m” – ଓଭରଲ୍ୟାପ୍ ଲମ୍ବ; “1 km” – ସିଗ୍ନାଲ୍ ସ୍ପେସିଂ; “50 V” – ଟ୍ରାକ୍ ସର୍କିଟ୍ ଭୋଲ୍ଟେଜ୍।
• “1928 ବମ୍ବେ–ପୁଣା” – ପ୍ରଥମ ABS; “2022 ସିକିନ୍ଦରାବାଦ୍–ୱାଡ଼ି” – ପ୍ରଥମ କାଭାଚ୍ ଓଭରଲେ।
• “ବ୍ଲକ୍ ବନ୍ଦ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ” – ମ୍ୟାନୁଆଲ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ “ପରମ ବ୍ଲକ୍” ସହିତ ପାର୍ଥକ୍ୟର ଚିହ୍ନ।

FAQs – ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ସଙ୍କେତିକରଣ