କବିତା-ଗଛ ମାରିବା ଉପରେ
ତୁମେ ଲୋକମାନେ ଗଛ କାଟୁଥିବାର ଦେଖିଥିବ। କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଗଛକୁ ମାରିପାରିବେ କି? ଏହା କରିବା ସହଜ କି? ଚାଲ କବିତାଟି ପଢ଼ିବା ଏବଂ ଜାଣିବା ଗଛ ମାରିବା ବିଷୟରେ କବି କ’ଣ କହିଛନ୍ତି।
ଗଛ ମାରିବାକୁ ବହୁତ ସମୟ ଲାଗେ,
ଛୁରୀର ଏକ ସରଳ ଆଘାତ
ଏହା କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହା ବଢ଼ିଛି
ଧୀରେ ଧୀରେ ପୃଥିବୀକୁ ଗ୍ରାସ କରି,
ତା ଭିତରୁ ଉଠି, ତା ଉପରିସ୍ତରରୁ
ଖାଦ୍ୟ ନେଇ, ଶୋଷି ନେଇଛି
ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ, ବାୟୁ, ଜଳ,
ଏବଂ ତା କୁଷ୍ଠିତ ଚମଡ଼ାରୁ
ଗଜାଇଛି ପତ୍ର।
ତେଣୁ କୁରାଢ଼ି ମାର ଓ କାଟ
କିନ୍ତୁ କେବଳ ଏହା ଏହା କରିପାରିବ ନାହିଁ।
ଏତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟ ଏହା କରିପାରିବ ନାହିଁ।
ରକ୍ତଝରା ବକଳ ଆଉ ଭଲ ହୋଇଯିବ
ଏବଂ ମୃତ୍ତିକା ନିକଟରୁ
ଉଠିବ କୁଞ୍ଚିତ ହରିତ ଡାଳି,
ଛୋଟ ଛୋଟ ଡାଳ
ଯାହାକୁ ଯଦି ରୋକା ନ ଯାଏ ତାହା ପୁନର୍ବାର ବିସ୍ତାର ଲାଭ କରିବ
ପୂର୍ବ ଆକାରକୁ।
ନା,
ଶିକୁଳିକୁ ଉପାଡ଼ି ବାହାର କରିବାକୁ ହେବ -
ଆଶ୍ରୟଦାତା ପୃଥିବୀର ଭିତରୁ;
ଏହାକୁ ଦଉଡ଼ିରେ ବାନ୍ଧି, ବାନ୍ଧି,
ଟାଣି ବାହାର କରିବାକୁ ହେବ - ଭାଙ୍ଗି ବାହାର କରିବାକୁ ହେବ
କିମ୍ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଉପାଡ଼ି ବାହାର କରିବାକୁ ହେବ,
ପୃଥିବୀ ଗୁହାରୁ ବାହାରକୁ,
ଏବଂ ଗଛର ଶକ୍ତି ବାହାର କରାଯାଇ
ଉତ୍ସ, ଧଳା ଓ ଓଦା,
ସବୁଠାରୁ ସଂବେଦନଶୀଳ, ଲୁକ୍କାୟିତ
ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ପୃଥିବୀ ଭିତରେ।
ତା’ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ
ପୋଡ଼ିବା ଓ ଶୁଖାଇବାର କାମ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବାୟୁରେ,
ବାଦାମୀ ହେବା, ଶକ୍ତ ହେବା,
ମୋଡ଼ିବା, ଶୁଖିଯିବା,
ଏବଂ ତା’ପରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ।
ଗୀଭ ପାଟେଲ
ଶବ୍ଦାବଳୀ
jab: ହଠାତ୍ କରାଯାଇଥିବା ରୁଖା ଆଘାତ
leprous hide: ରଙ୍ଗ ବଦଳି ଯାଇଥିବା ବକଳ
hack: ଭାରୀ ଆଘାତ ମାରି ରୁଖାଭାବେ କାଟିବା
anchoring earth: ଶିକୁଳି ସାହାଯ୍ୟରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ପୃଥିବୀରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ଧରି ରଖାଯାଇଥାଏ। snapped out: କାଟି ବାହାର କରିବା
scorching and choking: ଉପାଡ଼ି ହୋଇଯିବା ପରେ ଗଛର ଶୁଖିଯିବା
କବିତା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର
I. 1. ଏକ “ଛୁରୀର ସରଳ ଆଘାତ” ଗଛକୁ ମାରିପାରିବ କି? କାହିଁକି ନୁହେଁ?
2. ଗଛ କିପରି ତା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାରକୁ ବଢ଼ିଛି? ତା ଜୀବନ ଓ କ୍ରିୟାଶୀଳତାକୁ ସୂଚିତ କରୁଥିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା କର।
3. “ରକ୍ତଝରା ବକଳ” ର ଅର୍ଥ କ’ଣ? କ’ଣ ଏହାକୁ ରକ୍ତଝରା କରାଏ?
4. କବି ତୃତୀୟ ପଦର ଆରମ୍ଭରେ “ନା” କହିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ତାଙ୍କର କ’ଣ ଅର୍ଥ?
5. “ଆଶ୍ରୟଦାତା ପୃଥିବୀ” ଏବଂ “ପୃଥିବୀ ଗୁହା” ର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
6. “ଗଛର ଶକ୍ତି ବାହାର କରାଯାଇ” ବୋଲି ତାଙ୍କର କ’ଣ ଅର୍ଥ?
7. ଶେଷରେ ଗଛକୁ କ’ଣ ମାରିଦିଏ?
ଗଛ
ମୁଁ ଭାବୁଛି ମୁଁ କେବେ ଦେଖିବି ନାହିଁ
ଗୋଟିଏ ଗଛ ଭଳି ସୁନ୍ଦର କବିତା।
ଏକ ଗଛ ଯାହାର ଭୋକିଲା ମୁହଁ ଚାପି ହୋଇଛି
ପୃଥିବୀର ମଧୁର ପ୍ରବାହିତ ସ୍ତନ ବିରୁଦ୍ଧରେ;
ଏକ ଗଛ ଯାହା ସାରା ଦିନ ଈଶ୍ୱରକୁ ଚାହିଁଥାଏ
ଏବଂ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ ତା ପତ୍ରମୟ ହାତ ଉଠାଇଥାଏ;
ଏକ ଗଛ ଯାହା ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ପିନ୍ଧିପାରେ
କେଶରେ ରବିନ୍ ପକ୍ଷୀର ଏକ ବସା;
ଯାହାର ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ତୁଷାର ଶୋଇଥାଏ; ଯିଏ ବର୍ଷା ସହିତ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଭାବରେ ରହିଥାଏ।
ମୋ ଭଳି ମୂର୍ଖମାନେ କବିତା ଗଢ଼ନ୍ତି,
କିନ୍ତୁ କେବଳ ଈଶ୍ୱର ଗଛ ଗଢ଼ିପାରନ୍ତି।
ଜଏସ୍ କିଲମର
ଫଳ ଖାଉଥିବା ସମୟରେ, ଯିଏ ଗଛ ରୋଇଥିଲା ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭାବ।
ଭୋଲଟେୟାର