মূল ধাৰণা আৰু সূত্ৰ

সিলজিজিমৰ বাবে ৫-৭টা অতি প্ৰয়োজনীয় ধাৰণা দিয়ক:

১০টা অনুশীলন MCQs

ক্ৰমান্বয়ে কঠিনতা বৃদ্ধি কৰি ১০টা MCQ সৃষ্টি কৰক (Q1-3: Easy, Q4-7: Medium, Q8-10: Hard)

Q1. উক্তিবোৰ: All trains are vehicles. All vehicles have wheels. সিদ্ধান্তবোৰ: I. All trains have wheels. II. Some vehicles are trains. A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে B) কেৱল II অনুসৰণ কৰে C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে D) কোনোটোৱে অনুসৰণ নকৰে

উত্তৰ: C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে

সমাধান: দুটা কেন্দ্ৰীভাৱ বৃত্ত আঁকক: Trains ⊂ Vehicles ⊂ Wheels

• সিদ্ধান্ত I: Trains → Wheels (সত্য, কিয়নো trains ⊂ vehicles ⊂ wheels)
• সিদ্ধান্ত II: Vehicles → Trains (সত্য, কিয়নো trains ⊂ vehicles, গতিকে some vehicles are trains)

চমু পথ: যদি A⊂B⊂C, তেন্তে A⊂C আৰু B∩A=A

ধাৰণা: সিলজিজিম - Transitive property

Q2. উক্তিবোৰ: Some stations are junctions. No junction is a terminal. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some stations are not terminals. II. No terminal is a junction. A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে B) কেৱল II অনুসৰণ কৰে C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে D) কোনোটোৱে অনুসৰণ নকৰে

উত্তৰ: C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে

সমাধান: ওভটা-পথটা বৃত্ত আঁকক: Stations ∩ Junctions ≠ ∅, Junctions ∩ Terminals = ∅

• সিদ্ধান্ত I: Some stations (যিবোৰ junctions) terminals নহয় (সত্য)
• সিদ্ধান্ত II: যদি no junction is terminal, তেন্তে no terminal is junction (সত্য, একে উক্তি ওলোটাই দিয়া)

চমু পথ: “No A is B” = “No B is A”

ধাৰণা: সিলজিজিম - Complementary statements

Q3. উক্তিবোৰ: All express trains are fast. Some fast trains are superfast. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some express trains are superfast. II. All superfast are fast. A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে B) কেৱল II অনুসৰণ কৰে C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে D) কোনোটোৱে অনুসৰণ নকৰে

উত্তৰ: A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে

সমাধান: Express ⊂ Fast, Fast ∩ Superfast ≠ ∅

• সিদ্ধান্ত I: সম্ভৱ (express trains ওভটা-পথটা অংশত থাকিব পাৰে)
• সিদ্ধান্ত II: অগত্যা নহয় (কিছু superfast fast ৰ বাহিৰত থাকিব পাৰে)

চমু পথ: “Some” এ সম্ভাৱনা অনুমোদন কৰে, নিশ্চিততা নকৰে

ধাৰণা: সিলজিজিম - Possibility vs certainty

Q4. উক্তিবোৰ: All platforms are long. Some platforms are crowded. No crowded place is safe. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some long things are not safe. II. Some crowded platforms are long. A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে B) কেৱল II অনুসৰণ কৰে C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে D) কোনোটোৱে অনুসৰণ নকৰে

উত্তৰ: C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে

সমাধান: Platform ⊂ Long, Platform ∩ Crowded ≠ ∅, Crowded ∩ Safe = ∅

• সিদ্ধান্ত I: Some long things (crowded platforms) safe নহয় (সত্য)
• সিদ্ধান্ত II: Some crowded platforms are long (সত্য, কিয়নো সকলো platforms are long)

চমু পথ: উক্তিবোৰ সংযুক্ত কৰক: Platform → Long AND Platform ∩ Crowded → Long ∩ Crowded

ধাৰণা: সিলজিজিম - Multiple statement combination

Q5. উক্তিবোৰ: Some tickets are reserved. All reserved tickets are expensive. No expensive ticket is available. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some tickets are not available. II. No reserved ticket is available. A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে B) কেৱল II অনুসৰণ কৰে C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে D) কোনোটোৱে অনুসৰণ নকৰে

উত্তৰ: C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে

সমাধান: Ticket ∩ Reserved ≠ ∅, Reserved ⊂ Expensive, Expensive ∩ Available = ∅

• সিদ্ধান্ত I: Some tickets (reserved ones) expensive আৰু গতিকে available নহয় (সত্য)
• সিদ্ধান্ত II: Reserved ⊂ Expensive ⊂ Not Available (সত্য)

চমু পথ: শৃংখলা: A∩B ⊂ C ⊂ D → A∩B ⊂ D

ধাৰণা: সিলজিজিম - Extended chain reasoning

Q6. উক্তিবোৰ: All drivers are employees. Some employees are graduates. No graduate is illiterate. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some drivers are graduates. II. No employee is illiterate. A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে B) কেৱল II অনুসৰণ কৰে C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে D) কোনোটোৱে অনুসৰণ নকৰে

উত্তৰ: D) কোনোটোৱে অনুসৰণ নকৰে

সমাধান: Driver ⊂ Employee, Employee ∩ Graduate ≠ ∅, Graduate ∩ Illiterate = ∅

• সিদ্ধান্ত I: অগত্যা নহয় (drivers graduate বৃত্তৰ বাহিৰত থাকিব পাৰে)
• সিদ্ধান্ত II: অগত্যা নহয় (non-graduate employees illiterate হ’ব পাৰে)

চমু পথ: পৰীক্ষা কৰক যে সিদ্ধান্তটো সকলো সম্ভৱপৰ বিন্যাসত সত্য হ’বই লাগিব নেকি

ধাৰণা: সিলজিজিম - Non-mandatory conclusions

Q7. উক্তিবোৰ: Some mail trains are delayed. All delayed trains are late. Some late trains are cancelled. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some mail trains are late. II. Some cancelled trains are mail trains. A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে B) কেৱল II অনুসৰণ কৰে C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে D) কোনোটোৱে অনুসৰণ নকৰে

উত্তৰ: A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে

সমাধান: Mail ∩ Delayed ≠ ∅, Delayed ⊂ Late, Late ∩ Cancelled ≠ ∅

• সিদ্ধান্ত I: Mail → Delayed → Late (সত্য)
• সিদ্ধান্ত II: অগত্যা নহয় (cancelled trains বেলেগ শ্ৰেণীৰ পৰা হ’ব পাৰে)

চমু পথ: শৃংখলাৰ প্ৰথম সিদ্ধান্ত সদায় অনুসৰণ কৰে যদি A∩B ⊂ C

ধাৰণা: সিলজিজিম - Chain conclusion validity

Q8. উক্তিবোৰ: All AC coaches are comfortable. Some comfortable coaches are expensive. No expensive coach is economical. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some AC coaches are not economical. II. No comfortable coach is economical. A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে B) কেৱল II অনুসৰণ কৰে C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে D) কোনোটোৱে অনুসৰণ নকৰে

উত্তৰ: A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে

সমাধান: AC ⊂ Comfortable, Comfortable ∩ Expensive ≠ ∅, Expensive ∩ Economical = ∅

• সিদ্ধান্ত I: সম্ভৱ (AC coaches expensive উপ-সমূহত থাকিব পাৰে)
• সিদ্ধান্ত II: অগত্যা নহয় (comfortable coaches economical হ’ব পাৰে যদি expensive নহয়)

চমু পথ: পৰীক্ষা কৰক যে উপ-সমূহৰ সম্পৰ্কে সিদ্ধান্তটো বাধ্য কৰে নেকি

ধাৰণা: সিলজিজিম -Subset possibility analysis

Q9. উক্তিবোৰ: Some passengers are daily travelers. All daily travelers have passes. Some pass holders are not season ticket holders. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some passengers are not season ticket holders. II. Some daily travelers are not season ticket holders. A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে B) কেৱল II অনুসৰণ কৰে C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে D) কোনোটোৱে অনুসৰণ নকৰে

উত্তৰ: C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে

সমাধান: Passenger ∩ Daily ≠ ∅, Daily ⊂ Pass, Pass ∩ ¬Season ≠ ∅

• সিদ্ধান্ত I: Some passengers (daily travelers) ৰ passes আছে, আৰু some pass holders season ticket holders নহয় (সত্য)
• সিদ্ধান্ত II: Daily travelers ⊂ Pass, আৰু some pass holders season ticket holders নহয় (সত্য)

চমু পথ: যদি A∩B ⊂ C আৰু C∩¬D ≠ ∅, তেন্তে A∩B∩¬D সম্ভৱ

ধাৰণা: সিলজিজিম - Complex subset analysis

Q10. উক্তিবোৰ: All local trains stop at all stations. Some trains that stop at all stations are passenger trains. No passenger train is a superfast train. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some local trains are not superfast trains. II. All trains that stop at all stations are local trains. A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে B) কেৱল II অনুসৰণ কৰে C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে D) কোনোটোৱে অনুসৰণ নকৰে

উত্তৰ: A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে

সমাধান: Local ⊂ Stop-all, Stop-all ∩ Passenger ≠ ∅, Passenger ∩ Superfast = ∅

• সিদ্ধান্ত I: Local ⊂ Stop-all ⊂ ¬Superfast (সত্য)
• সিদ্ধান্ত II: অগত্যা নহয় (passenger trains ও সকলো ষ্টেচনত ৰয়)

চমু পথ: পৰীক্ষা কৰক যে উপ-সমূহৰ সম্পৰ্কটো দ্বি-মুখী নে এক-মুখী

ধাৰণা: সিলজিজিম - One-way vs two-way relationships

৫টা পূৰ্বৰ বছৰৰ প্ৰশ্ন

প্ৰামাণিক পৰীক্ষাৰ উল্লেখসহ PYQ-শৈলীৰ প্ৰশ্ন সৃষ্টি কৰক:

PYQ 1. উক্তিবোৰ: All birds are animals. Some animals are humans. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some birds are humans. II. All humans are animals. [RRB NTPC 2021 CBT-1]

উত্তৰ: D) কোনোটোৱে অনুসৰণ নকৰে

সমাধান: Bird ⊂ Animal, Animal ∩ Human ≠ ∅

• সিদ্ধান্ত I: অগত্যা নহয় (birds human বৃত্তৰ বাহিৰত থাকিব পাৰে)
• সিদ্ধান্ত II: অগত্যা নহয় (কেবল some animals are humans)

পৰীক্ষাৰ টিপ: “Some” উক্তিয়ে “All” সিদ্ধান্ত অনুমোদন নকৰে

PYQ 2. উক্তিবোৰ: No pen is pencil. All pencils are erasers. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some erasers are not pens. II. No eraser is pen. [RRB Group D 2022]

উত্তৰ: A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে

সমাধান: Pen ∩ Pencil = ∅, Pencil ⊂ Eraser

• সিদ্ধান্ত I: সত্য (pencils are erasers কিন্তু pens নহয়)
• সিদ্ধান্ত II: অগত্যা নহয় (অন্য erasers pens হ’ব পাৰে)

পৰীক্ষাৰ টিপ: পৰীক্ষা কৰক যে সিদ্ধান্তটো সম্পূৰ্ণ সমূহ নে উপ-সমূহত প্ৰযোজ্য

PYQ 3. উক্তিবোৰ: Some doctors are teachers. All teachers are professors. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some doctors are professors. II. Some professors are doctors. [RRB ALP 2018]

উত্তৰ: C) দুয়োটা অনুসৰণ কৰে

সমাধান: Doctor ∩ Teacher ≠ ∅, Teacher ⊂ Professor

• সিদ্ধান্ত I: Doctor ∩ Teacher ⊂ Professor (সত্য)
• সিদ্ধান্ত II: I ৰ দৰেই, কেৱল ওলোটাই দিয়া (সত্য)

পৰীক্ষাৰ টিপ: “Some A are B” = “Some B are A”

PYQ 4. উক্তিবোৰ: All books are pages. Some pages are covers. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some books are covers. II. Some covers are pages. [RRB JE 2019]

উত্তৰ: B) কেৱল II অনুসৰণ কৰে

সমাধান: Book ⊂ Page, Page ∩ Cover ≠ ∅

• সিদ্ধান্ত I: অগত্যা নহয় (books cover ৰ ওভটা-পথটা অংশৰ বাহিৰত থাকিব পাৰে)
• সিদ্ধান্ত II: সত্য (some pages are covers ৰ অৰ্থ some covers are pages)

পৰীক্ষাৰ টিপ: “Some” উক্তিবোৰ ওলোটাব পাৰি

PYQ 5. উক্তিবোৰ: Some fruits are apples. No apple is vegetable. সিদ্ধান্তবোৰ: I. Some fruits are not vegetables. II. No fruit is vegetable. [RPF SI 2019]

উত্তৰ: A) কেৱল I অনুসৰণ কৰে

সমাধান: Fruit ∩ Apple ≠ ∅, Apple ∩ Vegetable = ∅

• সিদ্ধান্ত I: সত্য (apple-fruits vegetables নহয়)
• সিদ্ধান্ত II: অগত্যা নহয় (অন্য fruits vegetables হ’ব পাৰে)

পৰীক্ষাৰ টিপ: উপ-সমূহৰ পৰা সম্পূৰ্ণ সমূহলৈ অতিসাধাৰণীকৰণ নকৰিব

দ্ৰুত কৌশল আৰু চমু পথ

সিলজিজিমৰ বাবে, পৰীক্ষা-পৰীক্ষিত চমু পথ দিয়ক:

সাধাৰণ ভুলবোৰৰ পৰা বাচি থাকক

দ্ৰুত পুনৰীক্ষণ ফ্লেচকাৰ্ড

বিষয় সংযোগ

সিলজিজিমে অন্য RRB পৰীক্ষাৰ বিষয়বোৰৰ সৈতে কেনেকৈ সংযোগ কৰে:

• প্ৰত্যক্ষ সংযোগ: Analytical Reasoning - দুয়োটাই যুক্তিপূৰ্ণ অনুমানৰ দক্ষতা পৰীক্ষা কৰে
• সংযুক্ত প্ৰশ্ন: সঘনাই Blood Relations ৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হয় (All mothers are women + Blood relation concepts)
• ভেটি হিচাপে: Data Sufficiency প্ৰশ্নবোৰে সিলজিজিষ্টিক যুক্তিৰ নীতিবোৰৰ ওপৰত গঢ় লয়