ಹರಿವಂಶರಾಯ್ ಬಚ್ಚನ್ (1907-2003)

ಹರಿವಂಶರಾಯ್ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರ ಜನನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಇಲಾಹಾಬಾದ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 27 ನವೆಂಬರ್ 1907 ರಂದು ಆಯಿತು. ‘ಬಚ್ಚನ್’ ಇದು ಅವರ ತಾಯಿತಂದೆಯರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು, ಅದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಉಪನಾಮವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಬಚ್ಚನ್ ಕೆಲವು ಕಾಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿದರು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಓಜಸ್ವಿ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಪಾಠ ಮಾಡಲು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಬಚ್ಚನ್ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಸರಳ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಶೀಲವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ-ವೇದನೆ, ರಾಷ್ಟ್ರ-ಚೇತನ ಮತ್ತು ಜೀವನ-ದರ್ಶನದ ಸ್ವರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವರು ಆತ್ಮವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಕವಿತೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ನಟನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಕುರಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕವಿತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಅದು ಹಿಂದಿ ಗದ್ಯದ ಅಸದೃಶ ಕೃತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಬಚ್ಚನ್ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು: ಮಧುಶಾಲಾ, ನಿಶಾ-ನಿಮಂತ್ರಣ, ಏಕಾಂತ ಸಂಗೀತ, ಮಿಲನ-ಯಾಮಿನಿ, ಆರತಿ ಮತ್ತು ಅಂಗಾರೆ, ಟೂಟ್ಟಿ ಚಟ್ಟಾನೆ, ರೂಪ ತರ್ರೋಂಗೇಣಿ (ಎಲ್ಲವೂ ಕವಿತಾ-ಸಂಗ್ರಹಗಳು) ಮತ್ತು ಆತ್ಮಕಥೆಯ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳು: ಕ್ಯಾ ಭೂಲೂಂ ಕ್ಯಾ ಯಾದ್ ಕರೂಂ, ನೀಡ್ ಕಾ ನಿರ್ಮಾನ್ ಫಿರ್, ಬಸೇರೆ ಸೆ ದೂರ್, ದಶದ್ವಾರ್ ಸೆ ಸೋಪಾನ್ ತಕ್.

ಬಚ್ಚನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಸೋವಿಯತ್ ಭೂಮಿ ನೆಹರು ಪುರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಸಮ್ಮಾನ್ ಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯು ಸಂಘರ್ಷಮಯ ಜೀವನವನ್ನು ‘ಅಗ್ನಿ ಪಥ’ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಈ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ: ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಖ ರೂಪದ ನೆರಳಿನ ಆಶೆ ಮಾಡದೆ ತನ್ನ ಮುಟ್ಟುವಳಿಯ ಕಡೆಗೆ ಕರ್ಮಠತೆಯಿಂದ ದಣಿವು ಅನುಭವಿಸದೆ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು. ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಹೇಗೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಅಗ್ನಿ ಪಥ

ಅಗ್ನಿ ಪಥ! ಅಗ್ನಿ ಪಥ! ಅಗ್ನಿ ಪಥ!

ವೃಕ್ಷ ಹೋಂ ಭಲೇ ಖಡೇ, ಹೋಂ ಘನೇ, ಹೋಂ ಬಡೇ, ಏಕ ಪತ್ರ-ಛಾಂಹ್ ಭೀ ಮಾಂಗ್ ಮತ್, ಮಾಂಗ್ ಮತ್, ಮಾಂಗ್ ಮತ್! ಅಗ್ನಿ ಪಥ! ಅಗ್ನಿ ಪಥ! ಅಗ್ನಿ ಪಥ!

ತೂ ನ ಥಕೇಗಾ ಕಭೀ! ತೂ ನ ಥಮೇಗಾ ಕಭೀ! ತೂ ನ ಮುಡೇಗಾ ಕಭೀ!-ಕರ್ ಶಪಥ್, ಕರ್ ಶಪಥ್, ಕರ್ ಶಪಥ್! ಅಗ್ನಿ ಪಥ! ಅಗ್ನಿ ಪಥ! ಅಗ್ನಿ ಪಥ!

ಯಹ್ ಮಹಾನ್ ದೃಶ್ಯ್ ಹೈ ಚಲ್ ರಹಾ ಮನುಷ್ಯ್ ಹೈ ಅಶ್ರು-ಸ್ವೇದ-ರಕ್ತ್ ಸೆ ಲಥಪಥ್, ಲಥಪಥ್, ಲಥಪಥ್! ಅಗ್ನಿ ಪಥ! ಅಗ್ನಿ ಪಥ! ಅಗ್ನಿ ಪಥ!

ಪ್ರಶ್ನೆ-ಅಭ್ಯಾಸ

1. ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ-

(ಕ) ಕವಿಯು ‘ಅಗ್ನಿ ಪಥ’ವನ್ನು ಯಾವುದರ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ?

(ಖ) ‘ಮಾಂಗ್ ಮತ್’, ‘ಕರ್ ಶಪಥ್’, ‘ಲಥಪಥ್’ ಈ ಪದಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಬಳಸಿ ಕವಿ ಏನು ಹೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ?

(ಗ) ‘ಏಕ ಪತ್ರ-ಛಾಂಹ್ ಭೀ ಮಾಂಗ್ ಮತ್’ ಈ ಸಾಲಿನ ಅರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ.

2. ಕೆಳಗಿನವುಗಳ ಭಾವ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ-

(ಕ) ತೂ ನ ಥಮೇಗಾ ಕಭೀ

ತೂ ನ ಮುಡೇಗಾ ಕಭೀ

(ಖ) ಚಲ್ ರಹಾ ಮನುಷ್ಯ್ ಹೈ ಅಶ್ರು-ಸ್ವೇದ-ರಕ್ತ್ ಸೆ ಲಥಪಥ್, ಲಥಪಥ್, ಲಥಪಥ್

3. ಈ ಕವಿತೆಯ ಮೂಲಭಾವವೇನು? ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ. ಯೋಗ್ಯತಾ-ವಿಸ್ತಾರ

ಯೋಗ್ಯತಾ-ವಿಸ್ತಾರ

‘ಜೀವನ ಸಂಘರ್ಷದ ಹೆಸರೇ’ ಈ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕಾರ್ಯ

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕಾರ್ಯ

‘ಜೀವನ ಸಂಘರ್ಷಮಯವಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಹೆದರಿ ನಿಲ್ಲಬಾರದು’ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಕವಿಗಳ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಒಂದು ಆಲ್ಬಮ್ ಮಾಡಿ.

ಶಬ್ದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು