ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ମାଷ୍ଟର - ଶୀଘ୍ର ସଂଶୋଧନ
ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ ମାଷ୍ଟର - ଦ୍ରୁତ ପୁନର୍ବଳକ୍ଷଣ
ଏକ ବାକ୍ୟରେ
- ବେଗ = ଦୂରତା / ସମୟ; ସ୍ଥିତି ବେଗ = ସ୍ଥାନଚ୍ୟୁତି / ସମୟ (ଭେକ୍ଟର)।
- ନ୍ୟୁଟନଙ୍କ ପ୍ରଥମ: ଜଡତା; ଦ୍ୱିତୀୟ: F = ma; ତୃତୀୟ: କ୍ରିୟା-ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସମାନ ଓ ବିପରୀତ।
- g ≈ 9.8 m/s² ତଳକୁ; ଓଜନ = mg।
- କାର୍ଯ୍ୟ = F·s·cosθ; ଶକ୍ତି = କାର୍ଯ୍ୟ / ସମୟ; 1 hp = 746 W।
- KE = ½mv²; PE = mgh; ସମସ୍ତ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି = KE + PE (କେବଳ ଗ୍ରାଭିଟି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ସଂରକ୍ଷିତ)।
- ଆଘାତ = FΔt = Δp; ଏକକ kg·m/s।
- ଚାପ = F / A; 1 atm = 1.01×10⁵ Pa = 76 cm Hg।
- ଆର୍କିମିଡିଜ୍: ଉପରମୁହଁ ବଳ = ବିସ୍ଥାପିତ ତରଳର ଓଜନ; ଭାସିଥାଏ ଯେତେବେଳେ ρଶରୀର < ρତରଳ।
- ବୋଇଲ୍: PV = ଅଚଳ (T ଅଚଳ); ଚାର୍ଲସ୍: V/T = ଅଚଳ (P ଅଚଳ)।
- PV = nRT; R = 8.314 J/mol·K; 0°C = 273 K।
- ତରଙ୍ଗ ବେଗ v = fλ; ଶବ୍ଦ ≈ 343 m/s ବାୟୁରେ (20°C)।
- ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ଦୂରତା = (v × t)/2; t = ଶୁଣାଯାଇଥିବା ବିଳମ୍ବ।
- ପ୍ରତିରୋଧ R = ρl/A; 1 Ω = 1 V/A।
- ଓମ୍ ନିୟମ: V = IR; ପ୍ରତିରୋଧକରେ ଶକ୍ତି: P = I²R = V²/R।
- ଶ୍ରେଣୀ: Req = ΣR; ସମାନ୍ତର: 1/Req = Σ(1/R)।
- ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ୍: ବାମ ହାତ ମୋଟର, ଡାହାଣ ହାତ ଜେନେରେଟର।
- ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ମର: Vp/Vs = Np/Ns = Is/Ip; η = Ps/Pp।
- ପ୍ରତିସରଣ ସూచକାଙ୍କ n = c/v; ସ୍ନେଲ୍: n₁sinθ₁ = n₂sinθ₂।
- ଦର୍ପଣ: 1/f = 1/v + 1/u; f = R/2; ଲେନ୍ସ ସମାନ ସଂକେତ।
- e = 1.6×10⁻¹⁹ C; h = 6.63×10⁻³⁴ J·s; c = 3×10⁸ m/s।
ସୂତ୍ର/ନିୟମ
| ସୂତ୍ର |
ବ୍ୟବହାର |
| v = u + at |
ସମବାୟ ତ୍ରିବୃଦ୍ଧି; ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ବେଗ ବାହାର କରିବା। |
| s = ut + ½at² |
ସ୍ଥିର ତ୍ରିବୃଦ୍ଧି ତଳେ ସ୍ଥାନଚ୍ୟୁତି। |
| F = G m₁m₂ / r² |
ସାର୍ବଭୌମ ଆକର୍ଷଣ; ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହରେ ଓଜନ। |
| τ = r × F = Iα |
ଟର୍କ ଓ କୋଣୀୟ ତ୍ରିବୃଦ୍ଧି (କଠିନ ଦେହ)। |
| ρ = m/V |
ଘନତା; ଭାସିବା/ଡୁବିବା ପୂର୍ବାନୁମାନ। |
| η = (F/A)/(dv/dx) |
ସ୍ନେହତା ଗୁଣାଙ୍କ; ତରଳ ପ୍ରବାହ। |
| v = √(T/μ) |
ତନ୍ତୁ ଉପରେ ଅନୁପ୍ରସ୍ଥ ତରଙ୍ଗର ବେଗ (μ = ଭର/ଦୈର୍ଘ୍ୟ)। |
| β = 10 log(I/I₀) |
ଡେସିବେଲରେ ଶବ୍ଦ ସ୍ତର (I₀ = 10⁻¹² W/m²)। |
| Φ = BA cosθ |
ଚୁମ୍ବକୀୟ ଫ୍ଲକ୍ସ; ଫାରାଡେ ନିୟମ EMI: ε = –dΦ/dt। |
| 1/λ = R(1/n₁² – 1/n₂²) |
ରିଡବର୍ଗ ସୂତ୍ର; ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ବିକିରଣ ରେଖା। |
ସ୍ମୃତି କৌଶଳ
- RGB to VIBGYOR: “Richard Of York Gave Battle In Vain” – ବିକିରଣ କ୍ରମ।
- ଫ୍ଲେମିଂ ନିୟମ: ବାମ ହାତ ଠେଲା (ମୋଟର) → “Motor-bike left home”; ଡାହାଣ ହାତ ଗ୍ରିପ୍ (ଜେନେରେଟର) → “Right returns current”।
- ଓମ୍ ନିୟମ ପାଇ-ଚାର୍ଟ: ଗୋଟିଏ ବୃତ୍ତ ଆଙ୍କ, ଭିତରେ V=IR ଲେଖ; ଆବଶ୍ୟକ ଟିକୁ ଢାଞ୍ଚ → ତ୍ରିଭୁଜ ସମ୍ବନ୍ଧ ଦେଇଥାଏ।
- **ଲେନ୍ସ ଚିହ୍ନ ସମ୍ବିଧି": “REAL is Positive” (ପ୍ରକୃତ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଓ ଉତ୍ତଳ ଫୋକସ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପାଇଁ); କଳ୍ପିତ ଓ ଅବତଳ ଋଣାତ୍ମକ।
- ଗ୍ରହ କ୍ରମ: “My Very Educated Mother Just Served Us Noodles” – Mercury Venus Earth Mars Jupiter Saturn Uranus Neptune।
ସାଧାରଣ ତ୍ରୁଟି
| ତ୍ରୁଟି |
ଠିକ୍ |
| ପ୍ରଶ୍ନରେ 9.8 m/s² ଦିଆଯିବାକୁ ଥିଲେ g = 10 m/s² ବ୍ୟବହାର କରିବା। |
ଦିଆଯାଇଥିବା ମୂଲ୍ୟ ଅନୁସରଣ କର; ନ ଦିଆଯିଲେ ଡିଫଲ୍ଟ 9.8। |
| ରାଉଣ୍ଡ-ଟ୍ରିପ୍ ସମସ୍ୟାରେ ଗଡ଼ ସ୍ପିଡ୍ ଓ ଗଡ଼ ଭେଲୋସିଟିକୁ ଗୋଳମାଳ କରିବା। |
ଡିସ୍ପ୍ଲେସମେଣ୍ଟ ଶୂନ୍ୟ ହେଲେ ଭେଲୋସିଟି ଶୂନ୍ୟ ହୋଇପାରେ; ସ୍ପିଡ୍ କେବେ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇନାହିଁ। |
| ପାରାଲେଲ୍ ରେଜିଷ୍ଟରକୁ R₁ + R₂ ଭାବେ ଯୋଗ କରିବା। |
1/R = 1/R₁ + 1/R₂ ବ୍ୟବହାର କର; ସମତୁଲ୍ୟ R କମ୍ ହୁଏ। |
| ମିରରରେ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ଇମେଜ୍ ପାଇଁ ଇମେଜ୍ ଦୂରତା +ve ଲେଖିବା। |
ସାଇନ୍ କନଭେନ୍ସନ୍ ଲାଗୁ କର: ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ଇମେଜ୍ → v ନେଗେଟିଭ୍। |
| ସ୍ନେଲ୍ସ ନିୟମରେ ଆଂଗଲ୍ ଅଫ୍ ଇନ୍ସିଡେନ୍ସକୁ ନର୍ମାଲ୍ରୁ ନେଇଥାଏ କିନ୍ତୁ ସର୍ଫେସ୍ରୁ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ କରେ। |
ରେ ଓ ନର୍ମାଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା କୋଣକୁ ସର୍ବଦା ମାପ। |
5 ଟି ଦ୍ରୁତ MCQ
ପ୍ରଶ୍ନ 1
2 kg ଏକ ପଥର ବିଶ୍ରାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରୁ ଛାଡ଼ାଯାଏ; 20 m ପଡ଼ିବା ପରେ ସ୍ପିଡ୍ କେତେ (g = 10 m/s²)?
A) 10 m/s B) 14.1 m/s C) 20 m/s D) 40 m/s
ଉତ୍ତର
C) 20 m/s (v² = 2gh)
ପ୍ରଶ୍ନ 2
1 s ପରେ ଏକ ଇକୋ ଶୁଭାଯାଏ। ଶବ୍ଦର ସ୍ପିଡ୍ 340 m/s ହେଲେ, କାନ୍ଥ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରତା:
A) 85 m B) 170 m C) 340 m D) 680 m
ଉତ୍ତର
B) 170 m (distance = v × t / 2)
ପ୍ରଶ୍ନ 3
2 kW ହିଟର 30 min/day ଦିନକୁ 10 ଦିନ ଚାଲିଲେ ଶକ୍ତି (kWh ରେ) ହେବ:
A) 60 B) 10 C) 20 D) 600
ଉତ୍ତର
B) 10 kWh (2 kW × 0.5 h × 10)
ପ୍ରଶ୍ନ 4
କାଚର ପ୍ରତିସରଣ ସూచକାଙ୍କ 1.5। କାଚ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋକର ବେଗ ନିକଟତମ:
A) 1×10⁸ m/s B) 2×10⁸ m/s C) 2.5×10⁸ m/s D) 3×10⁸ m/s
ଉତ୍ତର
B) 2×10⁸ m/s (v = c/n)
ପ୍ରଶ୍ନ 5
ଏକ ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସର f = 20 cm। ବସ୍ତୁ 30 cm ରେ ରଖାଯାଇଛି; ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସ୍ଥିତି:
A) 60 cm B) 15 cm C) 12 cm D) 30 cm
ଉତ୍ତର
A) 60 cm (1/v = 1/f – 1/u)
BETA
