ರೋಶನ್‌ನ ರೂಪಾಯಿಗಳು

ತನ್ನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ಅಜ್ಜ ನೀಡಿದ್ದ ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ರೋಶನ್ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು. ಹೊಸ ಸಿಡಿ ಖರೀದಿಸಲು ಅವಳು ತುಂಬಾ ಬಯಸಿದರೂ, ಆ ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಅನುಭವಿಸಲೂ ಬಯಸಿದಳು. ಆಗಲೇ ಎಲ್ಲಾ ನೋಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನಗುಮುಖದ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಗಳ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೊಂದು ಮುದ್ರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವಳು ಗಮನಿಸಿದಳು. ಆ ಸಿಂಹಗಳು ಅಲ್ಲೇಕೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅವಳು ಯೋಚಿಸಿದಳು.

ನಮ್ಮ ನೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಾವು ನೋಡುವ ಸಿಂಹಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಾರನಾಥದಲ್ಲಿ (ಅಧ್ಯಾಯ 6 ರಲ್ಲಿ ನೀವು ಓದಿದ್ದೀರಿ) ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಕಲ್ಲಿನ ಸ್ತಂಭದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಅಶೋಕನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಮಹಾನ್ ಆಡಳಿತಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸೂಚನೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಏನು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಮೊದಲು, ಅವನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡೋಣ.

ಸಿಂಹಶಿರ (ಲಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್)

ಅಶೋಕನು ಆಳಿದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅವನ ಅಜ್ಜ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನು 2300 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಿಂದೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದನು. ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನಿಗೆ ಚಾಣಕ್ಯ ಅಥವಾ ಕೌಟಿಲ್ಯ ಎಂಬ ಬುದ್ಧಿವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೆಂಬಲವಿತ್ತು. ಚಾಣಕ್ಯನ ಅನೇಕ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.

ರಾಜವಂಶ

ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಒಬ್ಬರ ನಂತರ ಒಬ್ಬರು ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜವಂಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೌರ್ಯರು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ರಾಜವಂಶವಾಗಿದ್ದರು - ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ, ಅವನ ಮಗ ಬಿಂದುಸಾರ ಮತ್ತು ಬಿಂದುಸಾರನ ಮಗ, ಅಶೋಕ.

ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಗರಗಳಿದ್ದವು (ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿ ಪಾಟಲೀಪುತ್ರ, ತಕ್ಷಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಸೇರಿದ್ದವು. ತಕ್ಷಶಿಲೆಯು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ದ್ವಾರವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯು ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿತ್ತು. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ಕರ್ಮಿಗಳು ಬಹುಶಃ ಈ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲಕರ ಹಳ್ಳಿಗಳಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಜನರು ಅರಣ್ಯೋತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಡುಗಳಿದ್ದವು. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಜನರು ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು. ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ದೇಶಗಳ ಹೆಸರಿಸಿ. ಯಾವ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗಿದ್ದವು?

ಅವರು ಬಹುಶಃ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು.

ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ?

• ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾಮ್ರಾಟರಿಗೆ ರಾಜರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
• ಹಾಗೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಅವರು ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಸೂಲು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ

ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ, ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಆಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮ್ರಾಟನ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದರರ್ಥ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ರೈತರು, ಪಶುಪಾಲಕರು, ಕರಕುಶಲ ಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲು ಮಾಡಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಡಳಿತಗಾರನ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕರಿಗೆ ಸಂಬಳ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಟನು ರಾಜಪರಿವಾರದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ತಕ್ಷಶಿಲೆ ಅಥವಾ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಂತಹ ಪ್ರಾಂತೀಯ ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ಆಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವಿದ್ದರೂ, ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಹುಶಃ ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಡುವೆ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿದ್ದವು. ಇಲ್ಲಿ ಮೌರ್ಯರು ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಅವು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪವಾಗಿ ವಸೂಲು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ನಮಗೆ ಹೇಳುವಂತೆ, ವಾಯುವ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಕಂಬಳಿಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವು ಅದರ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಕಪ್ಪ

ತೆರಿಗೆಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಅವು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ವಸೂಲು ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಕಪ್ಪವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಜನರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ವಸೂಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಅರಣ್ಯಾವೃತ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಆನೆಗಳು, ಮರದ ಸಾಮಗ್ರಿ, ಜೇನು ಮತ್ತು ಮೇಣವನ್ನು ಮೌರ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಸಾಮ್ರಾಟ ಮತ್ತು ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ

ಮೆಗಾಸ್ತನೀಸ್ ಒಬ್ಬ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವನನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಗ್ರೀಕ್ ಆಡಳಿತಗಾರ ಸೆಲ್ಯೂಕಸ್ ನಿಕೇಟರ್ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ದರಬಾರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಮೆಗಾಸ್ತನೀಸ್ ತಾನು ನೋಡಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಬರೆದನು. ಇಲ್ಲಿ ಅವನ ವಿವರಣೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಿದೆ:

“ಸಾಮ್ರಾಟನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಭವ್ಯವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರುವರು. ಅವನ ರಕ್ಷಕರು ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ರಕ್ಷಕರು ಮರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಗಿಳಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಜೀವಂತ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಸಾಮ್ರಾಟನ ತಲೆಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ. ರಾಜನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಯಾರಾದರೂ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯ ಅವನಿಗಿದೆ. ಅವನು ತಿನ್ನುವ ಮೊದಲು ಆಹಾರವನ್ನು ರುಚಿ ನೋಡಲು ವಿಶೇಷ ಸೇವಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಎರಡು ರಾತ್ರಿಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.”

ಮತ್ತು ಪಾಟಲೀಪುತ್ರ (ಆಧುನಿಕ ಪಟ್ನಾ) ಬಗ್ಗೆ, ಅವನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ:

“ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ನಗರ. ಇದನ್ನು ಬೃಹತ್ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು 570 ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು 64 ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರು ಅಂತಸ್ತಿನ ಮನೆಗಳು ಮರ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ರಾಜನ ಅರಮನೆಯೂ ಮರದ್ದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದನ್ನು ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಬೇಲಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲಾಗಿದೆ.”

ರಾಜನು ತಾನು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರವನ್ನು ರುಚಿ ನೋಡಲು ವಿಶೇಷ ಸೇವಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು ಎಂದು ನೀವು ಏಕೆ ಭಾವಿಸುತ್ತೀರಿ?

ಪಾಟಲೀಪುತ್ರವು ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೊದಿಂದ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು? (ಸುಳಿವು: ಅಧ್ಯಾಯ 3 ನೋಡಿ)

ಅಶೋಕ, ಒಬ್ಬ ಅನನ್ಯ ಆಡಳಿತಗಾರ

ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೌರ್ಯ ಆಡಳಿತಗಾರನು ಅಶೋಕನಾಗಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಶಾಸನಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಮೊದಲ ಆಡಳಿತಗಾರನು ಅವನೇ. ಅಶೋಕನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಸನಗಳು ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.

ಕಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನ ಯುದ್ಧ

ಕಲಿಂಗವು ತೀರದ ಒಡಿಶಾದ (ನೋಡಿ ನಕ್ಷೆ 5, ಪುಟ 63) ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಕಲಿಂಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಶೋಕನು ಒಂದು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ, ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತಪಾತವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವನು ತುಂಬಾ ಭಯಭೀತನಾದನು ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಯಾವುದೇ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಯುದ್ಧವನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ ವಿಜಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಪ್ರಪಂಚದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವನು ಏಕೈಕ ರಾಜನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಕಲಿಂಗ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನ

ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಒಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನು:

“ರಾಜನಾದ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಾನು ಕಲಿಂಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡೆ.

ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನರನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.

ಇದು ನನ್ನನ್ನು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿತು. ಏಕೆ?

ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅನೇಕರು ಬಂಧಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳೂ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ.

ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಗುಲಾಮರು ಮತ್ತು ಸೇವಕರಿಗೆ ದಯೆ ತೋರುವ ಜನರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾನು ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು, ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೂ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಬೋಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಬಲದಿಂದ ಅವರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ.

ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನಾನು ಕೆತ್ತುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ನಂತರ ನನ್ನ ಮಗ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಬಾರದು.

ಬದಲಾಗಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹರಡಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.”

ಕಲಿಂಗ ಯುದ್ಧವು ಅಶೋಕನ ಯುದ್ಧದ ಕಡೆಗಿನ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿತು?

(‘ಧಮ್ಮ’ ಎಂಬುದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ ‘ಧರ್ಮ’ಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಕೃತ ಪದವಾಗಿದೆ).

ಅಶೋಕನ ಧಮ್ಮ ಏನಾಗಿತ್ತು?

ಅಶೋಕನ ಧಮ್ಮವು ದೇವರ ಆರಾಧನೆ ಅಥವಾ ಯಜ್ಞದ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ತಂದೆ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೋಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಂತೆ, ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವ ಕರ್ತವ್ಯ ಅವನಿಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವನು ಭಾವಿಸಿದನು. ಅವನು ಬುದ್ಧನ ಬೋಧನೆಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿದ್ದನು (ಅಧ್ಯಾಯ 6).

ಅವನನ್ನು ತೊಂದರೆಗೊಳಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದವು. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಜನರು ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗುಲಾಮರು ಮತ್ತು ಸೇವಕರಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ನಡವಳಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ನಡುವೆ ಜಗಳಗಳು ಇದ್ದವು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಅಶೋಕನು ಭಾವಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವನು ಧಮ್ಮ ಮಹಾಮಾತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು, ಅವರು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ಧಮ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿಸಿದನು, ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಓದಲು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದನು.

ಅಶೋಕನು ಸಿರಿಯಾ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಗ್ರೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಧಮ್ಮದ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹರಡಲು ಸಂದೇಶವಾಹಕರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಗ ಮಹೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಸಂಘಮಿತ್ರರನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ನಕ್ಷೆ 6, ಪುಟಗಳು 70-71 ರಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಅವನು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು, ಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೋಡಿದನು, ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವನು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು.

ರಾಂಪುರ್ವಾ ಬುಲ್. ಈ ನಯವಾಗಿ ಮೆರಗು ನೀಡಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ನೋಡಿ. ಇದು ಬಿಹಾರದ ರಾಂಪುರ್ವಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಮೌರ್ಯ ಸ್ತಂಭದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಆ ಕಾಲದ ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಕೌಶಲ್ಯದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದೇಶ:

“ಜನರು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಬಂದಾಗ, ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಮದುವೆಯಾದಾಗ, ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟಾಗ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಆಚರಣೆಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಬದಲಾಗಿ, ಜನರು ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಫಲದಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳು ಯಾವುವು?

ಇವುಗಳು: ಗುಲಾಮರು ಮತ್ತು ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರುವುದು.

ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.

ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ದಾನ ನೀಡುವುದು.”

“ತನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೊಗಳುವುದು ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಧರ್ಮವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದು ಎರಡೂ ತಪ್ಪು.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಧರ್ಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.

ಒಬ್ಬರು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಧರ್ಮವನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೊಗಳಿದರೆ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಧರ್ಮದ ಮುಖ್ಯ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.”

ಅಶೋಕನ ಸಂದೇಶದ ಯಾವ ಭಾಗಗಳು ಇಂದು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನೀವು ಭಾವಿಸುತ್ತೀರೋ ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ.

ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ಲಿಪಿಗಳು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯಿಂದ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ವಿವಿಧ ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ‘ಅ’ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

ನೀವು ಕಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ, ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಪೋಷಕರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಳಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಶೋಕನಿಂದ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ಧಮ್ಮದ ಕುರಿತಾದ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈಗ ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೂ ನಿಮ್ಮ ಪೋಷಕರಿಗೂ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ

1. ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನರ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ.

2. ಕೆಳಗಿನ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ:

(ಎ) ಆಡಳಿತಗಾರನ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು __________________ ವಸೂಲು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

(ಬಿ) ರಾಜಕುಮಾರರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ____________________ ಆಗಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.

(ಸಿ) ಮೌರ್ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರು __________________ ಮತ್ತು __________________________ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಅವು ಸಾರಿಗೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದವು.

(ಡಿ) ಅರಣ್ಯಾವೃತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನರು ಮೌರ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ____________________ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

3. ಸರಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಹೇಳಿ:

(ಎ) ಉಜ್ಜಯಿನಿಯು ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ದ್ವಾರವಾಗಿತ್ತು.

(ಬಿ) ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.

(ಸಿ) ಕಲಿಂಗವು ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.

(ಡಿ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳು

ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ

ರಾಜಧಾನಿ

ಪ್ರಾಂತ್ಯ

ಧಮ್ಮ

ಸಂದೇಶವಾಹಕ

ಅಧಿಕಾರಿ

ಚರ್ಚಿಸೋಣ

4. ಧಮ್ಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಶೋಕನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬಯಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಯಾವುವು?

5. ಧಮ್ಮದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹರಡಲು ಅಶೋಕನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸಾಧನಗಳು ಯಾವುವು?

6. ಗುಲಾಮರು ಮತ್ತು ಸೇವಕರಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ನಡವಳಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ನೀವು ಏಕೆ ಭಾವಿಸುತ್ತೀರಿ? ಸಾಮ್ರಾಟನ ಆದೇಶಗಳು ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ನೀವು ಭಾವಿಸುತ್ತೀರಾ? ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿ.

ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳು

• ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆರಂಭ (2300 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಿಂದೆ)

ಮಾಡೋಣ

7. ನಮ್ಮ ನೋಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿಂಹಗಳನ್ನು ಏಕೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ರೋಶನ್‌ಗೆ ವಿವರಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ ಬರೆಯಿರಿ. ನೀವು